Kozica!

India - veri veri clean matter ;)

2011-07-28T10:04:00.000+02:00

Indie - dotknąć jeszcze raz

2011-07-06T22:27:00.003+02:00

5 lat temu wyjechałam do Indii. teraz postanowiłam zrobić z tego wyjazdu album-książkę, pojedynczy egzemplarz, by można było dotknąć tej podróży jeszcze raz...

publikacja przyjdzie do mnie do domu za tydzień. zapraszam na spotkania przy książce, czaju i indyjskim kadzidle.

to jedno z tych zdjęć, którego rozmazane barwy niosą w sobie inne zmysły. wracaliśmy do Delhi pociągiem, niedługo mieliśmy samolot. ja po 10 dniach vipassany w Igatpuri. w kołyszącym wagonie pojawia się niewidoma kobieta, sprzedająca orzeszki ziemne. śpiewa. jedną dłonią balansuje żeliwną wagę, drugą zanurza w orzechach.
atmosfera tego momentu przesiąka mnie do głębi. źródło moje i tego momentu jest to samo. do takich Indii nie muszę wracać, bo są we mnie, wciąż ich dotykam.

współpraca z Mandragon.pl

2011-05-16T14:53:00.000+02:00

z przyjemnością przyznaję się do aktywnej współpracy z serwisem mandragon.pl

możecie mnie poczytać i pooglądać. jest tam też dużo innych ciekawych artykułów, fotografii i wiadomości. Fundacja Mandragon organizuje co jakiś czas spotkania podróżnicze i festiwal. polecam :)

Życzenia

2011-04-23T21:31:00.000+02:00

Na dachu świata? i nie chodzi o Czomolungmę

2011-04-16T00:52:00.000+02:00

początkowo miałam zamiar nadać tej notce tytuł "Drugie miasto". jednak patrząc na wybrane do niej zdjęcia naturalnie nasunęło mi się to prawie dosłowne porównanie.. bo właściwie mam zamiar pisać o dachach Azji, jaką odwiedziłam, a także w przenośni napisać o przestrzeni drugiego miasta, które ma szansę na zaistnienie w tamtych rejonach. jednocześnie mam tę satysfakcję, że używam w innym kontekście już oklepanego określenia na najwyższy szczyt Ziemi. ;) dziś będzie prozaicznie ale i z jeszcze innego punktu widzenia, jakiego jeszcze nie prezentowałam na tym blogu. popatrzmy na miasto azjatyckie z góry.

mogłabym zacząć sucho: kształty dachów w Indiach i Azji Południowo-Wschodniej bywają różne w zależności od warunków meteorologicznych i stylu budownictwa zastosowanego przez twórcę. w cieplejszych regionach.....

lecz zacznę na mokro ;) otóż bliżej tropików bardziej ucieka z ciebie woda i chce się pić. tęsknisz też za chociaż lekką bryzą (a jak wiadomo im bliżej równika tym mniej wiatr sobie hula). pragniesz odpocząć pomiędzy jednym a drugim pięknym miejscem i najchętniej napił/a/byś się mango lassi albo wody z limonką. mam dobrą wiadomość! nie musisz kisić się bezpośrednio w oparach spalin przy ulicy - jest za to wielka szansa, że napotkasz knajpkę z top roof restaurant. oznacza to tylko tyle, że inwestujesz parę kroków po stromych wąskich schodkach by za moment znaleźć się na dachu budynku, popijając upragniony drink... i patrząc na sąsiednie dachy.

to była sielanka widziana oczami spragnionego turysty. teraz życie codzienne lokalsów. na powyższym obrazku widzimy pana Hindusa (Delhi, Indie) niosącego dal (rozgotowaną soczewicę) do klitki na dachu domu w dzielnicy Paharganj. ten człowiek wykorzystuje swój dach jako składzik, w gruncie rzeczy jest tam całkiem czysto - do rupieciarni daleko. w oknach zamiast moskitiery wisi przytrzaśnięta firanka. grunt, że działa.

tak, dachy sprawdzają się świetnie jako suszarnie, strychy, piwnice, miejsca na baniaki z wodą do kąpieli (mało skomplikowane hydrauliczne rozwiązanie). ludzie na dachach zakładają restauracje dla turystów. to także miejsce do snu - nie raz widziałam, jak wieczorami domownicy oglądali TV z rodziną na dachu, po czym kładli się na macie lub chowali pod namiotem by oddać się w ramiona Morfeusza. wyobraź sobie: zasypiasz, muska cię i chłodzi leciutki wiaterek, przez przymknięte powieki widzisz światło gwiazd z Księżycem, słyszysz głuche echo wrzawy miasta i warkot motorów dobiegający gdzieś z dołu.. gdybym miała moskitierę i przewidywany brak ulewy monsunowej, to też bym tak chętnie sobie usnęła.. (chociaż w centrach dużych miast czasem moskitiera jest zbędna z powodu tak wysokiego zatrucia powietrza spalinami, że komary wymierają.)

na terenie "drugiego miasta" dzieje się życie społeczne, które byłoby niemożliwe normalnie, z racji zatłoczenia lub innych czynników azjatyckich. dachy rozbudzają aktywność, kuszą by z nich korzystać, by wchodzić na nie i patrzeć.. patrzeć co robią inni i wykorzystywać, chwytać dzień (tak, carpe diem!). stąd młodzież hinduska w mieście Jodhpur chwyta w ręce latawce i biegnie na dachy, by stamtąd, jak z magicznych platform lotniskowych, je puszczać.

puszczanie latawca po szkole (czy pracy, bo to też się tyczy dzieci w Indiach) jest rytuałem który ożywia "drugie miasto". co robi wtedy pierwsze miasto? gdzieś na dole słychać śmiechy dzieci i nawoływania z góry.

z dachów jest bliżej do nieba. u nas w Polsce typowy dach to spadzisty i przygotowany na zimę trójkąt, ewentualnie płaska smołowana powierzchnia wieńcząca styl "domku-kostki". chciałabym, byśmy mogli więcej uczyć się od Azjatów i budować chociażby tarasy. wiem, zima silna, lato trwa 3 miesiące a dom izolować trzeba od wichur.. może to wszystko, całe to życie i kwitnąca spontaniczność i interakcja drugiego miasta może zadziać się na innym poziomie? niekoniecznie parę metrów nad ziemią, przecież nam na razie nie grozi tak gęste zaludnienie. miejsca jest pod dostatkiem. inspirujmy się więc.

Indie. oczy, dworce kolejowe i pociągi, czyli wszystko zależy od punktu widzenia

2011-03-18T22:03:00.000+01:00

po długiej przerwie, która spowodowała przygaśnięcie entuzjazmu zarówno u mnie, jak i u moich wiernych czytelników (wiem z relacji osobistych :) ), postanowiłam ruszyć palce (i hipokamp) i napisać chociaż krótko ale na temat. w poszukiwaniu inspiracji otworzyłam folder ze zdjęciami z Indii. minęło 5 lat od czasu mojego pobytu w Indiach. to spora perspektywa, naznaczona naturalnym symptomem blaknięcia wspomnień. jest to więc ostatnia chwila, zanim ich resztka zagaśnie. wykorzystajmy tę iskrę, by z powrotem rozpalić choćby mały płomień i ogrzać przy nim naszych ciekawskich Wewnętrznych Podróżników. nie będzie to opowieść z fabułą ale raczej przemyślenia post hoc.

motto tytułowe, czyli "wszystko zależy od punktu widzenia" - co się za tym kryje? zobaczmy.

co tu widać? dworzec kolejowy - akurat ten znajduje się w miejscowości Gaya, niedaleko Bodhgayi, miejsca, w którym Budda swego czasu zobaczył Gwiazdę Poranną, siedząc pod drzewem. dlaczego zaczynam tak prozaicznie? ot dworzec, dużo ludzi... no właśnie. do Bodhgayi mogłam dojechać z pomocą zorganizowanej wycieczki, oszczędzając sobie trudów podróży, spóźnionych wiecznie i wielugodzinnie pociągów oraz wielu innych niedogodności (lub jak kto woli - przygód). jednak będąc w podróży z moim ówczesnym towarzyszem wybraliśmy te "trudy" zamiast prostego rozwiązania za trochę więcej kasy.

to, co dostaliśmy w zamian, to uczestniczenie w życiu ludzi, których w Indiach jest najwięcej, czyli biednych i prostych. biedni głaszczą na dworcach wychudłe krowy, śpią na ziemi, żyją tak jak umieją i jak mogą. jeśli wybieramy życie z nimi, nieuchronnie czeka nas poddanie się ich regułom. dzikie przepychanki pod okienkiem z biletami, typowe dla Hindusów ściemy i oszustwa względem białasów ;), podmywanie się w kolejowych toaletach, odganianie komarów napełnionych hinduską krwią.

co jeszcze widać, gdy się jest tam, gdzie są ludzie biedniejsi? oni żyją też przy torach. o świcie urządzają sobie masowy wychodek wzdłuż szyn. tysiące anonimowych tyłków wita dzień w oczach przeciętnego człowieka w podróży :). na tory wylewa się pomyje, przy torach jest trochę miejsca na śmieci, a dzieci znajdują miejsce do zabaw. od czasu do czasu przejedzie pociąg i zrobi miłą bryzę. nic, tylko budować swój slums przy szynach!

ok, możemy się śmiać z tej perspektywy... ale to nie cały obrazek. czy widać coś jeszcze z tego punktu siedzenia? a może ktoś patrzy na nas? młode hinduskie oczy na pewno dostrzegą jasny odcień skóry na ręce, wychylającej się przez okno i trzymającej aparat fotograficzny. nie dostrzegą może z tej odległości, że ta ręka ma jasne włosy ;), których hinduska ręka nie ma... ale to nieważne. ważne, że ręka jest jasna i że twarz zza okna jest kobieca! pamiętam, jak jadąc z Delhi w kierunku pustynii Thar w pociągu był taki tłok, że musiałam skulić się na siedzeniu i starczyło miejsca tylko na minimalny ruch. wokół zgromadzili się ciekawscy młodzi mężczyźni, wykorzystujący każdą okazję by porozmawiać w języku hinglish, zapytać czy mam męża, upewnić się jeszcze 5 razy i szeroko się do mnie szczerzyć. urocze. na koniec rozdałam im prawie wszystkie swoje drobniaki polskie, które przywiozłam właśnie na taką okazję.

jakie jeszcze spojrzenia wydarzają się w pociągu, w trakcie drogi? rozmyte i nieostre... wylosowane z możliwej puli nieskończonych kombinacji indyjskiej rzeczywistości. matka niesie dziecko i dźwiga zakupy w dłoniach. zdjęcie to można by nazwać kiepskim, a niektórzy z pewnością by je wyrzucili nawet tuż po zrobieniu. ja postanowiłam je zachować jako ważne wspomnienie. doczekało się ono pozytywnego komentarza osoby, która dostrzegła jego wagę (pozdrawiam Grzesiu). a jest to waga rzeczywistości, realizmu. nieostrość przekazuje ciężar i gorąco, przymknięte oczy zmęczonej kobiety, być może nawet coś więcej... takie jest życie, które ona widzi niosąc syna na plecach, a ja patrząc na nią z pędzącego pociągu. twarz smaga mi gorący wiatr. jej twarz smaga bryza pędzącej tuż obok blaszanej masy. syn śpi, uwieszony na plecach rękami, a nogami obejmując rozszerzające się i kurczące płuca matki. być może sennym spojrzeniem sięga Taj Mahal...

inna kobieta, której pieśń zapamiętałam... zdaje się, że była niewidoma. przemierzała korytarze najniższej klasy pociągów hinduskich, wyśpiewując i sprzedając na wagę orzechy z drzewa arachidowego. jak wyglądał jej świat, jak był uformowany w jej wyobraźni bez obrazów? czy składał się z zapachów, dźwięków? kobiece ciało samo układało się w wąskich przejściach między siedzeniami. w moich oczach wyglądała jak śpiewny duch, a była przecież jedną z wielu sprzedawczyń w korowodzie, w nie kończącej się drodze z celu do celu.

w końcu nadszedł sen - duszne powietrze i zmęczenie podróżą owocuje w pozycje horyzontalne :). kocyk z samolotu leży na mnie jedynie z powodu przyzwyczajenia ciała, które potrzebuje oddzielenia go od bodźców świata w momencie zasypiania. kraty w oknach nie są żadną granicą dla powietrza, które przeciągiem czyści podłogi i wywiewa zapachy skończonego niedawno obiadu. oczy zamknięte, wtulone w poduszkę. jaki jest ten punkt widzenia? stukoczący, dudniący, kołyszący...

to prawda, że dużo czasu spośród 1,5 miesiąca w Indiach spędziliśmy właśnie w pociągach. moja najdłuższa trasa wyniosła 33 godziny samotnej podróży do Igatpuri. czasami, gdy nie było już miejsca w najtańszej klasie pociągów, rezerwowaliśmy miejsce w wyższych. zdążyłam zobaczyć wszystkie rodzaje transportu, jakie oferuje Indian Railway. w klasie z klimatyzacją co prawda też biegają karaluchy, mieszkające w wagonie kuchennym, ale za to jest chłodniej... na tyle chłodniej, że trzeba siedzieć w swetrze, chuście i pod kocem :). w takim miejscu człowiek przypomina sobie o istnieniu cywilizacji i nawet nie boi się z niej korzystać. z tego punktu widzenia świat jest błękitny, sterylny, a zza małych okien nie widać wiele, bo są zasłonięte granatowym materiałem.

podróż to seria wyborów, od których zależy to, jaki punkt widzenia przyjmiemy - i na odwrót. to także kontakt z innymi punktami widzenia, wymiana, przepływ, poznanie i wieczna żywa tajemnica. jeśli chcesz zobaczyć świat oczami ludzi biednych, musisz być wśród nich chociaż trochę, chociaż w drodze, chociaż w pociągu... tu najłatwiej, to teren niczyi. tak jak dworce kolejowe. jeśli chcesz poczuć się jak wśród bogatej sekcji społeczeństwa - pojedź droższą klasą pociągu, poleć samolotem, zarezerwuj miejsce gdzie spędzisz niezobowiązujący czas wspólny z ludźmi z tej klasy.

punkt widzenia podróżnika jest perspektywą otwartą. jest drogą, która wiedzie pośród gąszczu życia, jak tętnice idą pośród ciała, utrzymując je przy życiu i ruchu.

naraszcie ! wywołujemy zdjęcia !!! :)

2010-10-13T15:40:00.008+02:00

wspomnienia z 4,5 miesiąca podróży mają się zmieścić na 200 kliszach 10x15 - możliwe? otóż tak, jeśli z części zdjęć zrobię kolaże :) świetna zabawa i efekt równie zadowalający...
kolaż pozwala nadać nowe znaczenie, wydźwięk, zdjęciom które są w ramach niego poukładane. np. Islam ma w Malezji różne oblicza... zebrane razem w kolażu pokazują, że to nie tylko religia w postaci uczęszczania do meczetu. Islam jest wszędzie... nawet na drzwiach od toalety i w architekturze.
parę fajnych fotek, które chciałabym zobaczyć w albumie, a nie będzie miejsca na 3? nie ma problemu, zmieszczą się na jednej i w dodatku przypomną o tym, ile radochy mieliśmy w niektórych miejscach :) np. w kompleksie świątyni Angkor
oblicza Bandar Seri Begawan, czyli stolicy Brunei: nocą i za dnia meczet wygląda imponująco
podróżnicza dusza, jak wspomniałam, nadal żyje i ma się całkiem nieźle. niedługo na nowym blogu kozawdrodze inauguracja opowieści z Czech i południowej Polski.

a tymczasem zakończę wątek kolaży.. wizualizacją podróżniczej duszy!

kozawdrodze

2010-10-07T21:19:00.002+02:00

zapraszam na kozawdrodze. to mój nowy blog, gromadzący odnośniki do blogów tematycznych oraz nowe notki, które pochodzą z wypadów tu i ówdzie. dusza podróżnika jest we mnie wiecznie żywa ! :)

forma podróży...

2010-06-01T00:18:00.005+02:00

...wpływa na jej treść. szybkie tempo zorganizowanej wycieczki pozwala na pozostawienie w tyle wszelkich problemów organizacyjnych ale często nie pozwala na swobodę w czasie i przestrzeni. bezpieczeństwo organizacji zabija spontaniczność. przy takiej zorganizowanej formie "zwiedzania" jest też szansa na to, by zapomnieć o niewygodzie bycia wtłoczonym w z góry zaplanowany ciąg wydarzeń, ponieważ organizator, jeśli trzyma poziom, nie pozwoli na to, by pojawiły się chwile nudy lub zwątpienia. może dlatego takie wycieczki są bardzo szybkie, by nikt nie miał czasu na wątpliwości?

z drugiej strony totalna improwizacja nakręca do takiego stopnia, że organizacja potrafi stracić na znaczeniu ;) wszystko zależy od tego, do jakich standardów przeżycia się dopasujesz. wygodnisie lepiej zrobią jadąc na zorganizowany "tour", szaleńcy tam z kolei zginą.
szaleństwo zaprowadzi cię w miejsca, które omija standardowy szlak wycieczkowy. tam zwykle masz mniej "zaplecza turystycznego", a więcej codziennego życia lokalnych ludzi. trzeba być bardziej uważnym, jest mniej wygodnie - i fizycznie i pod innymi względami. musisz się gimnastykować, a z czasem może, i pewnie, to polubisz.. turysta nie jest pępkiem świata. czasami, szczególnie na początku, w takich miejscach i wśród lokalnych ludzi miałam odczucie: "nie chcę im przeszkadzać, zakłócać codziennego życia, wybijać z rytmu". takie myśli nakłaniają do dalszej analizy tematu, a rozgrywają się głównie wokół GRANIC. chodzi o granice każdego rodzaju. ale może o tym innym razem... (hurra, mam temat na następną notkę! ;) )

byłam bliżej spontanicznych wojaży, toteż zorganizowane formy wycieczkowe wybieraliśmy tylko gdy okazywało się, że na własną rękę jest o wiele drożej lub gdy na prawdę można było się czegoś fajnego dowiedzieć od przewodnika. tego typu sytuacja zdarzają się, gdy trzeba dotrzeć na jakąś wyspę, wyizolowany park narodowy, gdzie inne formy transportu/wizyt okazują się niewygodne. jest też ok jeśli chcesz przy okazji porozmawiać z przewodnikiem i zobaczyć dane miejsce z perspektywy aktualnej. np. rikszarz wożący nas po zespole świątyń Angkor opowiedział nam trochę o sobie, o swoim życiu, o tym z czego żyje, jak on i jemu podobni zarabiają na turystyce, jakie ma układy z żoną i kochanką (oj to był długi temat), jak uczy się angielskiego, o czym marzy, jak wygląda głęboka wieś kambodżańska, co myślą ludzie... czasami by uzyskać takie informacje i poczuć się w relacji z lokalnym światem trzeba sprowokować kontakt tego typu.

moim zdaniem najważniejsza jest elastyczność i świadomość własnych preferencji w danym momencie. i bezpieczeństwo, oczywiście. wycieczki zorganizowane lub totalny freestyle to moim zdaniem narzędzie - forma jako narzędzie do realizacji treści podróży, potrzeb jakie masz i pomysłów na jakie wpadniesz w międzyczasie.

list: następna notka?

2010-05-25T23:43:00.002+02:00

Drodzy Czytelnicy i Podglądacze :)

proszę uprzejmie o pomoc w postaci inspiracji. powoli powolutku odchodzą z mojej pamięci zdarzenia i wszystkie te zmysłowe wspomnienia... oczywiście nie odejdą do końca, bo ten blog i nasze rozmowy są w stanie je przywołać! dlatego właśnie proszę o pobudzenie mojej pamięci ku naszemu wzajemnemu zadowoleniu.

forma jest dowolna. ze swojej strony proponuję, by każda/y z Was napisał/a lub powiedział/a mi osobiście o czym by chciał/a przeczytać, co zobaczyć.. a może uda mi się wgrać jakieś filmiki z aparatu? może trochę muzyki? co Was ciekawi, co Was kręci... to mnie interesuje. pomóżcie mi swoją ciekawością, a dam Wam więcej niż chcecie ;) ale kuszę, co? ;) no to do dzieła!

1. temat jaki chcę / na który czekam: może dotyczyć zjawiska, regionu, czegokolwiek...
2. forma której chcę: tekst / foty / filmiki / inne??
3. inne pomysły?

post nr 100 :-) czyli KOLORY AZJI

2010-04-24T00:01:00.009+02:00

hura! setny dowód życia tego bloga! :-)

prezenty przyjmuję w komentarzach ;)

Drodzy Czytelnicy i Podglądacze...

dziś znów o kolorach lecz tym razem bardziej ogólnie, choć równie użytkowo.
było o drzwiach, a teraz będzie o ścianach i sufitach, a konkretnie o ich ozdabianiu. będzie też parę mocnych refleksji i chaosu. jest późno, pierwsza w nocy, a ja jestem spragniona pisania, więc proszę o wybaczenie formy. z okazji setnych urodzin notki na tym blogu możecie mi to wybaczyć ;).

zaczniemy od codziennego widoku podróżnika, czyli wnętrza pokoju gościnnego.
zawilgotniałe ściany w jaskrawym kolorze, z wieloma obrazkami nawiązującymi do sceny tańca lub przedstawiającymi świętych.. oprócz widoku naturalnie jest jeszcze zapach. trudny do określenia lecz osadzony w mojej pamięci dość silnie. coś na kształt zamokniętej ściany, pleśniejącej od lat, oraz wszechobecnego zapachu masali i kiszącego się od gorąca kwaskowatego kefiru, spływającego za oknem w rynsztoku. dźwięki to wiatrak i świstanie komara koło ucha: raz prawego, raz lewego.

dla odmiany, choć może zbyt wcześnie, prezentuję Wam gołe i blade ściany dusznej małej klitki w centrum Old Delhi, gdzie jedynymi kolorowymi akcentami na ścianach były rozsmarowane moskity.
skoro jeszcze jesteśmy przy wnętrzach, proponuję zajrzeć do rzadko spotykanego lecz pięknie zdobionego kościoła katolickiego
Maryja ma na szyi wieniec z kwiatów, podjadany po cichu przez indyjskie dewotki ;) (Maciek świadkiem!). niejeden ortodoksyjny katolik polski spadłby z klęcznika widząc, z jaką radością i żywiołowością pomalowany jest kościół w Indiach. na każdym łuku są malowidła ze scenami z Biblii. kolory są świeże, a nie wyblakłe jak u nas i wszędzie w Europie, gdzie na taki rozpęd artystyczny w świątyniach pozwalali sobie tylko ludzie sprzed lat, zamawiający najlepszych artystów.
ikona jest obowiązkowo w barwach fluorescencyjnych, grafik dorzucił jeszcze parę kwiatków wokół. dodam, że kościół mieści się w południowych Indiach w stanie Kerala, w którym jest sporo "mniejszości" chrześcijańskiej.
a tu, w Pondicherry, siedzibie ashramu Aurobindo, na ulicach można zobaczyć eklektyzm religijny wcielony. to akurat ściana frontalna lokalu wynajmującego rowery turystom. cieszy to, że główne religie świata mogą współistnieć przynajmniej na takiej sobie ścianie. "God Is One"
rzut oka na hinduistyczną kaplicę w Puri, której bogactwo rzeźb, barw i symboliki jest wręcz oszałamiające. Hindusi mają to do siebie, że potrafią ze skrawka materii zrobić dzieło sztuki naszpikowane mistycyzmem. to im się znowu w tym przypadku udało. żywy sadhu wychodzi z kaplicy po modłach, a kamienni sadhu medytują latami, obserwując jak krowy przed kaplicą żują śmieci... no właśnie, krowy!
święte zwierzęta, których skrzywdzenie grozi karą śmierci lub przynajmniej 20 latami za kratkami. są wszędzie i ozdabiają wiele zdjęć turystów. tu akurat krowa wyszła mi na tyle nieostro, że mogę ją potraktować jak grafikę ścienną...
prawie jak tu ;) swoją drogą, wąskie uliczki Varanasi, po których się szwędaliśmy robiąc te zdjęcia, są zakorkowane przez krowy, a odchody tych zwierząt służą za uszczelnienie ścian domu na zewnątrz - to tak a propos tematu tej notki. inna opcja na wykorzystanie krowiego placka to zrobienie z niego opału, gdy trzeba ugotować czaj lub gdy robi się zbyt chłodno.

kontynuując akcent religijny (bo krowa nie była wcale zmianą tematu!) pamiętam jak trudno było mi zrobić to zdjęcie. było to we wspomnianym już Puri. nie mogliśmy fotografować ani głównej tutejszej świątynii ani pobliskich miejsc kultu. hinduiści postanowili zachować dla siebie to sacrum. na każdym rogu była policja gotowa postraszyć kijem (raz nawet nam machali). mimo to nie mogłam się powstrzymać przed próbą ujęcia tego niebieskiego potwora w kadr aparatu...
prawda, że śliczny? :) a pani jak ładnie się komponuje ;) no poezja...

czas na większą dynamikę barw! wciągające mandale na suficie świątynii w Madurai pokazują na co stać hinduską wyobraźnię. nie kończące się ornamenty zdobią tam każdy oświetlony skrawek ściany.
w tej świątynii jest też dużo cienia, a światło maluje na kamiennych, rzeźbionych ścianach i cokołach dziwne, rozwodnione jakby, płachty ze światłocienia..

jako ostatni religijny akcent wrzucam fotografię nietypowej wg mnie świątynii, którą uchwyciłam w obiektyw w miasteczku Bundi, które jest jeszcze (chyba...) mało turystycznym miejscem. swoją drogą, jestem ciekawa jak jest teraz. od wyjazdu do Indii minęły 4 lata... więc to mogło się już zmienić.
dodam jeszcze od siebie, że teraz, gdy podróże po świecie są łatwe ale jeszcze nie tak bardzo popularne jak mogłyby być, tworzy się coś w rodzaju wyścigu pomiędzy ludźmi, którym zależy na ocaleniu dziedzictwa przed zepsuciem powodowanym przez turyzm a tymi, którzy zachłysnęli się robieniem kasy na turystyce i nie postawili jej żadnych granic. dlatego takie sobie indyjskie Bundi, czy tajskie Ko Jum z jeszcze niewyobrażalnie pustymi plażami i jeszcze źle zorganizowanym dojazdem to perły wśród co raz bardziej brudnego szlamu, za przeproszeniem. bo w moich oczach bezgraniczny turyzm to szlam i zoo, a nie przyjemność i unikatowość. a ludzi z pierwszej grupy jaką wymieniłam jest niezwykle mało. dlatego warto stanowczo stać w obronie oryginalności, prawdziwości i intymności tych wszystkich ludzi i miejsc, do których się udajemy i korzystać z takich rozwiązań, które jak najbardziej mogą uchronić lokalność i rodowitość.

i oto ja stoję:

na sam koniec zostawiłam coś, co mam nadzieję połączy oba wątki poruszone w tej chaotycznie napisanej notce. to też jest Bundi. kobieta zmywa brud sprzed domu. kolor ścian jest odurzająco głęboki i ma wiele odcieni. możesz powiedzieć, że mury są popękane, że widzisz zacieki z grzyba na górze budynku, że nieostra ta fotka, że kable wszystko psują... możesz tak stwierdzić ale weź proszę tylko jedną rzecz pod uwagę: gdy koncentrujemy się na tym, co "powinno być" czasami umyka nam to, co jest. a to zdjęcie dla mnie jest jednym z lepszych, na których poruszoną ręką, w słabym oświetleniu, zdołaliśmy zachować ułamek z atmosfery tego indyjskiego zaułka, w którym jakaś kobieta w seledynowym sari sprząta sprzed domu brudy wodą. czyż to nie prawdziwe? czy właśnie dla takich rzeczy tam jeździmy?

na odpowiedź zapraszam do notki nr 101, która będzie niedługo ;) proszę o wpisywanie sugestii tematów !

i jeszcze raz:
(co najmniej) 1000 notek życzymy temu blogowi ;)

indyjskie drzwi

2010-04-14T01:04:00.010+02:00

mam wielką potrzebę pisania i przywołania ładnych oraz ciekawych obrazów, stąd zajęłam się "dizajnem" drzwiowym w Indiach. zatem będzie...kolorowo! :) pisania mniej, za to sporo fotek wygrzebanych z zakurzonych folderów.

na pierwszy ogień idą drzwi wejściowe w mieście Jaisalmer. uważni Czytelnicy wiedzą, że ta nazwa już się u mnie pojawiła.. tak tak, Jaisalmer to miasto na pustynii Thar, niedaleko Pakistanu. to tu natknęłam się na najwięcej przepięknych wejść do domów, pałających wszelkimi odcieniami, które stopniowo zachodzą zaciekami i grzybem. niepowtarzalny urok Indii ;)

a teraz stop mędrkowaniu, czas na fuzję barw! z bladego błękitu wyłania się malowane czerwienią błogosławieństwo dla tego domu. wnętrze jest w kolorze rozgniecionego orzecha pistacjowego zmieszanego z mlekiem kokosowym... do domu zapraszają nas kamienne schodki.

szczęśliwie kotara jest odsłonięta, więc mogę zajrzeć do środka - choć się wstydzę. mam ciągły dylemat dotyczący robienia zdjęć ludziom i ich intymnej sferze nie pytając ich o zgodę. zapuszczając aparat wgłąb cudzego domu czuję się jak intruz, bo domownicy pragną wpuścić powiew wiatru między futrynami, a nie moje wścibskie szarookie spojrzenie.

tu kadr urwany ale efekt osiągnięty - nad drzwiami balkonik. widok, który mogłabym jeszcze kontemplować. proste i wciągające.przy wejściu widać bambusową tyczkę, lecz nie wiem po co. ciekawe?
hotel suraj zaprasza, czyli prezentacja typowych koronkowych wycinek w malowanym na biało piaskowcu.
nad drzwiami kratka. drzwi leciutko uchylone, w pełnej kolorystycznej krasie! :)
a tu mój faworyt... pozostawiam bez komentarza ku nasyceniu barwami i kształtami...

zmiana geolokacji - jesteśmy w Cochin=Kochi [Koczi]. też zachodnie przygranicze Indii ale na południu, przy Oceanie. drzwi to dla mnie nie tylko futryny, kolory desek i beczki z wodą pitną na ich skraju ale też Ludzie, którzy te drzwi stworzyli, którzy je użytkują i w których w porze skwaru odpoczywają w przedpokojach na chłodnych posadzkach. oto mama z synkiem.
a to mama z córką - bardzo przyjaźni ludzie, pełni spokoju - tyle przynajmniej pamiętam z chwilowego spotkania. to jest aspekt, który pragnę pogłębić przy kolejnych podróżach i który zgłębiam aktualnie będąc w Warszawie. ten "aspekt" to LUDZIE i RELACJE. popatrzcie tylko... jak miło byłoby wypić z nimi czaj i porozmawiać o tym co słychać w szkole u córki :)
to byli Hindusi, z którymi lubiłam przebywać i wchodzić w kontakt. na koniec portret Pani z progiem wejściowym. uwielbiam to zdjęcie. :)

przeskakujemy do Bundi. jest to małe miasteczko z wielkim, zaniedbanym pałacem-fortem, gdzie turystyka jeszcze nie popsuła ludzi i ich podejścia do białoskórych. zdjęć wejść mam stąd tylko dwa, ale za to JAKIE.......

aahhhhh co za piękno!!! takie wejście sama bym chciała mieć!!!!!
być może zacznę od pomalowania wejścia przy drzwiach od mieszkania, w którym mieszkam? zawsze chciałam namalować przy wejściu do domu, na ścianie, słoneczniki....

zamieściłam tę notkę ku inspiracji i ożywieniu wspomnień. i ku zagrzaniu się do boju o kolejne podróże. rok minął od ostatniej, tej indochińsko-malezyjskiej, a głód podróżowania zasysa moje myśli i zmysły ku eksploracji nowego... jednak wiem, że nowe kryje się tuż pod moim butem i tuż za progiem, więc najpierw pomaluję swoje progi w upragnione wzory, potem zrobię imprezę inaugurującą nowe progi, a potem.. nie wiem :) zobaczymy!

Wesołego!

2010-04-03T12:33:00.002+02:00

nowa seria - impresje i foty z Indii. Pustynia Thar.

2010-02-01T20:36:00.009+01:00

ponieważ nie miałam okazji publikować fotografii z podróży do Indii (2006), przeznaczam część tego bloga na tę przyjemność. w końcu tam byłam ;)

dziś PUSTYNIA THAR
na granicy Indii i Pakistanu rozpościera się wielka beżowa plama, która moknie dwa razy w roku. jest to Pustynia Thar. aby na nią dotrzeć, trzeba wbić się jak igła głęboko w ciało Rajasthanu. na obiad dostaje się burzę piaskową, a na deser piękny widok zza okna pociągu, jadącego do piaszczystego serca królestwa radżów.na trasie Delhi-Jaisalmer robi się luźniej tuż po tym, jak za oknem robi się pusto. wita nas pustynia Thar. Hindusi przysypiają, zasłaniając oczy i nozdrza od powietrza pełnego piachu.
po wbiciu igły w sypką beżową skórę, można już wysysać piękne widoki i kołysać biodrami w rytmie wielbłądzich kroków. tych, którzy już utopili się w utopii swoich wyobrażeń napomnę tylko, by wzięli okulary przeciwsłoneczne, dobrą czapkę/chustę i mocny krem do opalania - nie ze względu na stylowy image, tylko z racji ryzyka poważnego poparzenia słonecznego ;). ah, no i Lariam ;).
witaj pustynio, witaj zwierzaku! gdy pisałam z Indii na ziemnym blogu wspomniałam o tym, że każde zwierzę jest inne. nie ma czegoś takiego jak szara masa wielbłądów, tak jak nie ma prawdziwego szarego tłumu ludzi. każde uszy to odrębny umysł, odrębna osobowość.
za każdą parą uszu stoi para oczu i dwie półkule mózgu. to są osobowości!wielbłądzie szyje przypominają peryskopy.. nurkujemy w piaszczysty ocean głębiej i głębiej, bez końca, bez dna, linia horyzontu wyznacza tylko odległość do kolejnej wydmy.
piękna sprawa :)
w końcu docieramy do wioski, powolnym krokiem, mijając wiele potrafiących się schować przed oczami szczegółów. na przykład: po co układane są kręgi z białych kamieni na piasku? odpowiedź: by przywołać deszcz. został on skutecznie przywołany i bóg deszczu był prawdziwie szczodry, zalewając nas dwa razy. tym samym wyrobił swą roczną normę hojności. po wodzie z nieba zostały na pustyni wyżłobione ślady.
w końcu dotarliśmy zmoczeni i niezapowiedziani do wioski. niespodziewany punkt podróży - takie przygody lubimy najbardziej. tubylcy nie odstawieni jak na wystawie sklepowej, lecz zwykli, przyjaźni, ludzcy. obserwujący lecz skorzy do kontaktu. prawdziwa wioska na Pustynii Thar.
monotonna kolorystyka dużej powierzchni sprzyja ludzkiej wyobraźni, niczym efekt deprywacji sensorycznej. możliwe że właśnie z tego powodu ludzie pustynii tworzą jaskrawo kolorowe pledy.
i robią czaj słodszy nawet od tego z centralnej części Indii
nawet robaki są tu jarząco iskrzące się kolorem!
zdarzyło nam się zanocować bezpośrednio na piaszczystym łonie sypkiej przestrzeni, przy pełni Księżyca, który obserwował całą noc by żaden skorpion nie wszedł nam pod poduszkę.
wschód Słońca przywitał wszystkich bladoniebieską poświatą szybko nabierającą siły, przemieniającą się w ognistą kulę, wyrastającą z Ducha Pustynii.
tak to jest, właśnie tak
czy tęsknię? ten wyjazd był jednym z cięższych fizycznie ze względu na udar słoneczny i wykańczającą biegunkę. ale tęsknię, bo usłyszałam na pustynii parę pieśni, które wciąż obijają się echem we wnętrzu czaszki. ( huevos, jeśli na prawdę tam zmierzasz, przywieź mi ich parę, bo czuję pragnienie i nie mogę go zaspokoić. masz dyktafon? )

ta notka zapoczątkowała serię krótkich impresji, opartych na tym co zostało w mojej głowie z podróży z roku 2006. to była pierwsza, Azja pd-wsch druga w tym samym kierunku, ino ciut dalej. ponieważ zdjęcia zostały takie, jakie je zrobiłam, na nich opieram cały projekt notek o Indiach. nie będą chronologiczne, raczej oparte na chwilowych porywach i sympatiach względem konkretnych obszarów które odwiedziliśmy. tak.

podoba się? :)

wspomnienia, pamiątki, plany

2010-01-23T18:48:00.018+01:00

rok temu napisałam święte słowa:

dzięki temu że zapisujemy wrażenia, to będzie łatwiej przywołać i zatrzymać przy sobie te wspomnienia.

a rok temu byliśmy w środku podróży! ja leżałam w łóżku, wstrząsana dreszczami, a Maciek przynosił mi jedzenie z miasta. przypominam, że temperatura oscyluje wokół 27 st.C, a ja trzęsę się pod 3 kocami, ubrana w polar i przynajmniej dwie koszulki. mhm, miałam obrzydliwą azjatycką grypę, dokładnie w Luangprabang, laotańskim mieście, którego stara część została prawie w pełni przekształcona w dzielnicę hotelowo-usługową. zdarzyło nam się być też w nowszej części miasta, bo tam jeździłam do szpitala na konsultacje lekarskie. na zawsze zapamiętam najbrudniejszy szpitalny kibel, jaki kiedykolwiek widziałam - było to w Sino-Lao Friendship Hospital. w wtedy budynek miał dopiero 6 lat i widocznie od wybudowania nikt go nie mył. pamiętam, że brud aż mienił się w oczach. :)

zanurzam się we wspomnieniach z tamtego miejsca.. pokój w którym jestem i klawiatura przede mną - aktualny obraz powoli ciemnieje i zostają przed oczami tylko tamte chwile. sączą się już od roku jak zapach z kwiatu, który zakwitł gdy byłam tam, w podróży.

a więc Luangprabang. długo tam byliśmy, 11 dni.. z innego punktu widzenia ten czas to tylko chwila. chciałabym kiedyś podróżować także w ten sposób, pozostając w każdym z miejsc dłużej, nawet jeśli "nie ma tu nic do zobaczenia". w Luangprabang zatrzymała nas moja choroba i praca, którą trzeba było zdalnie dokończyć. Maciek miał okazję zobaczyć więcej prawdziwego Laosu. ja za to znam na pamięć plan miasta i menu lokalnych knajpek. i widok za oknem.
atmosfera Laosu jest wyczuwalna na każdym ze zdjęć, które przywieźliśmy. zawieszenie w czasie, powtarzane codziennie czynności. tylko intuicyjnie potrafię wniknąć w ten stan, w którym zanurzeni byli wszyscy Laotańczycy. jak ją uchwycić i przedstawić?
jest w niej coś z wielkiej rzeki, której wody osuwają się bezsilnie po minimalnym pochyle, tworząc jednak nurt tak konsekwentny i tak stary, że rzeka jest nie tylko wodą ale i domem dla Duchów..
a może atmosferę Laosu wyraża ten pies, czochrający się po uchu w południe, na zakręcie pustej drogi?
i znowu czas.. czas zjada wszystko i jednocześnie wszystkich żywi, pozwalając rosnąć zieloności, która obdarowuje owocami. czas nie jest w Laosie czymś odrębnym ani czymś, co trzeba kontrolować. to część charakteru tamtych ludzi. nie ma JAK się spieszyć. wszystko zanurzone jest w czasie. wszystko i zawsze. bez różnicy.
są takie chwile i w mojej głowie.. :)

pozostając przy wątku buddyjskim, wklejam tu dzisiejsze zdjęcia dwóch pamiątek, które rezydują w moim pokoju. oto one:
maska, twarz buddy. wytwór kambodżańskich rąk. zakupiona w Malezji, zanim jeszcze wiedziałam jakie cuda czekają mnie w Indochinach.
centralna część obrazu z Sajgonu. jest już oprawiony i czeka na zawieszenie w dużym pokoju. czy ktoś ma do pożyczenia wiertarkę? :)

no dobrze dobrze... skoro ta notka jest już i tak dość chaotycznie skonstruowana, to jest w niej miejsce na jeszcze jeden wątek. :) jakie są moje plany? czy szykuje się kolejna podróż? ile osób już zadawało to pytanie! kiedy? gdzie? na jak długo?? mmm cudowne marzenia! :) na razie pieję z radości, bo wreszcie mam na koncie więcej niż 500pln ! :D w dodatku zaczęłam pracę... powoli, stopniowo przystosowuję swoje możliwości do oczekiwań i swoje oczekiwania do możliwości innych. więc może niedługo uda się gdzieś wyjechać!

gdzie?
Maciek proponuje Iran. OK, zaczynam się przekonywać. miałam sen związany z Iranem, pełen przyjaznych ludzi, pięknej subtelnej muzyki i zapachów przesycających powietrze.
następne będą USA. parki narodowe to wątek obowiązkowy, miasta, ludzie, tramping every day :) oł je. na tę okazję trzeba będzie przetestować coach surfing.

kiedy?
pojęcia nie mam, to zależy od sukcesów w pracy i tego, jak się ona potoczy. najwcześniejszy termin to jesień 2010.

za ile?
moje ulubione pytanie ;) oczywiście tak jak zwykle - szafa 60L na plecach, sandały i jedziemy. nocleg i jedzenie - byle by higienicznie. planowane? tylko szkic trasy, raczej miejsca które chcemy zobaczyć. dobry przewodnik i w drogę! ah, zapomniałam... następnym razem wezmę w podróż netbook.

zapraszamy na QUASI ROCZNICĘ WYLOTU W POWIETRZE I LĄDOWANIA W BKK

2009-11-10T00:28:00.003+01:00

ZAPRASZAMY!

rok temu wylecieliśmy w powietrze.. i wylądowaliśmy w Bangkoku.
śledziliście nas przez Internet, a potem radowaliście się z nami po powrocie.
czas to powtórzyć!!!

zapraszamy na QUASI ROCZNICĘ WYLOTU W POWIETRZE I LĄDOWANIA W BKK

dla niezdecydowanych przesyłamy specjalne zaproszenie od Króla Tajlandii, Bhumibola Adulyadeja!

dane spotkania
jeszcze niepewne, przełożone z 21 listopada na inny dzień

BĘDZIESZ? DAJ ZNAĆ!

(: Olga i Maciek :)

Natura = Różnorodność

2009-10-30T23:03:00.005+01:00

ostatnio codziennie oglądam przynajmniej jeden filmik z portalu TED: Ideas Worth Spreading, jest to bardzo inspirujące.

zachęcam do skorzystania z napisów w języku polskim, włącza się przez "View subtitles" i wybranie "Polish".

na razie pozostawiam to bez napisanego spójnego komentarza, chociaż po jego obejrzeniu ruszyła w mojej głowie lawina myśli na tematy:

"sprzedać lodówkę i jechać"; każdy na świecie ma w głowie idee; ignorancja i świadomość; natura = różnorodność; każda chwila jest oryginalnie niezdeterminowana, czyli pusta

wiem, że to pozornie wygląda jak wyrzucona na stół zawartość worka z chaosem. mam nadzieję, że na dniach uda mi się poskładać te skojarzenia w tekst, bo chcę coś ważnego Wam przekazać.

Wietnam, Sajgon art gallery

2009-09-08T00:01:00.006+02:00

zbliża się jesień, wyraźnie czuję jej zapach. to przywiewa refleksje i wspomnienia pachnące dymem kadzideł i zupami ulicznymi.. szczególnie dlatego, że niedługo jest rocznica naszego wylotu do BKK. w związku z tym poszłam za impulsem i przekopałam fotografie, by znaleźć tę jedną, o której myślałam najwięcej przez ostatni miesiąc..
od długiego już czasu noszę się z postanowieniem oprawienia obrazu, który kupiłam w HCMC, czyli Sajgonie. brak pracy koreluje z brakiem kasy, więc na razie wstrzymuję oprawianie. NINIEJSZYM..

(( SZUKAM PRACY ))

zainspirowana blogiem pasikonika podróżnika, postanowiłam na powrót ożywić ten blog, bo kocham to miejsce i kocham podróż, którą odbyłam. jej ślad pozostaje niezatarty i żywy, tak, że nie jest tylko śladem, a kontynuacją Drogi.

wracając do tematu obrazu - jest to reprodukcja dzieła pewnego Chińczyka, poczyniona przez pewnego Wietnamczyka. przedstawia młodą dziewczynę, haftującą z uwagą, siedzącą w miękkiej poświacie firany. obecnie obraz ten znajduje się jakieś 5 metrów ode mnie, zwinięty w rulon i bezpiecznie zapakowany w tubę. zdjęcie robiłam jednak jeszcze w Sajgonie, tuż przed zakupem. w tle można się dopatrzeć reprodukcji Klimta.
przy jednej z wielu wyglądających podobnie ulic w centrum Sajgonu, mieszczą się galerie obrazów. w przeważającej większości są to reprodukcje dzieł znanych malarzy europejskich i grafików amerykańskich. takie miejsce to jednocześnie coś w rodzaju artystycznego zakładu produkcyjnego:
zdolni jak nie wiem co Wietnamczycy siedzą i malują obrazy, wzorując się na obrazkach wielkości pocztówki. wyższa szkoła jazdy! szczególnie w przypadku tego obrazu!! zamalowanie płótna zajmuje im, zależnie od wielkości i stopnia trudności, od godziny do dnia. ciekawe jak często wymieniają pędzle!?

koszta są niewielkie. w zależności od wielkości, płacimy 5-35USD. ogromne płótna to jeszcze trochę więcej dolarów ale pamiętaj - zawsze możesz się targować. bardziej obrotne galerie oferują wysyłkę do domu turysty.

rzadko się zdarza, by ktoś malował tam coś ze swojej własnej głowy. na ten luksus mógł sobie pozwolić jeden z właścicieli galerii, z wykształcenia grafik:
przeważającym motywem, poza wiecznie modnymi reprodukcjami Klimta, Van Gogha, Moneta i plakatów Andy Warhola, jest oczywiście Budda.
jako, że blisko z Sajgonu do granicy z Kambodżą, a turyści chętnie kupują coś, co kojarzy się z Angkorem, na linii produkcyjnej znalazł się też Budda w stylu Bayon:
Wietnamczycy wyczuli, jaki szczególny motyw podoba się niektórym białasom. ten obraz widziałam chyba w sumie w 50 egzemplarzach, we wszystkich galeriach:
fascynuje mnie to, z jaką dokładnością i polotem namalowane są jej siwe włosy.. i jak pełen zapachu zdaje się być dym!

tematem obrazów są też zdjęcia z widokówek

chciałabym pokazać szczególnie te obrazy, które znalazłam w pojedynczych sztukach. tak jak moja wyszywająca wzorki dziewczyna, te obrazy mają w sobie coś szczególnego, co przyciąga uwagę i chwyta lekko za serce. tak niepostrzeżenie i subtelnie, że może być to chyba tylko atmosfera..
suknia i wzory przepiękne.. spojrzenie jak żywe, obok takiego nie przejdziesz przecież obojętnie..
i bardziej portretowe ujęcie, lecz temat wciąż bardzo lokalny..
a oto obraz, który teraz wisi u rodziców Maćka:
dziewczyna spogląda przez uchylone drzwi. są one ciężkie, a ona jest zwiewna. ma niezwykle gładką i jasną cerę. przychodzi mi na myśl scena, gdy młody chłopak widzi swoją narzeczoną. ich losy się zaraz połączą, zostali sobie przeznaczeni, co napisane jest w gwiazdach, a odczytane przez astrologa. niewinne spojrzenie na niewinną dziewczynę, wychylającą się zza ciężkich, ciemnych drzwi swojego rodzinnego domu, który zaraz opuści.

w Polsce jesienna melancholia już rozwiewa mi włosy. zaczyna pachnieć dębowymi liśćmi z podgniłego poszycia.

w Azji dzień i noc przeplatają się jak kolorowe koraliki na buddyjskiej mali.

Targowisko pod Stadionem X-lecia - prawie jak Azja

2009-07-22T21:27:00.003+02:00

jest antidotum na tęsknotę za Azją! szczęśliwie mieszkamy w Warszawie, która swego czasu przyciągnęła bardzo dużo ludzi z tej części świata. wśród nich dominują liczbą Wietnamczycy. tak jak piszą reporterzy z TVN:

Nikt dokładnie nie wie, ilu Wietnamczyków żyje i pracuje w Polsce. Według spisu ludności Głównego Urzędu Statystycznego w Polsce jest ok. 2 tys. Wietnamczyków. W rzeczywistości może to być nawet 60 tys. osób.

to się da odczuć w tym tłumie i ścisku. gdyby był jeszcze 3 razy większy ale i 3 razy spokojniejszy, to pomyślałabym, że jestem w Azji południowo-wschodniej. widać różnicę:

Tajlandia, Chiang Mai, mury starego miasta
i Polska, Warszawa, Stadion X-lecia
bogactwo targowych stołów i zawartości wieszaków jest czymś, co rzuca się wyraźnie w oczy. z uśmiechem zauważałam też wzory, które "wchodzą na rynek" u nas, a które widziałam parę miesięcy wcześniej tam w okresie ich boomu. można by pomyśleć, że te fotki zostały zrobione w czasie pory deszczowej, przy zachmurzonym niebie Indochin:
brakowało mi tylko jednej rzeczy: kramików z jedzeniem, wszechobecnych na każdym prawdziwym targu azjatyckim (jest ponoć parę barów w sercu tego zagłębia). niestety, "wózkowe" stoiska prawdopodobnie nie przeszłyby kontroli czystości (mimo iż jedzenie przebywa bardzo krótko w takim kramiku, bo szybko się rozchodzi, a wszystko dzięki temu jest świeże i zwykle zdezynfekowane wysoką temperaturą). tu przypominają mi się saturatory warszawskie, które z tego samego powodu nie zostały utrzymane na ulicach. cóż, tam się takimi rzeczami nie przejmują, zamiast tego dodają chilli, imbiru i innej żrącej przyprawy, którą warto zaakceptować w imię dbałości o czystość układu pokarmowego (inaczej zostałby prawdopodobnie w mig zamieszkany), potem wrzucają na ogień albo sparzają we wrzącym wywarze.

mm.. aż mi miło od tych wspomnień...... chyba w piątek wybiorę się na Stadion (Michał! jak przyjedziesz w jakiś wikend to koniecznie zarezerwuj sobie 2h na to miejsce!).

FETYSZE INDOCHIN

2009-06-11T10:38:00.007+02:00

jakie obiekty są szczególnie pożądane w Indochinach? zastanowiłam się nad tym pytaniem i przypomniałam sobie parę ewidentnie powtarzających się elementów codziennej układanki. zważywszy na to, że część fetyszy pokrywa się z naszymi, europejskimi, mogłam niektórych nie zauważyć. jednak to, co szczególnie jaskrawo wybija się na tle i tak mieniącej się barwami specyfiki Indochin, to:

JASNY ODCIEŃ SKÓRY

z rozbawieniem wspominam chwilę, gdy wychodziłam w Warszawie z metra i obejrzałam się za siebie, stojąc na ruchomych schodach. ujrzałam podświetlany plakat, reklamujący tegoroczne targi Tajlandia Expo w PKiN. na plakacie uśmiechała się prawie biała Tajka... wyglądało to wyjątkowo nieautentycznie, ponieważ naturalnie Azjaci mają cerę ciemniejszą od naszej, z racji obrony ciała przed wysokim nasłonecznieniem na tamtych terenach.
oto reklama w metrze, tym razem w Bangkoku. oferowany specyfik gwarantuje wybielenie skóry do stopnia prawie że superjasnego! nie zaskoczy was już pewnie fakt, że w praktycznie każdym kosmetyku są środki wybielające pigment. działają do tego stopnia intensywnie, że po stosowaniu przez 2 tygodnie mydła z papaji (naturalnie ze składnikiem wybielającym) z zaniepokojeniem stwierdziliśmy, że jakoś tak się.. nie opalamy! cóż, marzenie polskiego turysty zostało zaprzepaszczone! ;) tymsamym odradzam europejczykom kupowania na miejscu kosmetyków lub sprawdzanie ich działania, chyba że chcą powrócić tak samo bladzi, jak wyjechali. jedynym wyjątkiem są chyba spaleni "na raka" skandynanowie i Niemcy.
gablotka w jednym z guesthouse'ów w Phang Nga prezentuje osobliwy zbiór: lalki barbie ubrane w tradycyjne odświętne stroje tajskie oraz kubki prezentujące oblicza superbohaterów z produkcji filmowych. lalki mają tylko troszeczkę ciemniejszą "cerę" od europejskiej, a rysy twarzy są mieszane. czyżby ich ideał?

jesli chodzi o moją typowo jasną cerę, to gdy tylko zostawałam na chwilę sama, podchodził jakiś pan i z serdecznym uśmiechem mówił: you are beautiful! you are sexy!!! a kobiety gładziły moje ramiona, śmiały się z piegów i tęsknym wzrokiem tonęły w odcieniu jak z pereł morskich ;) .... biedne! gdyby tylko wiedziały jak są piękne ze swoją karnacją i ciemnymi oczami!!!

KOPULUJĄCE SŁONIE

reklama Festiwalu 7 Cudów w Chiang Mai przedstawia ciekawą scenkę. oprócz niesamowicie białej i uśmiechniętej Tajki..
..prezentuje drewnianą rzeźbę w formie kopulujących słoni (zaznaczyłam na czerwono) z komentarzem: Cud Pięknych Drewnianych Rzeźb. no.. ok :) przyznam, że tamtejsze rzeźby zwykle są dokładnie zrobione.
innego razu, w Phuket, na stojaku z pocztówkami znalazłam cały dział ze słoniami. dwie pocztówki się wyróżniały:
ta i jeszcze jedna, gdzie umieszczono 4 mniejsze obrazki z tego samego procederu. sama jako zakładkę do ksiązki mam podobną. przedstawia parę słoni w akcie seksualnym a wokół zgoradzonych fotoreportetów i gapiów. faceci wyraźnie kibicują, a kobiety patrzą się tak jakby troszkę speszone.. pocztówka pochodzi z jakiegoś festiwalu w Chiang Mai z 2007 roku, organizowanego specjalnie na tę okazję!

WSZECHOBECNA ELEKTRONIKA

u nas zaczyna już być podobnie. wczoraj widziałam pana z laptopem, pracującego w wagonie metra. w pociągach od paru lat zjawisko się niezwykle nasiliło. na zdjęciu jeden ze sklepików kolejowych na stacji w Nong Khai, przy granicy z Laosem. WI FI za złotówkę, dostępne na stoiskach z jedzeniem blisko Niah na malezyjskim Borneo.. wszechobecne kawiarenki internetowe, dzięki którym nie miałam praktycznie większych problemów by publikować na bieżąco notki.. ludzie z telefonami komórkowymi, gadżetami do odtwarzania mp3, mp4.. minilaptopy które u nas dopiero wchodzą na rynek, myszki do komputerów w każdym wzorze jaki się tylko zamarzy.. no dobrze, wiem, że u nas też to jest, ale.. nie w takiej skali! nastolatek indochiński bez elektronicznego gadżetu to wyjątkowy widok! nawet biedak ma komórę.

po co im to? a po co to nam? cóż, konsumpcja zaspokajająca wiele potrzeb, zapychająca niedobory, które wciąż się zwiększają, to plaga. jeśli się nie zatrzymamy i nie przyjrzymy sobie, będzie tego jeszcze więcej. będziemy dosłownie okablowani i zawieszeni w przestrzeni z fal radiowych i elektromagnetycznych, jak ryby w sieci.

PUDELKI TAJSKIE

to temat na osobną notkę!

słodkie do bólu ;) rasa pudli jest bardzo stara, nie wiadomo nawet jak stara. przez ludzi została wyhodowana jako pies użytkowy i do towarzystwa. pudel był psem zarówno polskiego króla Zygmunta Starego, jak i jest obecnie w wielu tajskich domach. obecny król Bhumibol Adulyadej nie ma, z tego co wiem, pudla, za to wydał ksiązkę-album na temat swojego wiernego psa.

przy okazji, znalazłam w Internecie pudla do adopcji. ogłoszenie jest już dość stare ale i tak warte zobaczenia. oto zwierzę do wzięcia:
....

OSOBLIWOŚCI , czyli co nas szokuje i/lub bawi -- RELIGIE

2009-06-06T00:02:00.009+02:00

szokuje i/lub bawi, bo przez śmiech przecież oswajamy to, co niepokojące i odmienne. zatem.. pośmiejmy się ;)

my jesteśmy przyzwyczajeni do pewnego rodzaju myślenia.. oni też są, tylko do innego!

rzecz będzie o dwóch religiach: nam znanym chrześcijaństwie na sposób ichniejszy oraz o buddyzmie po ichniejszemu, o którym nam się nie śniło (dedykuję wszystkim polskim buddystom ;)).

CHRZEŚCIJAŃSTWO PO AZJATYCKU

Zestresowany? Nie masz siły? Jest na to prosta rada - na wzór rozładowanej baterii, zasilaj swe akumulatorki energią Jezusa! dowód na skuteczność tej rady kryje się w przytoczonym na plakacie fragmencie z Księgi Izajasza 40: 29-31...

Potrzebujesz pomocy? Jesteś w nagłej potrzebie? Psalm 50 i 121 daje inspirację... POŁĄCZ SIĘ Z JEZUSEM!
jak widać, Singapurczycy mają pomysł na nowoczesne chrześcijaństwo. tego nawet u nas nie ma, chyba że jestem daleko w tyle z katolickimi newsami ;). budynek przy katedrze mieści bannery reklamujące religię, wykorzystując skojarzenia z najnowszą techniką telefonów komórkowych, dającą każdemu możliwość połączenia się zawsze i wszędzie. jako że i Bóg ma podobne przymioty (omnia!), skojarzenie samo się nasunęło...

Azjaci mają to do siebie, że mieszanie religii im nie przeszkadza, szczególnie jeśli można na tym zarobić:
na straganach tuż pod świątynią na Doi Suthep w Chiang Mai sprzedaje się każdy święty wizerunek. ekumenizm bez granic! ;)

BUDDYZM I KURY

kury, według informacji zaczerpniętych od lokalnych Azjatów w różnych krajach, służą w świątyniach głównie do ozdoby. prawdziwego symbolicznego znaczenia tych zwierząt niestety nie było nam dane pojąć, ponieważ nikt z napotkanych i pytanych nie potrafił podać głębszego znaczenia obecności tych zwierząt w sztuce buddyjskiej. nawet mnisi.

tak czy siak, kury są w buddyjskich świątyniach wszędzie. zdarzają się na suficie, wkomponowane w miejsce na wiatrak, ujeżdżane przez dzielne mityczne stwory:
..są też jednym z głównych obiektów czci w tajskiej historii, silnie nasyconej religią:
..spotkałam też kury w bardziej realistycznym kontekście: jako podarunek dla duchów phi, strzegących posesji. oto domek duchów..
a to zbliżenie na kurę. wszystko przy głównej ulicy w Chiang Mai, prowadzącej ze starego miasta do zoo, a dalej Doi Suthep i na międzynarodowe lotnisko:

ko..ko.....koniec!

w podróży

2009-06-01T23:00:00.006+02:00

atmosfera podróży to stukot kół pociągu, kurz na butach, za każdym razem inaczej pachnąca pościel.. tylko poduszka zawsze ta sama - wieziona w plecaku, by głowie zawsze było wygodnie wypoczywać.
w podróży łapie się spojrzenia, proste spotkania bez słów, bez zdań i idei. w drodze nachodzi mnie refleksja. wszyscy jedziemy tym samym pociągiem, jedni wysiądą wcześniej, inni pojadą do ostatniej stacji. to sytuacja, której każdy jest pewien końca. dlatego każdy jest tym, kim jest i nie stara się być kimś innym. i - gdyby tak każdy na co dzień pamiętał, że każde życie też ma swój koniec, to może ludzie nie staraliby się tak bardzo, by być kimś innym niż są na prawdę?
tęskniłam za domem, a oto droga witała się ze mną wielkimi literami: "WITAJ W DOMU", zza okna z niebieską szybą, która pozbawiała tę scenę realizmu, a wydawała się chwilą ze snu.
zza okna jadącego autobusu widzę kobietę, sprzedającą jedzenie. widzę ją tylko chwilę. nie znam jej, ona mnie też nie. za chwilę autobus opuści stację, ona zostanie a ja odjadę. a ci ludzie na ławkach? wszyscy jesteśmy jak rozbłyski światła na ciemnym, głębokim, nocnym niebie. widzimy się tylko przez chwilę, nie wiadomo skąd pochodzimy i dokąd zmierzamy.
żeby po powrocie być pewną że "na pewno" tam byłam i by utrwalić te chwile, robiłam czasami zdjęcia nas lub siebie w lustrach. czasami było to w rikszy, czasami w pokoju hotelowym.
na zdjęciach nie ma dźwięków ale gdy dostatecznie się skupię, mogę wyobrazić sobie jakie mogły być. w rikszy słychać klaksony, warkot przemykających wokół motorów i czasem samochodów, słychać okrzyki z przydrożnych straganów, a duszące spaliny swędzą w nozdrza. w pokoju, gdy siedzę na łóżku i robię zdjęcie, panuje tylko rytmiczne echo wiatraka i brzęczenie świetlówki. za oknem ciemno, więc szczekanie psów, czasem skomlenie. dobiega mnie zapach kramiku z jedzeniem, który jest pod hotelem. na łóżku za mną leży Maciek i odpoczywa. a! obok siebie widzę w lustrze jego zadartą w powietrzu stopę! ;)
oto nasz dom, szafa, półki, apteczka, biblioteka i przechowalnia - w jednym! plecak, 60L objętości. pilnuj jak oka w głowie! a jeśli się zgubi.. cóż, jeśli tak, to nie szkodzi, wszystkie ubrania, przedmioty.. to nieważne.

teraz, szczególnie że nie mam stałej pracy (ani nawet żadnej innej), moje myśli czasami układają się w tym oto hamaku:
jest tuż po świcie, w powietrzu unoszą się śpiewy ptaków, niesione po mgle z dżungli. wystarczy spojrzeć w drugą stronę i widzę jedną z tych ogromnych budowli Angkoru. po dziurawym dachu z liści palmy biega kura i kogut, zrzucając na nas zawiany na strzechę piasek. to mój sen, który kiedyś się spełnił.

WC, czyli łazienki i ubikacje Azji pd-wsch

2009-05-29T22:48:00.005+02:00

zamiast się chichrać z tematu ;) proponuję spojrzeć na niego okiem praktyka. ile razy dziennie korzystamy z ubikacji i łazienki? właśnie. i dlatego warto o tym napisać. różnice między naszymi sterylnymi sedesami a ich ciekawymi i pomysłowymi rozwiązaniami tego zagadnienia są raz subtelne, a raz wyraźne. zatem, zacznijmy..

przewodnik ilustrowany po azjatyckich toaletach

oto typowa toaleta, a w praktyce często toaleto-łazienka:
zdjęcie zostało zrobione w restauracji tajskiej, paręnaście metrów od muru Grand Palace w Bangkoku. w środku było czysto. papier toaletowy umieszczono tylko dla gości z zachodu - miejscowi się podmywają, podobnie jak Hindusi. wodę do opłukania wnętrza klozetu bierze się ze szlauchu (tego białego, zamontowanego na ścianie). w związku z tym, jak się domyślacie, nie ma spłuczki. wodę do podmycia możemy zaczerpnąć z baseniku wody, znajdującego się w szarej formie. na wodzie pływa sobie plastikowa miska z rączką, służąca do czerpania.

chciałabym zauważyć i ostrzec, że stojąca woda w pomieszczeniach łazienkowych tego typu, sprzyja rozwojowi komarów, czyli nosicieli wielu niefajnych chorób. w związku z tym radzę uważać w takich miejscach - szczególnie w trakcie..

ach, kolejna ważna rzecz: strzeżcie się przed wrzucaniem papieru toaletowago do muszli klozetowej! lokalni nie używają papieru, więc i ich system wodociągów nie jest projektowany pod możliwość obecności papieru toaletowego. nieuwaga przyzwyczajonego do swoich nawyków zachodniego turysty może spowodować zapchanie rury, a to niepotrzebny nikomu problem. w związku z tym można się spotkać z prośbami, rysunkami i informacjami na ten temat w części WC. na przykład taki rysunek jest na zdjęciu powyżej, nad wodą.

a teraz pomysł na eko-pisuar (z tego samego pomieszczenia co wyżej):
nie wydziela odoru, a w dodatku interesująco wygląda ;) sekret? świeże plastry limonki!

potrzeba może zdarzyć się wszędzie. powodem, dla którego preferujemy z Maćkiem pociągi (oprócz ich ekologii) jest to, że są tam WC:
takie same jak w Indiach. typowa azjatycka budowa WC - tamta w restauracji, którą widzieliście na zdjęciu wyżej, to wyjątkowy model prozachodni ;). jak się obsługuje tę tradycyjną?
czyli (tłumaczenie z obrazka, w nawiasach dosłowne cytaty):

krok 1. wejdź przez drzwi (face the door) i stań w roskroku (stand astride) lub rozkracz się (straddle)
krok 2. ukucnij (squat dawn)
krok 3. wlej w miskę toalety [chodzi o wlanie wody z miski do toalety] (Pour into Tollet bowl)

instrukcja pochodzi z WC przy polu namiotowym, pod wejściem na ścieżkę edukacyjną prowadzącą do wodospadu Thi Lo Su w Um Phang. swoją drogą, stach było tam iśc się myć do "łazienki".

a propos łazienki - w pociągu jest możliwość wzięcia prysznica w tym samym pomieszczeniu, gdzie znajduje się WC:
super sprawa w pociągach na dłuższych trasach. osobiście składam na ręce Tajskich Kolei mój szacunek! i przypieczętowuję go dowodem ostatecznym na ich starania i schludność - oto umywalnia do rąk, z nigdy nie kończącym się różowym mydłem w płynie:
bosko.. w dodatku, gdy była jakaś śmierdząca awaria, to panowie z obsługi pociągu od razu się tym zajęli, wkraczając do akcji z czyścikami, chemią i substancjami perfumującymi.... niesamowite!!!! jeszcze raz gratuluję Krajowym Kolejom Tajskim organizacji pracy i schludności.

dla odmiany zajmijmy się teraz Malezją. toalety już bardziej jak na zachodzie, czyli te z muszlami i deskami klozetowymi. w dużych miastach są spłuczki automatyczne na fotokomórkę. woda ciepła, a nie tam jakaś zimna tak jak w Indiach ;) (wbrew pozorom zimna woda w upały daje cudowny chłód i poczucie ożeźwienia).
malezyjskie panie to w ponad połowie przypadków muzułmanki. władze państwa też są muzułmańskie. nieważne, że Chińczycy, siła napędowa kraju, to nie-muzułmanie. i tak na wejściu do ubikacji możemy często spotkać taki symbol "damskiego". dobrze chociaż, że ten się uśmiecha ;) (a robi to, bo to kibel w Narodowym Muzeum Sztuki w Kuala Lumpur!).

na koniec jeszcze mały akcent tajski..
tajski jest faktycznie tylko w 25%! :), jest to też chiński, angielski i język lokalnego plemienia (niestety nie wiem którego). fotka strzelona na dworcu autobusowym jakiegoś miasteczka w Złotym Trójkącie.

poza aspektami czysto technicznymi, polecam otwarcie się na magię tamtejszych ubikacji i łazienek, ponieważ nie raz można dzięki nim poczuć i zastanowić się nad tym, jak wygodnie nam w naszych przyzwyczajeniach i jak ciekawie może być, gdy sytuacja zmusza do nowych zachowań w tak dobrze znanej dziedzinie. :)

WIOSKA LUDU KAREN przy Um Phang

2009-05-18T23:16:00.005+02:00

Pueng-Klueng - wioska, znajdująca się na terenie Tajlandii, tuż przy granicy z Birmą (nazywaną obecnie Myanmar). trafiliśmy tam za pośrednictwem Um Phang Hill Resort z przewodnikiem Koko, który pochodzi z ludu Karen, zamieszkującego górskie tereny pogranicza. więcej o Um Phang, dżungli, najwyższym wodospadzie Azji pd-wsch oraz przedowniku Koko znajduje się w notce o Um Phang.
do tej wioski wybudowano rok temu drogę uklepaną - wcześniej była to ścieżka przez dżunglę. ludzie utrzymują się z turystyki, czyli przyjmowania gości w wiosce na noc, sprzedaży lokalnych wyrobów artystycznych (charakterystyczne torby, bluzki oraz sarongi) i wynajmu słoni. członkowie społeczności posiadają już dwa motoro-skutery, zarobione dzięki turystom, więc mogą swobodniej zaopatrywać się w nowoczesne produkty (czyli niedługo zacznie być tam śmietnik).

okazuje się, że rząd Tajlandii wspiera wioskę Pueng-Klueng.. kolektorami słonecznymi, które są lokalnym ekologicznym źródłem prądu. tego wieczora sprzęt ten przydał się szczególnie, ponieważ w wiosce było wesele! poniżej zaznaczam na czerwono kolektor:
znaleźliśmy się tam w trzecim dniu wycieczki, była z nami oprócz przewodnika jeszcze para Australijczyków. nocowaliśmy w 'domu' na palach, widocznym na zdjęciu powyżej. jednak przed snem na parę godzin odwiedziliśmy dom państwa młodych. widać ich, jak dają sobie całusa, a w ustach wspólnie trzymają banknot, wcześniej podarowany przez gości. tego typu zabawa, w różnych konfiguracjach..
..trwała jeszcze parę godzin po tym, gdy opuściliśmy chatę. młodzi mieli za zadanie zrobić tak z każdym datkiem pieniężnym, który otrzymali "na szczęście". szacuję czas tej zabawy na 3-4 godziny, sądząc po odgłosach zadowolenia męskiej części gości. para młoda była bardzo miła i przystojna. jak widać, są ubrani w tradycyjne stroje ludu Karen - kolorowe, o prostym kroju, z ręcznie wyszywanymi ściegami ozdobnymi.

ona jest chrześcijanką, on animistą. wioska w której będą mieszkać to miejsce rodziny pana młodego. w zwyczaju jest, by młodzi po ślubie mieszkali 2-3 lata w domu rodziny panny młodej (żeby było pewne, że facet jest dla kobiety dobry i o nią dba). ci młodzi nie mogą postąpić wedle tradycji, ponieważ panna młoda pochodzi z obozu uchodźców, w którym zdecydowali nie mieszkać. z tego względu ich wspólne życie rozkwitać będzie w domu jego rodziny.

wesele u Karenów nie było takie samo jak nasze tutejsze, polskie. owszem, była rodzina, było jedzenie (nie uczta, lecz parę krążących na talerzach potraw), były zabawy oczepinowe i inne, były pieśni.. ale ta pieśń była tylko jedna i w dodatku śpiewana w kółko przez samych mężczyzn, siedzących w kole i zasilających się happy water, czyli ryżowym bimbrem, nalewanym do szkieł z foliówki:
melodia była monotonna, przerywana co jakiś czas, lecz konsekwentnie ciągnięta, transowa, jak kołysanka. swoją melodyką przypominała raczej pieśń pogrzebową niż weselną, ale wbrew pozorom ta atmosfera muzyczna jest też obecna w tradycyjnych pieśniach weselnych z Polski - mam na myśli te archaiczne. śpiewacy ślizgali się dźwiękiem w górę i w dół, ciągnęli słowa w nieskończoność.. słowa w języku Karenów z tego obszaru były niezrozumiałe nawet dla Karena takiego jak nasz przewodnik Koko, pochodzącego z miasteczka nieopodal (30km przez dżunglę i góry ;)). po przetłumaczeniu brzmiały mniej-więcej tak:

... Czy mnie kochasz? Tak, kocham Cię, ale czy Ty będziesz dla mnie dobry? Będę dla Ciebie dobry, a czy Ty będziesz się mną opiekowała? Tak, będę się opiekowała Tobą, ale powiedz czy mnie kochasz szczerze? ...

pieśń ma swoją wyjątkową i niezbędną rolę: jest to dialog nowożeńców, który broni ich przed zakusami demonów, czyhających na ich młode szczęście. one, gotowe się wkraść do nowego związku, są zniechęcane zapewnieniami o miłości, które jak zaklęcia chronią parę przed złymi duchami. pieśń-zaklęcie ciągnie się przez cały czas wesela. a demon cały czas patrzy i słucha. na szczęście ta młoda para wyglądała na prawdziwie się lubiącą, więc demon nie będzie miał czego u nich szukać (i tego im życzę z całego serca :)).

LUDZIE Azji południowo-wschodniej

2009-05-04T14:52:00.008+02:00

podróżując długo i daleko doświadczałam nie tylko nowych miejsc, ale też ludzi. zwykle byli to lokalni mieszkańcy oraz turyści najróżniejszej maści, łącznie z plecakowcami, tak jak my.

o każdym człowieku można opowiadać godzinami. nie mieliśmy zwykle celu, by poznać kogoś głębiej. w tej podróży widzę, że skupiliśmy się raczej na miejscach i przyrodzie, ludzi traktując jako równorzędny element rzeczywistości, nie zaś jako szczególny cel do poznania, tak jak zwykle podchodzą do tego dziennikarze, spisujący ludzkie losy wysłuchane w rozmowach prywatnych. mimo to mam wiele wspomnień o ludziach, którzy pomagali nam na co dzień lub z którymi razem, przypadkiem, znaleźliśmy się w tym samym miejscu i czasie.
Maciek spotkał te dzieciaki po drugiej stronie rzeki w Luangprabang, w jednym z opuszczonych monasterów buddyjskich. ja w tym czasie leżałam plackiem z grypą.

czasami są to krótkie impresje, mówiące wiele samym swoim obrazem. tak jak ta kobieta, mająca zarobek z wysiadywania w chacie jednego z plemion Sarawaku na Borneo. podobne domy nadal znajdują się w dżungli tej ogromnej wyspy, a ten został zbudowany specjalnie w Wiosce Kulturowej Sarawaku, niedaleko Kuching, by przybliżyć turystom, oraz lokalnym współczesnym Malezyjczykom, starą kulturę północnego Borneo.
chcąc opowiedzieć o wszystkich, musiałabym napisać dużą książkę, a na to nie mam teraz czasu, bo piszę listy motywacyjne i szlifuję swój życiorys w celu znalezienia pracy ;). (także nie wiem co będzie z książką z mojego bloga i Maćka maili, czy warto ją wydawać?). opowiem o tych, których twarze mnie najbardziej przyciągnęły, gdy przeglądałam zdjęcia napotkanych osób.

Vibol, nasz kierowca rikszy, którą przemierzaliśmy drogi prowadzące do ruin świątyni Angkoru w Kambodży. ma około 30 lat, żonę która zgadza się na wszystko i kochankę, która chce go porwać i zachować tylko dla siebie. jeździ z nią na dwutygodniowe wycieczki za cichym pozwoleniem żony, codziennie dostaje od niej przynajmniej 5 sms'ów.
gdy go spotkaliśmy, jeździł pożyczoną od kolegi rikszą, zarabiając właśnie na swoją własną. przy turystach uczy się angielskiego - jak większość napotkanych osób jego pokroju, łącznie z małymi dziećmi, czekającymi na zarobek pod świątyniami (jedna z dziewczynek policzyła po polsku do 10!!! a umiała to robić w 15 językach!!!). Vibol jest ze wsi, opowiadał nam czasami o tym, jak wygląda tam obecnie sytuacja ludzi. ci, którzy za rządów Pol Pota byli oprawcami i ci, którzy byli prześladowani, żyją po sąsiedzku, obok siebie, widując się na co dzień. mówił nam też, że głęboko na wsi zdarza się, że ludzie jeszcze wierzą, że reżim istnieje, że nic się nie zmieniło. w Kambodżańczykach utkwił głęboko wyryty ślad traumy wygnania, przymusowej pracy i wszechobecnego zagrożenia. teraz Kambodża wiąże koniec z końcem, ale jest to biznes na zachodnią modłę, dzięki której zarabiają głównie obcokrajowcy (Europejczycy, Chińczycy), a lokalna ludność, niewyleczona ze śladów masakry, znajduje swoje miejsce w najmniej płatnych rodzajach pracy, co raz szybciej zapominając o swoich tradycjach w pogoni za pieniądzem.

każdej poznanej osobie towarzyszy historia, którą ona po części tworzy i w której jednocześnie jest zanurzona. jest też tak, że opowieść o człowieku jest pretekstem do opowiedzenia historii o jego pracy, o ludziach wśród których żyje i o ich sposobie myślenia. życie tego Karena jest codziennie nasycone pracą ze słoniami:
górale tajscy to tak na prawdę wiele grup etnicznych, żyjących na terenach północnej Tajlandii, szczególnie przy górzystych gracach z Myanmarem (Birmą). ten młody Karen jest poganiaczem słonia. niegdyś te zwierzęta były wykorzystywane do transportu i pracy na roli. odkąd tego zakazano, słonie pracują dla turystów, wożąc ich na swoich ogromnych szarych grzbietach w drewnianych, niesamowicie niewygodnych koszykach. górale zajmujący się słoniami opiekują się nimi przez całe swoje życie (a przecież słoń może żyć jeszcze dłużej). to jeden z takich opiekunów. Mahut musi kochać swojego słonia, inaczej zwierzę go nie słucha. byliśmy świadkami takiej relacji i muszę powiedzieć, że dla mnie jest to coś kontrowersyjnego: żeby zmusić słonia do pracy (ciężkiej pracy, polegającej na przejściu przez strome góry w tą i z powrotem, z 2 ludźmi na grzbiecie!), mahut musi przywiązać do siebie słonia emocjonalnie. i oto wielkie zwierzę spogląda na mahuta swoimi małymi brązowymi oczami z jednoczesnym strachem i miłością. to zapadający w pamięć widok, nam nieobojętny.

spotkania niosące ze sobą całe historie, przeplatają się z prostymi spotkaniami spojrzeń i odwzajemnionych uśmiechów przypadkowych ludzi..
..oraz ciekawskimi spojrzeniami dzieciaków.
rodzina tego laotańskiego chłopczyka zarabia na restauracji i domkach bambusowych dla podróżników, położonych malowniczo tuż przy rzece w Vang Vieng. jednak ludzie Laosu mają swoje pradawne sposoby na życie, niezależnie od napływu turystów: walki kogutów..
..udało mi się obserwować dwie walki kogutów w Vang Vieng, na podwórku między bambusowymi domkami turystów. niedaleko stamtąd, parę metrów pod ziemią, przepycha ciało wąskimi wapiennymi kanałami Laotańczyk, który wybudował system drewnianych drabinek w diabelsko wijących się pod ziemią wąskich korytarzach jednej z jaskini.
za nim czołgamy się my ;), omijając diamentowe oczy pająków wielkich jak dłonie. Laotańczycy żyją w kraju komunistycznym, a gdy zbudują coś sami, "prywatnie" - mostek przez rzekę, drabinki w jaskini - każą sobie za korzystanie z tego płacić. przy okazji mogą nas gratis przeprowadzić przez długą na parędziesiąt metrów, wąską, gorącą, wilgotną, śliską i błyszczącą od minerałów jaskinię. ale wymaga to od nas wytrzymałości psychicznej i fizycznej :). a czy Ty chciał/a/byś, tak jak ten człowiek, zbudować drabinki i oprowadzać ludzi po jaskini, dzień w dzień?

przelotne spojrzenie przydrożnych sprzedawczyni prażonych robaków..
..i pan, który podczas festiwalu w Chiang Mai zbierał do pudełka datki w zamian za osobliwy popis: "daj mi jakąkolwiek butelkę a ja ją postawię na krawędzi" !
jednym z naszych przewodników był młody Karen, Koko (ten w czerwonym polo):
zawiłe ścieżki prowadzące na szczyt najwyższego w Azji pd-wsch wodospadu Thi Lo Su pokonywał w japonkach. torbę miał dziurawą od noszenia turystom wody pitnej. Koko to chodzące dobro i bardzo ciekawa postać. niezwykle spokojny, opowiadał nam jak w czasie dzieciństwa uznawano go za niedorozwiniętego, ponieważ stronił od dzieciaków a wolał włóczyć się samotnie po dżungli i polach. tymczasem on rozumiał wszystko, jedyne co go wyróżniało to wyjątkowe zamiłowanie do samotności, natury i rozmyślań. Koko miał też parę lat temu malarię mózgową, której nabawił się podczas spania w dżungli bez moskitiery, po której pozostało mu uszkodzenie pamięci krótkotrwałej. mimo to jest świetnym przewodnikiem i uczynnym człowiekiem. jedyne, co pozostaje niejasnością do teraz z jego powodu, to to, czy ślimaki robią "nniok niok niok" :D (albo nas nabrał albo się pomylił, niezależnie od tego rozpropagowaliśmy tą kontrowersyjną wiedzę przynajmniej paręnaście razy dopóki nie odkryliśmy, że ten dźwięk wydają żaby).

na sam koniec przedstawiam spotkanych na szlaku podróżników.
pan, którego widzimy, właśnie chwali się długością ryby, którą złowił. przyjeżdża na Ko Jum z Austrii już od 12 lat. w dniu naszej rozmowy dowiedział się, że jego łódka zatonęła z powodu burzy. z tego powodu cały dzień łowił na linkę wyrzucaną w morze, dopóki nie zdobył obiadu.

ludzie przyjeżdżają do Azji z przeróżnych powodów. wolontaryjne uczenie dzieci angielskiego, relaks pod palmami przy szumie oceanu, medytacja w jednym z klasztorów buddyjskich, kontakt z innym rodzajem myślenia i kulturą, ciekawość - wszystkie te motywacje i miliony innych, gnają ludzi po całym globie. spotkaliśmy Francuza, który podróżuje od 14. roku życia za parę dolarów dziennie lub bez niczego, zawsze znajdując sposób na przeżycie. to on nam powiedział, że "jeśli nie masz pieniędzy, musisz poświęcić czas i ludzie dadzą ci jeść". była też 89-letnia Amerykanka, która po 12 latach wróciła, by zobaczyć Birmę i wrócić do północnej Tajlandii. wszyscy z szacunkiem nosili jej walizki. i Zuzia z Polski, siedząca w jednej z wsi Tajskich, podróżująca z Michałem, ucząca dzieciaki. i Piotrek, który nas ugościł w swoim domu w Bangkoku tuż przed wylotem i odprowadził na lotnisko ;).

dzięki ludziom podróż jest jeszcze bardziej żywa, mieni się jeszcze bogatszą paletą barw, potrafi nagle zmienić kolor i obrócić nasze stopy w jeszcze inną stronę. zatem serdecznie pozdrawiam wszystkich ludzi :)

MEKONG czyli Życie Rzeki

2009-04-29T19:43:00.009+02:00

Mekong, czyli Rzeka, którą spotykaliśmy wiele razy, która niosła nas dwa dni w Laosie, gościła spokojnymi wodami w delcie w Wietnamie, na naszych oczach łączyła wody z rzeką Tonle Sap. Wietnamczycy nazywają ją Rzeką Dziewięciu Smoków, czyli Sông Cửu Long. W Kambodży nosi nazwę Tonle Thom, czyli Wielkiej Rzeki. a jak jest wielka, możemy osądzić po jej długości...
...ale przede wszystkim po tym, ile znaczy dla ludzi, którzy ją tak wzniośle nazwali.

Mekong spełnia przeróżne funkcje, każda jest niezmiernie ważna i często jest podstawą życia ludzi, którzy z tej rzeki korzystają, którzy z nią żyją.

(1) transport
podstawowa funkcja, widoczna na pierwszy rzut oka. Mekong o niskim stanie wody jest niebezpieczniejszy do przebycia, ponieważ tuż pod powierzchnią znajdują się gdzieniegdzie kawałki ostrych skał. mimo to ludzie decydują się na podróż małymi super szybkimi łupinami, pomalowanymi na kolorowo - speedboat. niezmienną popularnością cieszy się też tańszy i wolniejszy slowboat, czyli powolna łódź.

w czasie pory mokrej Wielka Rzeka nabrzmiewa i podnosi wody w niektórych miejscach o parę, a może i paręnaście metrów, znacznie zmieniając krajobraz i sposób korzystania z jej wód. przy wybrzeżu czekają na chętnych łodzie i łódeczki. Laos, Luangprabang.
w Laosie bardzo często woda jest jedyną drogą, którą można dostać się na drugi brzeg. często nie ma tam mostów, na drodze z Luangprabang do Huay Xai nie było żadnego.
także w związku z tym, ludzie budują swoje domy wokół rzeki, która umożliwia komunikację z innymi.

(2) dom
w każdym mieście ludzie budują swoje domy przy Wielkiej Rzece. miasta powstają przy rzece. ludzie myją się, piorą, spuszczają nieczystości, czerpią wodę do picia - wszystko to ta sama rzeka. domy często są na palach, bo poziom Mekongu się zmienia. za to kolor Mekongu pozostaje podobny - mulisty, brązowo-szary, odbijający czasami biel chmur lub błękit nieba oraz intensywne kolory miejscowych łodzi.
inną opcją jest zamieszkanie na rzece, co także jest praktykowane, szczególnie w tak zatłoczonych miejscach jak Delta Mekongu. po wypraniu, ubrania suszą się tuż nad wodą. te same łodzie są używane jako sklepy w czasie targów rzecznych.

(3) żywicielka
począwszy od ryb i glonów, które można smażyć i spożywać ze smakiem, poprzez jedzenie z targów, a skończywszy na wodach Mekongu wykorzystywanych do okresowych poletek warzywno-ryżowych, Wielka Rzeka żywi swoje dzieci. jeżeli teraz brzeg jest suchy i popękany, to za chwilę będzie mokry i żyzny, a jeśli teraz poletko jest zalane, to zaraz zmieni się w idealne miejsce do siewu, gdy woda odejdzie. cykl natury, cykl życia, cykl pokarmu.

(4) miejsce zarobku
zarabiają na targach, wykorzystujących wody rzeki jako miejsce spotkania w celu wymiany towarów. każda łódź, która zawiera coś do zbycia, jest oznaczona pionowo ustawionym kijem, na którym jest ponabijane to, co można dostać od właściciela łodzi. zatem łódź pełna ananasów ma za swoją "flagę" kij zakończony tym owocem. jeśli jest parę produktów, można je też powiesić na linie, zwisającej z kija. ważne, żeby towar był widoczny.
drugim, bardziej wysublimowanym a jednocześnie też bezwzględnym sposobem wykorzystania potencjału zarobku na Mekongu jest turystyka. przybyszy zabiera się na wycieczki po rzece, czy to po wąskich kanałach delty (jak na zdjęciu niżej), czy na wieczorną kolację przy świecach podczas rejsu o zachodzie słońca, każda okazja jest dobra, by zainteresować i zdobyć klientów. zarabiając pieniądze na naturze, ludzie zapominają o wdzięczności i o tym, że co wrzucimy do natury, to wrzucany do samych siebie - także wtedy gdy to są śmieci. jakkolwiek romantycznie i pięknie wyglądałaby wycieczka po rzece, krwioobiegu natury...
...priorytetem jest świadomość naszego wpływu na miejsce gdzie się znajdujemy. każdy krok ma znaczenie. każdy krok coś niesie. niech przyniesie i ocali coś jeszcze oprócz pieniędzy! pozostawiam te słowa do przemyślenia w kontekście Mekongu oraz własnego podwórka.

KWIATY Azji południowo-wschodniej

2009-04-25T22:24:00.008+02:00

przeglądając przed chwilą tematy naszego pokazu slajdowego, próbując wybrać temat na kolejną notkę na blog, poczułam szczególną chęć napisania i pokazania kwiatów Azji pd-wsch. przy okazji z kwiatami w moim życiu wiąże się coraz to bardziej wyłaniająca się historia.

zawsze lubiłam kwiaty - wąchać je, oglądać, dotykać. uwielbiam też naturalne ekstrakty zapachowe z kwiatów. 3 lata temu, w czasie podróży po Indiach, a konkretnie w drugim miesiącu podróży, w czasie wizyty w Ashramie Sri Aurobindo w Pondicherry, przeżyłam coś wybitnie mistycznego z udziałem kwiatów:

w Asramie Sri Aurobindo rosnie mnostwo kwiatow, a w glebi ogrodu stoi miejsce zwane przez mieszkancow Samadhi (Skupienie). jest to kamienna plyta na ktorej ulozone sa w mandale kwiaty, zroszone woda, swieze, pachnace i promieniujace zyciem. ludzie przychodzacy do Asramu jako pielgrzymi podchodzili do Samadhi, klekali i zanurzali dlonie w platki kwiatow. zrobilam to samo z chec przyblizenia sie i poznania tego co tam wlasciwie jest, co oni stamtad czerpia i co jest ich modlitwa. poczulam (fizycznie rzecz opisujac) ciepla energie Milosci pelnej Pokoju i Sily, plynaca z kwiatow przez rece wprost w moje otwierajace sie Serce. :)
wiecej pisac nie bede. jedyne co, to dziekuje z calego Serca ze moglam przypomniec sobie tak piekne uczucie jak Milosc plynaca z Sily Natury, ktore gdzies wczesniej zapodzialo sie wsrod lekow, pedu i zagmatwania.
tak wtedy opisałam to zdarzenie. ostatnio to do mnie wraca. fascynacja kwiatami i ich pięknem. zatem chcę się nim podzielić, opisując parę wybranych kwiatów Azji, które spotkaliśmy na naszej drodze podróży.

chyba najbardziej rozpoznawalnym i eksponowanym kwiatem azjatyckim jest orchidea (obok lotosu, oczywiście). ludzie hodują ten kwiat małym wysiłkiem w koszyczkach, przytwierdzonych do sufitów i belek poskręcanymi drutami. kwiat dobrze sobie sam radzi, bo powietrze jest wilgotne, a powietrzne korzenie żywią się tą wilgocią bezustannie.
najwięcej orchidei spotykaliśmy w miastach, jako ozdoby, oraz na Flower Festival w Chiang Mai ;). ta fotka pochodzi z ogrodu orchideowego w Singapurze, uprawianego na szczycie świątyni buddyjskiej w chinatown.

to, co uwielbiam i nad czym medytuję, to fakt, że kwiaty są takie.. otwarte.
lotos, symbol buddyjskiego osadzenia, często przedstawiany jako siedzisko medytującego Buddy, który staje się jego zwieńczeniem. lotosy są także hodowane, zdarzają się czasami na stawach, a często są umieszczane przez ludzi w ogromnych donicach pełnych wody i zielonej rzęsy. jest to też jeden z darów świątynnych w religii buddyjskiej.
wnętrze lotosa przypomina kosmiczną mandalę, emanującą kolorem jak jakimś niesamowitym rodzajem energii!
kwiat ten jest też czasami elementem kuchni azjatyckiej: pędy i "makówka" są przysmakami, mimo że smaczne za bardzo nie są (raczej straszliwie gorzkie). z lotosu można też zrobić całkiem ciekawą w smaku herbatę, którą możemy na szczęście spróbować, udając się do porządnej wienamskiej knajpy w naszym kraju (na pewno jest w Co Tu koło De Gaulle'a w Wawie ;) ).

kwiaty są nieobliczalne - niektóre z nich kwiatną jedynie.. w nocy! większość kwiatów na noc się zamyka, a ten, rosnący na drzewach plaży Ko Tao, rozkwita i pachnie niezwykle intensywne jedynie ciemną nocą. jest wielkości dłoni, a wygląda nieziemsko.. a właściwie bardzo ziemsko - tylko może my tej ziemskości nie widzimy tak często, siedząc w miastach, betonowych światach, tak różnych od wiecznie zmiennej, elastycznej, zielonej i pełnej tętnienia życia przyrody..
nad ranem znajdowałam te kwiaty na piasku plaży, pod gałęziami. zdążyły już lekko zwiodczeć od odłączenia od wododajnej gałęzi drzewa. gdy brałam ten kwiat do ręki, jego pręciki sprężyście kołysały się jak nic innego. zapach już zamierał, a płatki były przybrudzone ziemią. ten kwiat sprawiał wrażenie anioła wśród kwiatów, stróża nocy.

idąc ulicami Siem Reap w Kambodży, nagle stanęłam oniemiała, porażona widokiem białego hibiskusa. może ktoś z Was wiedział, że są nie tylko czerwone i różowe, ale ja nie. obok były też pomarańczowo-żółte. nigdy w życiu takich nie widziałam. z opakowania na herbatkach w sklepach wiadomo, że są czerwone hibiskusy. ;) cieszę się, że udało mi się ten mit obalić w tym podróżującym umyśle.
jedną z dziko rosnących roślin, spotkaną na Borneo w dżungli Parku Narodowego Bako, była ta, zwieńczona różowym kwiatem, który wykorzystał trochę wolnego miejsca na ścieżce, by sobie zawisnąć.
chodząc po Phnom Penh, widzieliśmy parę razy dziwne drzewo z przedziwnymi kwiatami, którego nigdzie indziej w tej liczbie nie spotkaliśmy. napotkana dziewczynka, która ganiała sobie wokół świątyni nieopodal, wspięła się na drzewo i zerwała dla nas kwiat, widząc jak jesteśmy nim zainteresowani, po czym zniknęła gdzieś za bramą, co jakiś czas zaglądając przez płot na małe kocię, które straszliwie miałczało, wzywając matkę, aż w końcu zaopiekował się nim biedak z dzieckiem, leżący na kawałku brudnej maty po drugiej stronie muru. a oto kwiat:
po rozkwicie, ukazuje przedziwne macki, którymi są pręciki. bardziej to przypomina wg mnie frutti di mare, niż coś co może rosnąć na drzewie ;). im częściej widywaliśmy to drzewo przy świątyniach kambodżańskich, tym lepiej rozumiałam, że to drzewo jest uważane przez nich za święte. dla mnie jest przynajmniej enigmatyczne.

kwiatów nie było tam bardzo dużo, może ja je po prostu z wielką fascynacją i często pokazywałam na tym blogu. :) z resztą Maciek wypomniał mi, że przeze mnie będziecie myśleć, że w Azji na każdym kroku są kwiaty. cóż, w niektórych miastach na każdym kroku faktycznie wiszą orchidee, ale jak zrobi się kolejny krok i wyjdzie poza zaciszną uliczkę, to kwiaty zwykle się kończą. w dżungli też raczej nie ma dużo kwiatów. czasami zdarzają się w miejscach szczególnie wilgotnych, np. całe połacie ślicznie pachnących, kwitnących ziół, przy wodospadzie Thi Lo Su przy Um Phang. niemniej jednak każde spotkanie z kwiatem jest fascynujące. podobnie jak u nas, w Polsce! nieprawdaż? :)

SZTUKA WIZUALNA stanu Sarawak - malezyjskie Borneo

2009-04-24T22:55:00.012+02:00

a co to? ;)

kosmiczne, kolorowe wzory ludów Sarawaku prezentują się niesamowicie już od pierwszego wejrzenia. Sarawak to administracyjna część północno-zachodniej części Borneo malezyjskiego. często Sarawak jest traktowany bardzo odrębnie od reszty Malezji. do paszportu możemy dostać dwa rodzaje wiz malezyjskich: do części półwyspowej Malezji wraz ze stanem Sabah na Borneo oraz oddzielna wiza do stanu Sarawak.

to, co czyni stan Sarawak wyjątkowym, to niesamowita liczba i różnorodność lokalnych plemion, często żyjących w dżungli równikowej tak, jak przed laty - w długich domach nazywanych współcześnie longhouse, w których żyje paręnaście-parędziesiąt rodzin. obecnie, jak niestety większość folkloru, longhouse'y są komercjalizowane. wierzę jednak, że można spotkać dziewiczy teren, gdzie żyją ludzie nadal własnym trybem. jednak zastanawiam się nad sensem zakłócania im tego trybu w postaci wizyty, bo to często oznacza zakłócenie. nawet cichy obserwator zmienia zachowanie, wprowadza element obserwacji w "nie-wiadomo-jakim" celu. jednak kiedyś na pewno ktoś tam wtargnie, prędzej czy później czyiś zmysł zysku zaprowadzi kogoś na tamte tereny, jeszcze głębiej w dżungli, gdzie jeszcze ostały się szczątki dzikiej, niezniszczonej przyrody oraz niezniszczonej kultury. niestety, patrzę na to pesymistycznie. ostatecznie ci ludzie spotkają się, te dwa umysły - bezczasowy i cykliczny oraz dewiza "czas to pieniądz" - te dwa umysły nie mogą dojśc do porozumienia.

mam nadzieję, że tak piękne latawce jak borneańskie, malezyjskie, nie staną się jedynie eksponatami w muzeach (tutaj Muzeum Osobliwości), podobnie jak drewniane bączki (na których mecze budowano specjalnie sale w wioskach, także w stanie Sabah!), a pozostaną miłą i piekną rozrywką dla ludzi:
sposób, w jaki obecnie lokalni radzą sobie z inwazją umysłu "zysku", jest przewrotny. prezentują swoje bogactwo kulturalne jako sztukę do podziwiania - jest to jednak wyraźny znak świadczący o zanikaniu realnego życia tradycyjnego. nie wiem dokąd ich to zaprowadzi (mam nadzieję że nie do doszczętnej penetracji tej sztuki, równoznacznej z jej śmiercią), jednak jak dotąd było mi dane zobaczyć i usłyszeć skrawki tego kolorowego i dzikiego świata artystycznego.

na przykład, tkactwo. wszędzie dostępne są materiały, kobierce, szale, narzuty.. wioskowi artyści powoli specjalizują się już nawet w tworzeniu wzorów ludowych na poszewkach pościeli dla zachodniaków - na szczęście jest to na Borneo jeszcze nieliczną praktyką, w odróżnieniu do Laosu, gdzie w Luangprabang babki na targu nocnym siedzą w rządku i każda ma jakieś poszewki albo narzuty na łóżko zachodniego turysty. oto kobierzec, którego proces tworzenia został przerwany na potrzeby Wioski Kulturalnej Sarawaku (Sarawak Cultural Village) pod Kuching, która na swojej stronie internetowej reklamuje się słowami: Explore Sarawak in half a day! komentarz pozostawiam Wam..

nieopodal Muzeum Sztuki Sarawaku (Sarawak Art Museum) zobaczyłam to i oniemiałam:

słup, całkowicie wyrzeźbiony, na którego szczycie mieści się domek. prawie jak nasza chatka na kurzej nóżce! zbliżenie na rzeźbienia:
to są wyryte w drewnie wzory, te dwie "twarze" są przypuszczalnie trochę większe ode mnie (a mam 166cm wzrostu :)). całość zrobione z jednego kawałka drewna, czyli z drzewa z dżungli Borneo.

każda kultura ma swój mit kreacji, część z nich jest zapisywane w postaci Drzewa Życia (Tree of Life), pełnego symboliki i zobrazowanych lokalnych mitów, wierzeń. oto jego fagment:
i szersza perspektywa. malunek ogromny, znajdujący się we wnętrzu Muzeum na jednej ze ścian sufitu:
maski, tak jak możecie stwierdzić na podstawie zdjęcia z początku notki, mają za zadanie odstraszać złe duchy. wieńczą wejście do chaty. dlatego zwykle maski wyrażają coś strasznego, potwornego i demonicznego:
..coś, czego nie da się opowiedzieć ani wyjaśnić słowami. za to instynktowna część naszej ludzkiej natury doskonalne odczytuje wydźwięk tych masek..
oprócz roli odstraszającej złe duchy, maska ma też znaczenie rytualne, najczęściej wyrażane w tańcu. stąd otwory na oczy i usta w masce.

a o muzyce i tańcu trochę później. jak widać wracam do pisania, mimo spadku frekwencji odwiedzających :). niestraszne mi statystyki, bowiem wiem jedno: jeśli nie zapiszę tych wspomnień, to wkrótce mogą one wsiąknąć tak głęboko w bagno pamięci, że ich nie wydobędę tak łatwo jak dzieje się to teraz. przy okazji przyjemnośc sprawia mi dzielenie się tą wiedzą z tymi, którzy chcą wiedzieć. pozdrawiam Was serdecznie!

i po Spotkaniu :)

2009-04-19T12:34:00.003+02:00

od godziny 16 do 22.30 trwała impreza, za którą bardzo Wam dziękuję! wehikuł opowieści i zdjęcia przeniosły nas w miejsce, w którym spędziliśmy ponad 4 miesiące.

oprawa kulinarna również była super, począwszy od indyjskiego żarcia, zrobionego przez Paulinę [oklaski i wiwaty], przez bananyciecie, czyli banany w cieście [całkiem niezłe mi wyszły] i Wasze przepyszne sałatki i słodycze jako dodatki. zakrapialiśmy to głównie winami, sokami i zieloną herbatą jaśminową.

dziś rano zrobiłam resztę bananów w cieście, a wyglądało to tak:
smażą się..
gotowe do spożycia!

niestety indyjskie curry i chapati Pauliny nie zdążyło się sfotografować w ferworze i gwarze, podobnie jak sałatki i wczorajsze banany. ale wszyscy dobrze pamiętamy ich smak... ;)

są pomysły, żeby dokończyć oglądanie zdjęć (z 1675 wybranych udało nam się chyba obejrzeć połowę). co Wy na to?

na koniec widoczek, który wiele z Was bardzo polubiło, czyli stawik za oknem :)

jutro Spotkanie

2009-04-17T23:56:00.002+02:00

już jutro spotkanie. pokażemy 1677 zdjęć z naszego wyjazdu! zapowiada się pasjonujące popołudnie i wieczór. na razie wiemy, że będzie Was około 25 osób :) to sporo jak na nasze mieszkanko i bardzo się cieszymy że tyle przybędzie znajomych drogich twarzy oraz tych, którzy czytali a jeszcze nie zostali zapoznani osobiście.

zatem do jutra!

nasza trasa

2009-04-13T10:57:00.012+02:00

nasz plan trasy przed wyjazdem zakładał o wiele więcej kilometrów, niż zrobiliśmy - zobaczcie sami. oto planowana trasa: trasa, którą zrealizowaliśmy przez te 124 dni podróży po Azji południowo-wschodniej trochę się różni od wcześniejszych planów. przede wszystkim wiem teraz, że na plan prezentowany powyżej potrzeba by jakieś 2-3 miesiące więcej, jadąc naszym tempem (nie mówiąc o tym, że proponowana przeze mnie trasa po Borneo na pewno nie jest możliwa - chyba że z grupą wytrawnych buszmenów ;)). a jeśli doszłaby Birma, to oznacza to kolejne 3-4 tygodnie.

oto zrealizowana trasa: zaznaczyłam wszystkie nazwy, których na mapie jeszcze nie było. kwadraty oznaczają noclegi. trasa nieźle pokręcona, niektóre miejsca odwiedzaliśmy parę razy, jak Bangkok. także trasę od Bangkoku na południe do połowy półwyspu pokonaliśmy parę razy, skupiając się to na jednym, to na drugim wybrzeżu.

nie potrafię odpowiedzieć na często zadawane mi pytanie które miejsce podobało Ci się najbardziej?. mogę ewentualnie zrobić listę miejsc, które szczególnie dotknęły mnie swoją specyfiką. z tym, że na tej liście znalazłyby się chyba wszystkie odwiedzone miejsca, bo większość z nich ma w sobie coś na prawdę ciekawego. oczywiście nie każdy odpowiedziałby na to pytanie tak jak ja, każda osoba ma swoje preferencje, a ważne jest też to, że nawet ta sama osoba może mieć inne potrzeby w różnym czasie. raz jedzie się plażować, innym razem zwiedzać, a jeszcze innym - podróżować!

wykonaliśmy parę lokalnych lotów, podaję je razem z przybliżonymi cenami:
1. Singapur - Kuching [180 PLN]
2. Kota Kinabalu - Kuala Lumpur - Sajgon [650 PLN]
3. Nakhon Si Thammarat - Bangkok [250 PLN]
sprawdziłam, że w tym momencie loty z KK do Sajgonu są o wiele tańsze i potrafią kosztować 200 PLN, my tego szczęścia niestety nie mieliśmy.

podróżowaliśmy też łódkami - mogę polecić ten środek transportu, tym bardziej, że wtedy jest się bliżej ludzi, którzy żyją na miejscu, czyli tzw. lokalnych. szczególnie na Borneo i na mniej znane wyspy Tajlandii południowej (mam na myśli konkretnie Ko Jum).

marzę o tym, żeby kiedyś odwiedzić pewne rejony tej podróży jeszcze raz. poza tym skusiła mnie Indonezja i powrót do Malezji by zobaczyć Penang, który chwali wielu ludzi z którymi rozmawiałam. mam więc już kolejny cel :)

banany w cieście po malezyjsku

2009-04-09T00:14:00.005+02:00

kiedy byliśmy w przemiłym hostelu Red Palm w Kota Kinabalu na malezyjskim Borneo, zostałam poczęstowana przez Joy bananami w cieście. zapytałam ją wtedy o przepis. oto co otrzymałam:
trzeba to wypróbować, a najbliższa okazja to spotkanie podróżnicze, więc zgłaszajcie mi gdzie są najtańsze banany w Wawie ;P (może najpierw poszukam na pobliskim Wolumenie?)

tłumaczenie przepisu:

BANANY W CIEŚCIE

1. pokrój banana [wg mnie najwygodniej w plastry]
2. weź jeden garnek, do środka włóż 1/2 łyżki mąki pszennej i 1/2 łyżki mąki kukurydzianej, dodaj cukru [prawdopodobnie Joy chodziło o 1/2 szklanki a nie łyżki, ale pewna nie jestem]
3. dodaj wody ale nie za dużo
4. wszystko ma się zrobić trochę gęste
5. przygotuj olej: gorący i głęboki
6. weź plaster banana, umocz go w cieście i włóż na gorący olej, poczekaj aż kolor zrobi się złoty

BUDDYZM

2009-04-07T20:50:00.013+02:00

Buddyzm - u nas w Polsce pierwsze skojarzenia z tym słowem to:

bezbożność lub sekta (dla zatwardziałych katolików oraz ignorantów)

zen lub Tybet (dla tych co coś kojarzą a może nawet praktykują)

filozofia i Buddha Bar (dla tych, co znają buddyzm tylko w wersji przyswojonej przez Zachód).

tymczasem buddyzm w Azji pd-wsch, którą odwiedziłam, jest głównie.. religią. nie jest to wyabstrahowana z religii "duchowość" ani funkcjonująca jako "duchowa droga" filozofia rodem z ruchu new age, jak to czasami praktykują lub postrzegają ludzie tutaj. niektórzy tylko Azjaci pogłębiają swoją buddyjską praktykę i idą w stronę medytacji w postaci restrykcyjnych odosobnień i spotkań z mnichami w świątyniach, a czasami nawet praktykowaniu "równowagi" w życiu.
buddyzm przyjmuje różną postać w różnych krajach, które odwiedziliśmy. na oko wygląda to tak:

Tajlandia - widać go wszędzie w postaci świątyni, budynków do kremacji (z charakterystycznym kominem). szczególnie dobrze osadzony w środku i na północy. wszędzie są widoczne kapliczki dla figurek Buddy, choć częściej widać w środku pozostałości bożków ....na południu styka się z islamem i niknie w gąszczu przykrytych chustami kobiecych głów
Malezja - buddyzmu brak
Wietnam w obrębie delty Mekongu - widać kapliczki, są świątynie, niestety byliśmy za krótko by stwierdzić więcej
Kambodża - osobiście widziałam tam zero współczucia dla zwierząt, a przecież to żywe istoty, więc napiszę tylko, że może i są świątynie i mnisi, ale brakuje głębszego zrozumienia zasady współczucia
Laos - w miastach buddyzm, w jaskiniach buddyzm, a na wsiach i wiejskich ulicach głównie animizm, czasem pomieszany z buddyzmem

oprócz tego wszędzie jest buddyzm w specyficznej odmianie chińskiej, zmieszanej z obfitą ilością taoizmu, przesądów i pieniędzy.

w krajach, które odwiedziłam, jest jedna ważna zasada związana z religią buddyjską: każdy człowiek płci męskiej musi iść na jakiś czas do klasztoru. dla rodziny jest to nobilitacja, wierzą w to, że posłanie syna na tymczasowe praktyki klasztorne przyniesie rodzinie szczęście i bogactwo oraz błogosławieństwo duchów. widzę wyraźny rozdźwięk między traktowaniem obu płci w tym temacie. spytałam raz przewodniczki, specjalistki od buddyzmu therawada, wyznawanego w Tajlandii i krajach ościennych, dlaczego rodzina tak się cieszy z syna, a w ogóle nie ma mowy o radości z córki. odpowiedź była prosta (lecz zanim mi ją udzieliła, poczułam od niej coś w rodzaju naruszenia tabu i cichego oburzenia): chłopiec-mnich sprowadza większe błogosławieństwo na rodzinę i jest o wiele bardziej dostojną postacią niż kobieta-mniszka, która zwykle zostaje mniszką z wyboru (dziewczynki nie mają obowiązku przeżycia części życia w buddyjskim klasztorze, w przeciwieństwie do chłopców). dlaczego? tak jest - i już! odpowiedzi zabrakło, w zamian prawie zostałam zalana zaniepokojeniem Tajki, która próbowała za wszelką cenę unikać rozmowy ze mną. okazało się, że naruszyłam jakieś tabu, że zburzyłam porządek, z jakim poukładane mają w głowach hierarchie społeczne. w tym momencie mogłam zapomnieć o naukach Buddy na temat Wszystkich Istot. pozostały istoty lepsze i trochę gorsze - kobiety. to smutne i krzywdzące, w mojej opinii.

takiego buddyzmu na zachodzie raczej nie znamy, być może dlatego, że tu głównie rozpowszechniły się odmiany wywodzące się z mahajany, gdzie współczucie jest wartością nadrzędną i kieruje zachowaniem wobec Wszystkich Istot. poza tym, na hierarchiczno-szowinistyczną odmianę buddyzmu nie możemy sobie pozwolić w środowisku, w którym feminizm realnie zmienia zwyczaje płci. oczywiście, ten temat nierówności płci można wytłumaczyć porządkiem karmicznym, czy innymi (wymyślonymi wg mnie) pierdołami, ale proszę, niech takie osoby powiedzą w twarz np. osobie chorej na cukrzycę, że sama sobie to załatwiła i "taka twoja karma". dlatego moim zdaniem jedyny sensowny buddyzm, to buddyzm gdzie współczucie to realna wartość. sorry.

odnowienie praktyki medytacji wśród.. kobiet
parę razy słyszałam historię o kobietach, a szczególnie młodych dziewczynach, które po kolejnym nieudanym związku z (wg nich niedojrzałym) mężczyzną, by zaleczyć emocjonalne rany udają się do klasztorów lub ośrodków medytacyjnych, by pod srogo-czułym okiem mnicha/mniszki praktykować medytację. spotkałam się nawet z plotkami, wyrażonymi z ust Tajek, że teraz ośrodki medytacyjne przeżywają oblężenie z powodu napływu ogromnej liczby rozczarowanych Tajami Tajek. wytchnienie i uporządkowanie myśli znajdują w medytacji typu vipassana. buddyzm przeżywa swoiste odrodzenie, oprócz modłów przed posągami Buddy pojawia się praktyka medytacji.

jak to naprawdę wygląda, na co dzień
co znajdziemy w buddyjskiej świątyni? posąg Buddy, obok wiele mniejszych posągów Buddy w różnych pozach. pomiędzy posągami a ludźmi stoją kwiaty lotosu w wazonach, drzewka zrobione z pieniędzy, kadzidła (czasem na elektryczne diodki :)), świeczki, skarbonki na datki, obrazy mistrzów wraz z ich podobiznami w formie rzeźb - lub ich faktyczne zmumifikowane zwłoki albo wierne woskowe kopie (poniżej fotka z Chiang Mai), które swoimi "jak żywymi" oczami wwiercają się w nasze ciekawskie spojrzenia...... zazwyczaj zdjęcia tych mnichów ukazują ciekawe zjawisko: niezależnie od czasu, w którym zdjęcie było robione (za młodu, na starość) i od medium ukazującego mnicha (obraz, zdjęcie, rzeźba), mnich ma na wszystkich tych reprezentacjach TĘ SAMĄ MINĘ. tak, jakby wiecznie wyglądał tak samo. niesamowite.
ludzie klęczą na siedząco, z nogami odgarniętymi na bok, tak, by stopy nie wskazywały na święte obiekty. ręce złożone przy twarzy jak w modlitwie, blisko czoła. głowa lekko pochylona. po chwili sięgają po kubełek z patyczkami - wróżby praktykowane są powszechnie (mimo iż Budda ich nie popierał a nawet zakazał). po wywróżeniu sobie przyszłości osoba zainteresowana wrzuca datek do skrzynki na kasę, po czym wycofuje się przodem do ołtarza.
żywa jest też praktyka noszenia amuletów ochronnych, która jest ewidentnie zakorzeniona w przesądach i wierze magicznej, a nie buddyzmie jakotakim.
grób buddyjski w Laosie, Luangprabang. a poniżej modły na świętej gorze Doi Suthep koło Chiang Mai. ostatnią ważną zasadą, o której jeszcze wspomnę, jest ta mówiąca o nietykalności mnicha przez kobietę. gdy chcę coś podać mnichowi, muszę zrobić to za pośrednictwem czyiś rąk lub położyć na ziemi, by mnich sam to wziął. mnich nie powinien też patrzeć kobietom w oczy. często odnosiłam wrażenie, że szczególnie ci najbardziej zamysleni mnisi wyglądali na skrępowanych, gdy mijałam ich na ulicy z uśmiechem spowodowanym zwykłą radością z pięknego dnia ;)

łagodny uśmiech Buddy
jest takie specyficzne dla nas tutaj zjawisko, które moim zdaniem ma swoje korzenie właśnie w buddyźmie: ludzie nie narzekają, tylko są raczej obojętni, a często odpowiadają na uśmiech uśmiechem. wszędzie stoją bądź leżą uśmiechnięte posągi Buddy - czy to ich sprawka? Maciek podejrzewa, że tak. ja również myślę, że wszechobecny spokojny, akceptujący uśmiech Buddy prezentuje jako wzór postawy taką, która się nie martwi. uważam, że to ogromna lekcja dla Polski!!! ;) na tym może zakończę, by zadziałał efekt świeżości ;)

CZAS

2009-04-03T12:12:00.009+02:00

tydzień po lądowaniu odnalazłam zakupiony przed wyjazdem kalendarz na 2009 rok. to dobra wiadomość, bo tutaj życie pędzi w rytm spotkań i nowych pomysłów, a tam życie płynęło czasem wartkim, czasem spokojnym nurtem, ale zawsze płynnie i spontanicznie. tu spontaniczność też istnieje, ale system funkcjonowania układa jej owoce w daty i godziny spotkań i wydarzeń, spisanych w małym notesie z tabelami tygodni. bez kalendarza nie poradziłabym sobie (szczególnie jeśli szukam pracy :)).

wsiąkłam już w Polskę, minęły 2,5 tygodnia od przylotu. dziś miałam pierwszy napad nagłej niewyjaśnionej deprechy. impulsywnie chwyciłam za aparat i na ostatnim tchnieniu baterii, ładowanych jeszcze w Bangkoku, fociłam wszystko, co wydawało mi się ciekawe w kuchni. robiłam tak, jak tam. odświeżyłam zwyczaj, bez którego poczułam zaniepokojenie, po czym poczułam od razu większy spokój. czas aktywnie zacząć tworzyć bloga Koza w Polsce..

przygotowując zdjęcia do Spotkania po-podróżniczego natrafiłam na parę takich, które szczególnie mówią o zagadnieniu Czasu.

Kambodża, Phnom Penh. teren pałacu królewskiego i podarunek od Napoleona III dla króla Kambodży - pawilon herbaciany, widoczny na zdjęciu poniżej. koronkowa robota w metalu. teraz rdzewieje, ale nadal jest źródłem zauroczeń. i kluczowy element pawilonu - Zegar na jego szczycie, zwieńczenie Zachodniej Myśli, urządzenie ODMIERZAJĄCE CZAS.
dla przyzwyczajonych, zachodnich oczu, to naturalny element. na szczycie PKiN w Warszawie również jest zegar. w zachodnim świecie zegar pomaga się orientować w codziennych wydarzeniach.
obok stoi piękny budynek, sala tronowa króla Kambodży. strzelisty, z symbolizującymi Nagi, mityczne smoki-węże, skrzydłami na czubku dachu. jakby pozaczasowe, nie-nowoczesne ale i nie stare. nie widać na nim czasu. jest coś w Azji, co odsuwa wymiar Czasu poza granice świadomości, szczególnie dobrze można to poczuć w Laosie.
Francuzi przyjeżdżają do Laosu malować stare ulice Luangprabang, przy których stoją stare świątynie. świątynie buddyjskie obecnie mają ten sam styl co dawniej - nawet budowane współcześnie budynki świątynne oraz kremacyjne są budowane dokładnie według tego niezmiennego wzorca. nie widać śladu czasu, nawet elektryczne kadzidełka wtapiają się w tło, udając prawdziwe - ale to nie ma znaczenia, podobnie jak wiecznie palący się płomień w kościołach chrześcijańskich jest teraz głównie diodą zamkniętą w czerwonym szklanym lampionie nad ołtarzem. są pewnie rzeczy, które niosą w sobie ducha, pozaczasowe przesłanie, a może najwłaściwszym słowem byłoby: Obecność.
na ulicach Luangprabang ludzie pamiętają o tym, być może podświadomie, w każdym zakątku. wprowadzają tam tę Obecność. tak ja to postrzegam.

jak się spotkać z Obecnością? to źle postawione pytanie. można tylko nią Być!
każdy, kogo impresje czytałam z Laosu, wspomina o tym, że Laos to nie państwo, to nawet nie kraina, tylko to jest stan umysłu. to prawda. nie napiszę o tym nic więcej, słowa są bezużyteczne w takich obszarach. sedno tkwi w doświadczeniu Obecności, które towarzyszy każdemu z nas zawsze i wszędzie, a pewne miejsca i sytuacje potrafią je wydobyć bliżej powierzchni świadomości.

Azja płynie czasem.. czasami tutaj nam czas upływa, ale tam tak nie jest. Azja i podróżowanie daje szansę zachodniemu umysłowi, by został wstrząśnięty, poruszony różnicą i uświadomiony na temat możliwości innego porządku rzeczywistości, niż tego, z którym spotykamy się na co dzień w naszych kalendarzach i zegarach. i to jest właśnie niesamowite, dlatego warto to robić.

spotkanie opowieściowo-slajdowe

2009-04-01T18:19:00.003+02:00

gości uraczymy w naszym mieszkaniu na Bielanach warszawskich. prosimy o przyniesienie czegoś do przekąszenia lub popicia. na miejscu będą pyszne herbaty i kawa wraz z niespodzianką kulinarną rodem z Azji ;)

nieznane mi osoby, a chętne do pojawienia się, zachęcam do kontaktu mailowego (dostępny w profilu)!

!!! prosimy o potwierdzenie obecności !!!

kto mi tu zagląda...? czyli statystyki :)

2009-03-26T20:24:00.007+01:00

dzięki Google Analytics mogłam od 2 lutego podglądać statystyki odwiedzin bloga. statystyki obejmują tylko 25 z 74 napisanych przeze mnie notek, co stanowi 1/3 całości.

pragnę się podzielić wynikami i przy okazji pozdrowić wiernych cichych Czytelników ;) których podglądam na mapie i tabelkach z procentami.

zatem, od 02.02 do 26.03.2009 jest już:

1,303 - wizyt
2,365 - wyświetleń stron
1.82 - średnia liczba stron wyświetlanych w trakcie wizyty
00:02:22 - średni czas spędzony na blogu
78.05% - wizyty z Polski
41.06% - nowych wizyt... czyli ponad połowa to wierni Czytelnicy, którzy zajrzeli tu więcej niż losowy jeden raz!
59.37% - to procent odwiedzin strony głównej, reszta odwiedzin dotyczyła stron tematycznych, czyli grzebania głębiej w treści bloga
152 - tyle osób zajrzało tu w celu znalezienia Jachu
35 - z tylu krajów mnie czytano! wow!
46 - z tylu polskich miast tu zajrzano

większość zajrzeń odbyła się za pośrednictwem Firefox'a - świętujmy zatem! dobre przeglądarki wygrywają! ;) poza tym o wiele wygodniej odbywa się w nim edycja notek na blogspocie.

Czytelnicy z Polski (czyli większość z Was :)) lokują się na mapie następująco:
z reszty świata najczęściej zaglądano tu z:
Tajlandii (149 wizyt, 43% powracających, pozdro dla huevoscocodrilo),
UK (34 wizyty, 56% powracających),
USA (23 wizyty, 0% powracających ;)),
Niemiec (10 wizyt, 20% powracających).

w Polsce znalazłam najwięcej Czytelników w:
Warszawie (680 wizyt, a 2/3 to powracający - Rodzina, Przyjaciele i Znajomi... i inni Ciekawscy!),
Szczecinie (95 wizyt, 1/2 powraca - zapewne duża część to osoby szukające Jachu),
Krakowie (37 wizyt, 1/2 powraca),
Poznaniu (23 osoby, 1/5 powraca),
Legnicy (23 wizyty, jedyna ciekawska osoba! super! pozdrawiam ciepło!),
Katowic (14 wizyt, 1/2 powraca),
Głogowa (12 wizyt, 80% wraca!),
a także: Tychy, Chorzów, Wrocław, Kuryłówka, Lubin, Olsztyn, Karlino.... i wiele innych.

pozostało mi powiedzieć tylko.....

kopunkaaaaaa!!!!!

(czyli po tajsku: dzięęęękuuuujęęęęę!!!!!)

impresje po powrocie do Polski

2009-03-25T12:23:00.006+01:00

po pierwsze:
SPEŁNIŁO SIĘ MOJE MARZENIE I SPADŁ ŚNIEG, Z KTÓREGO ZROBIŁAM BAŁWANA

przypominacie mi o tym na każdym kroku, tu na blogu i osobiście, że to się stało - cieszę się że nie przejęłam się tym jako jedyna i mi to mówicie, bo wiecie że na to TYLE czekałam! kochani :*

tuż po powrocie urządziliśmy sobie małą ucztę rodzinną - ja jadłam pierogi ruskie z Wigilii i zajadałam się szarlotką Babci M, a oni wcinali czipsy krabowe i krewetkowe prosto z ulicy w Bangkoku, groszek w wasabi, taro w formie pasków z suchej ryby, a mój tata nawet zasmakował duriana...... ;P
wszyscy popijamy pyszną mocną kawą z północnej Tajlandii, z okolic Chiang Mai oraz południowoamerykańskim winem ze szczepu cabernet sauvignon. czuje wytchnienie, bo w moim domu nie pija się Liptona, czyli czegoś co nazywa się herbatą i co podają w całej Azji pd-wsch na hasło "tea" - koszmar! ;)

przeżywam też swoisty szok kulturowy i od Maćka wiem, że on też. o ile z moją rodziną jest bardzo fajnie i wszyscy są przychylni, to świat zewnętrzny chwilami zdaje się znacznie bardziej wrogi niż ten z Azji. na przykład: idę sobie na spacerze i focę śnieg a tu pijak się zatrzymuje, mierzy mnie wzrokiem i zaczyna na mnie iść krokiem typu 'dorwę cię'. staję jak wryta gotowa uciekać. zorientował się że zareagowałam a nie będę bierna więc stanął, po czym zaczął sobie wyciągać coś... z tyłka! no nie, okazało się na szczęście że to tylko wiśniowa alpaga i wódka ale generalnie po 4 miesiącach wysokiego poziomu poczucia bezpieczeństwa tutaj zaczęłam trzymać się na baczności bardziej niż.. ostatnio. w Azji nie spotkałam agresji ze strony ludzi, czasami agresywne były psy na północy. ludzie czasami ściemniali i chcieli oskubać z kasy białasa ale to nie to samo co jakiś pijak który na pustej ulicy idzie w moim kierunku zdecydowanym krokiem! i co Wy na to?

a to, co udało mi się zfocić na spacerze, to obrazki z nielegalnej zimy (w końcu powinna być już wiosna wg planet i gwiazd):

grudka wilgotnego śniegu w ramionach brzózki..
dzieciaki nie mają gdzie siadać, teraz karuzelę używa śnieg ;)
opanował on też pobliską sosenkę, czasem prawie nie widać igieł
i ostatnie oraz najważniejsze:
czyli psia kupa zawsze obecna - tak jak ignorancja właściciela!!!

z domu zima też wygląda ślicznie. szczególną przyjemność sprawia mi podzielenie się tymi zdjęciami z huevoscocodrilo, którzy siedzą na przedmieściach Bangkoku w co raz wiekszym skwarze.

sosnowa szyszka przytrzymuje obciążone śniegiem okno:
dzieło sztuki najwyższej klasy - sople stworzone przez Naturę!
coś dla pocieszenia - śnieg blisko Azji pd-wsch jest, jak widać, możliwy! ;)

o Polsce więcej będzie na moim nowym blogu Podróże w Polsce. na razie jest tam jedna notka o Wrocławiu, który odwiedziałam wystarczająco dużo razy by się w tym mieście zakochać. będzie więcej, sukcesywnie. zapraszam :) i do zobaczenia niedługo na slajdowisku!

tapety na pulpit - prezent :)

2009-03-22T05:27:00.019+01:00

rozdaję tapety na pulpit! ;) sztuk 8!

wczoraj wytypowałam ze wszystkich zdjęć te nadające się na pulpit na ekran komputera. nie robiłam żadnej korekty poza zmniejszeniem i dodaniem logo mojego bloga.

stworzenie tapet o wymiarach odpowiadającym rozdzielczości ekranu każdego rodzaju wymagałoby ode mnie za dużo czasu, więc tę czynność pozostawiam tym, którzy się na moje tapety skuszą - a leniwi tak jak ja mogą wcisnąć opcję rozciągnięcia na ekranie.

składam na Wasze internetowe ręce prezent w postaci paru wybranych z tych wybranych zdjęć:

Twarz Bayonu [208 KB]
...ogromna twarz w świątyni Bayon wiecznie się uśmiecha. zastygła w nirwanie. pająki mogą stworzyć dom w zagłębieniach jej oczu..

-- Kambodża, Angkor, świątynia Bayon--

Zachód Słońca na Ko Jum [354 KB]
..wyspa cyganów morskich - Ko Jum. każdego wieczoru niebo i woda rozkwitają kolorami, złotymi refleksami słonecznych promieni. na plaży jest pusto, możesz być ze Słońcem sam na sam..

--Tajlandia, wybrzeże Andamańskie, Ko Jum--

Budda zatrzymuje zło [673 KB]
..dłonie Buddy zatrzymują zło i je rozpuszczają - nie ma już dobra i zła, nie ma dualizmu. pozostaje Umysł Buddy..

--Tajlandia, świątynia w Lampang--

Las Bambusowy [971 KB]
..droga do najwyższego wodospadu prowadzi przez trzeszczący las bambusowy. światło jest przytłumione, tysiące łodyg ociera się o siebie gdy zawieje wiatr. słychać wtedy głuche puknięcia, przerywane śpiewem ptaków..

--Tajlandia, Um Phang, droga do wodospadu Thi Lo Su--

Złota Naga [156 KB]
..legendarny stwór podobny do węża-smoka, naga, strzeże wejścia do najświętrzej stupy buddyjskiej w Laosie, wybudowanej na kształt kwiatu lotosu..

--Laos, Vientiane, stupa Pha That Luang--

Lotos i Pszczółki [469 KB]
..pszczółki buszują w kwiecie lotosu. fiolet rozkwita w zieleni, zieleń rozkwita w wodzie, woda rozkwita w słońcu, a słońce rozkwita w Azji!..

--Tajlandia, Bangkok, donica z wodą i lotosem--

Hipopotamek [222 KB]

..oto nasz dzielny towarzysz podróży przez Azję - Hipopotamek! wytrzymywał całkowite ciemności mojego plecaka, skrajne temperatury upalnej pory, która nas zastała w ostatnich tygodniach. był z nami wszędzie. prawdziwe kochane podróżnicze zwierzę..

--Tajlandia, Park Narodowy Phang Nga--

Okno na Azję [329 KB]
..spojrzałam w jeden z otworów muru wokół stupy i zobaczyłam to: codzienne życie..

--Laos, Vientiane, stupa Pha That Luang--

jak to zrobić:

aby podejrzeć tapetę --> naciśnij na miniaturę zdjęcia, otworzy się zdjęcie w oryginalnym rozmiarze

aby zachować tapetę --> po otwarciu zdjęcia naciśnij prawy klawisz myszy i wybierz Zapisz obrazek jako... lub od razu Ustaw jako tapetę...

aby dostosować obraz do pulpitu --> na swoim pulpicie wciśnij prawy klawisz myszy i wybierz Właściwości, zakładka Ekran, położenie Rozciągnięcie i OK

Bangkok po raz ostatni.. i lot do domu

2009-03-21T08:45:00.005+01:00

ostatnie dni w Bangkoku nie były tak gorące jak zapowiadała dotychczasowa pogoda - było troszkę pochmurno, dzięki czemu byliśmy w stanie ruszyć się dalej niż obręb Banglamphu koło Khao San Road. Maciek zrealizował swoje marzenie i odwiedziliśmy jeszcze raz rzekę Chao Phraya i linię skytrain, co było bardzo dobrym posunięciem, bo mogliśmy obejrzeć Bangkok jeszcze raz od strony wody i powietrza i pobyć z ludźmi którzy tu mieszkają.
im bliżej do wyjazdu, tym silniej dawało o sobie znać ssanie - tęsknota za podróżowaniem po Azji pd-wsch. najpewniej widać to w moim wzroku, gdy obserwowałam zachmurzony Bangkok z wysokości linii skytrain'a:
ostatni obiad w centrum Bangkoku zjedliśmy w Siam Paragon, centrum handlowym, tuż przy Siam Ocean World w ktorym juz na samym początku podróży złożyliśmy wizytę. zjadałam pyszny plaster tuńczyka obserwując jedno z ogromnych akwariów, wokół którego zbudowany był blat stołu. całkiem relaksujące doznanie :)
nie ma co się rozdrabniać, pokochałam to miejsce, to miasto, bogate w blaski i cienie nowoczesności, pełne pysznego taniego jedzenia, zakorkowane i duszone w smogu, różnorodne religijnie, ogromne.

przed wyjazdem poczyniliśmy wspomniane już wcześniej przeze mnie zakupy a przy okazji zdołalałam jeszcze raz popatrzeć na Bangkok jak na ogromną galerię fotografii Króla Tajów:
zakupiłam również muzykę komponowaną przez Króla, mój tata stwierdził inspirację prądami muzycznymi lat 60' i 70'. muzyka ta szczególnie dobrze nadaje się jako spokojne tło muzyczne do spotkania rodzinnego ;).

przed wylotem spotkaliśmy się z huevoscocodrilo w ich domu, gdzie zostaliśmy uraczeni ciepłym posiłkiem oraz pysznym deserem tajskim i porcją ciekawych opowieści. razem pojechaliśmy na lotnisko i pomachaliśmy sobie na "do widzenia" - bardzo dziękuję za tak miłe pożegnanie Tajlandii :).

Hipopotamek przyprowadził sobie z dzielnicy Banglamphu ładną Tajkę, Jelonkę, z którą pozował do pożegnalnego zdjęcia na lotnisku:
Jelonka, tajska dziewczyna Hipopotamka, poleciała z nami do domu. przypuszczam że chwilę jej zajmie zauczenie się języka polskiego ale Hipopotamek już ją edukuje. Jelonka razem z nami wyglądała Polski z okna samolotu, przy okazji wzdychając zachwytem gdy obserwowała dywan z białych chmur oświetlanych porannym światłem:

cóż, podróż po Azji pd-wsch już się skończyła, spakowaliśmy plecaki w hotelu w Bangkoku i już jesteśmy w domu..
ale to nie koniec podróży jaką jest życie! zainspirowana rozmową z huevoscocodrilo postanowałam założyć bloga poświęconego poznawaniu mojego kraju, czyli Polski. już jest - Podróże po Polsce, czyli koza w Polsce! dziś o świcie (czyli przedpołudniem czasu azjatyckiego) obudziłam się o wschodzie Słońca w moim domu w Międzylesiu warszawskim i stworzyłam miejsce, które będę stopniowo wypełniała treścią i zdjęciami. zachęcam do odwiedzania i sugerowania lokalizacji które warto zobaczyć. myślę, że sama Warszawa jest bogata w takie miejsca, a co dopiero Polska!!! cudze chwalicie, swego nie znacie - tak się mówi i tak myślę że często jest i z tego powodu moja pasja podróżowania skupi się w najbliższym czasie na obszarze w którym żyję (bo kasy na podróżowanie dalej obecnie brak, hehe). spróbuję spojrzeć na to miejsce z innej perspektywy, tak jak naturalnie robiłam to w Azji.

na tym blogu będzie jeszcze parę wpisów o Azji pd-wsch, to pewne, więc zapraszam do odwiedzania mnie jeszcze jakiś czas.

jestem w domu

2009-03-20T18:47:00.003+01:00

jestem w domu, dolecielismy bezpiecznie. na razie tyle, bo padam z nog (funkcjonuje wg czasu tajskiego a tu w Polsce juz prawie 19!). chce Wam wszystkim jeszcze raz podziekowac, ze dzieki Waszym komentarzom i swiadomosci ze mnie czytacie, ten blog stal sie w pewnym sensie moim domem w ktorym sie spotykalismy.

jutro napisze wiecej - co bylo tuz przed wylotem, jakie mam przemyslenia, tematyczne opowiesci z Azji, spostrzezenia, zdjecia ktore mowia nastrojem.. zatem do jutra i dobrej nocy!!!

i trzymajcie kciuki za snieg - to moje marzenie by go choc raz dotknac tej zimy (mimo ze wlasnie gdy przylecialam to jest jej astronomiczny koniec, haha!)

jutro wylot

2009-03-18T16:01:00.003+01:00

czas sie zegnac z kochana Azja Poludniowo-Wschodnia... mam nadzieje ze wroce tu kiedys i mam nadzieje ze nie raz. jest jeszcze tyle miejsc, przez ktore czuje sie przyciagana.

pozostala nietknieta Indonezja z wulkanami i dzungla poludniowego Borneo, pozostal Penang w Malezji i wyspy malezyjskie. pozostal gorzysty polnocny Laos i poludnie z jeziorami, zakamarki Kambodzy z zapomnianymi swiatyniami ludu Angkoru, Wietnam - praktycznie caly na polnoc od Sajgonu! poludniowe Chiny - Yunnan. i to, o czym jeszcze sie dowiem i to co moge jeszcze zglebic odwiedzajac drugi raz.

jestem jeszcze w Bangkoku. chlone Azje wszystkimi zmyslami. juz jutro wieczorem wskakuje do samolotu i zmieni sie rzeczywistosc z tropikow na echo zimy. bardzo sie ciesze ze sniegu, ktory podobno ma padac nocami. planuje wykorzystac moje przyzwyczajenie do lokalnej strefy czasowej i wychodzic nocami by lepic balwany! ;) jak sie zmecze to zasne i w ten sposob latwiej mi bedzie przystosowac sie do polskiego zegara. genialny plan!!!

tymczasem jem lokalne zarcie, patrze uwaznie wokol siebie i.. robie ostatnie zakupy: sos ostrygowy (nieodlaczny element azjatyckiej kuchni ulicznej), nori i wasabi na sushi (w Polsce kosztuje to parenascie razy wiecej), lokalne chipsy dla mojej siostry (np. chrupki ielony groszek obsypany pikantnym wasabi, glony smazone z sezamem, miesiste chipsy z krewetek). do tego przyprawy, zapachy spozywcze (jasminowy, kokosowy i bananowy), a jutro takze pare koszulek, bo w Polsce ubrania sa jak dla mnie drogie a tutaj to wydatek rzedu 8-18PLN za bluzke (po targowaniu oczywiscie).

cieszycie sie, ze wracam? ;) wiem ze niektorzy z Was bardzo! ja tez sie ciesze kiedy wiem ze Was juz niedlugo usciskam osobiscie. tymczasem chcialabym wyrazic wdziecznosc tworcom komunikatora Skype za stworzenie narzedzia, dzieki ktoremu moglam utrzymywac kontakt z rodzina przez te 4 miesiace, a nawet spedzic Gwiazdke w rodzinnej atmosferze... w kafejce internetowej z kametka i sluchawkami z mikrofonem! bylo prawie jak w domu ;).

mam jeszcze dzien na powzdychanie. jutro w nocy zmieni sie swiat.

szpital w Nakhon Si Thammarat

2009-03-17T15:56:00.004+01:00

ostatni tydzien bylo na blogu glucho. to dlatego, ze w szpitalu w Nakhon Si Thammarat nie bylo kafejki internetowej. komentarze i maile do rodziny pisalam dzieki uprzejmosci pielegniarek, z ich komputera.

przyjechalismy do miasta i Maciek juz sie srednio czul. po tym jak wzrosla mu wysoko goraczka postanowilismy pojechac do szpitala. na miejscu Maciek postanowil zostac na obserwacji, mimo ze lekarz stwierdzil wstepnie grype (azjatycka). zostalismy i z dnia na dzien stawalo sie jasne ze to nie grypa, tylko denga. niestety na sam koniec naszej podrozy Maciek mial tego pecha i zachorowal na te paskudna chorobe. to wydarzenie wyjelo nas z zycia na rowny tydzien.

o samej chorobie nie bede sie rozpisywac, o dendze mozecie poczytac w Internecie (najlepiej na stronach medycznych a nie listach dyskusyjnych turystow). w skrocie jest to choroba, ktora sprowadza sie glownie do: bardzo wysokiej temperatury ktora nie chce schodzic po lekach, zawrotow glowy, bolu miesni, oslabienia, a nastepnie silnych mdlosci, braku apetytu, rozrzedzenia krwi ponizej normy i wysypki - to ogolnie.

przez tydzien Maciek chorowal a ja sie nim opiekowalam. w pierwszych dniach nie mialam okazji by zobaczyc miasto, a po paru dniach juz go nie chcialam widziec.

do dyspozycji mielismy pokoj z klimatyzacja, telewizorem (z jednym anglojezycznym kanalem), lazienka, lodowka i kanapa, na ktorej spalam:

oto widok z balkonu na miasto Nakhon Si Thammarat:

sam szpital (Nakharin Hospital) jest bardzo czysty a obsluga niezwykle uczynna i mila. miasto - moja krotka impresja - jest ciekawe i warte by je zobaczyc i w nim chwile pobyc. ludzie uprzejmi, uczynni, usmiechajacy sie. w okolicy jest tez park narodowy do ktorego chcialabym kiedys wrocic, by wspiec sie na gore ktora ma prawie 2000m i przez ten tydzien widzialam ze byla glownie pokryta chmurami.

nie byl to prosty czas. nikt nie mowil ze nic sie zlego nie stanie - wiadomo ze na denge nie bylo szczepionki gdy wjezdzalismy (obecnie ponoc cos wykonbinowano) i wiadomo tez ze nie tak trudno ja zlapac w tym rejonie. to byl po prostu pech. Maciek uwazal na komary - moze nawet bardziej niz ja - smarowal sie silnym repelentem.. ale nigdy nie wiadomo ktory to komar i nigdy nie mozna byc pewnym czy nie ukluje mimo odstraszacza na skorze i wiatraka w pokoju. takie ryzyko jest wliczone w podroz. zgodzilismy sie na nie wylatujac z Polski. teraz Maciek twierdzi, ze gdyby wiedzial co go czeka, to by nie pojechal. to prawda ze byl to bardzo ciezki czas.

na mnie cala ta sytuacja zadzialala na rozne sposoby ale pod wzgledem podrozowania stala sie ona jak nagle wlaczony reczny hamulec w rozpedzonym pociagu. zostaly mi 2 dni na rozpedzenie sie znowu w Bangkoku. juz zaczelam to robic - pudelki mi jak widac sprzyjaja :)

z Nakhon do Bangkoku polecielismy samolotem z Nok Air, dosc tanio (240PLN) i szybko (1h10min). po takiej chorobie nie ma co sie taszczyc pociagami/autokarami parenascie godzin. z lotniska do centrum Bangkoku jechalismy 1,5h, czyli dluzej niz trwal lot. kiedys moja babcia T powiedziala mi, ze jechala do Plonska z Warszawy krocej niz od siebie z domu na dworzec. jak widac, duze miasta maja podobne wady ;).

zobaczymy sie juz niedlugo - mamy samolot do Warszawy przez Zurich juz 19 marca w nocy czasu tajskiego, a w domu bedziemy 20 marca rano czasu polskiego. przerazajaco wyraznie widze jak moja podroz dobiega konca i mimo ze chcialabym Was zobaczyc w Polsce, to jest mi smutno ze juz wracam, bo pokochalam podrozowanie bardziej niz kiedykolwiek. Azja Pd-Wsch jest miejscem ktore odbieram jako ciekawe i warte dotkniecia. tak jak do Indii raczej nie zamierzam wracac, tak tutaj wrocic chce.

byc moze przez te 4 miesiace zdazylam kogos zarazic moim entuzjazmem i zachwytem. wlasciwie jestem pewna, ze tak sie stalo :). jesli tak, to chetnie pojade jeszcze raz z tymi osobami ;)).

na koniec napisze jeszcze, zeby nikt sie nie niepokoil o Macka, ze zostal wypuszczony przez lekarza ze szpitala bez zadnych zastrzezen. dostal jeszcze jakies leki. chodzi, je, czuje sie w miare dobrze. wazne zeby sie nie przeciazal. gestosc krwi juz wraca mu do normy albo juz ja osiagnela. jesli chodzi o mnie, to czuje sie zmeczona i tak jak napisalam - wyhamowana - ale mam jeszcze te 2 dni i zamierzam je wyssac do szpiku!!! :D

Park Narodowy Phang Nga

2009-03-09T03:56:00.012+01:00

ci, ktorzy jeszcze maja jakiekolwiek watpliwosci czy sie wybrac do tego miejsca, niech zawiesza myslenie i skoncentruja sie na dzialaniu --> JADE!

juz pierwsze chwile w aucie wiozacym nas do portu przynosza zwiastun dreszczyku - krajobrazem sa lasy mangrowe, ktore zawsze wydawaly mi sie tajemnicze w swojej wiecznie zacienionej postaci, gdzie podloze stanowia liczne korzenie i korzonki wbite w wode. potem wsiada sie do lodki i te lasy mozna obserwowac z jeszcze blizszej perspektywy. okazuje sie, ze drzewa maja duze okragle owoce, czasem siedzi na galezi jakis rajski ptak, a nad lasami szybuje orzel, obserwujac swoja potencjalna kolacje. wpatrywalam sie w las w oczekiwaniu na krokodyla lub jakiegos weza i nawet pojawil sie jeden jaszczur.

caly wczorajszy dzien obserwowalam formacje skalne utkwione w wodzie morskiej. na niektorych zboczach rosna krzaki i drzewa, inne pozostaja gole. podobno byly to dawno temu gory ale teraz wygladaja jak kawaly skalne, ktore jakis olbrzym cisnal w wode i zapomnial.w skalach znajduja sie czasami laguny, jaskinie wodne oraz takie, do ktorych mozna wejsc sucha stopa. w takich natykalam sie na liczne stalaktyty, stalagmity i stalagnaty :). wyglada to tak, ze idziesz w ciemnosci, dysponujac punktowym swiatlem latarki i nagle stajesz jak wryta, bo widzisz blyszczacy sie kawal czegos diamentowo bialego, wiekszego od ciebie, wygladajacego magicznie. ksztalty tych formacji nie maja znaczenia ani nic nie symbolizuja, sa to pozbawione jakiejkolwiek interpretacji twory, ktore doprowadzaja umysl ludzki do bezmyslnej przyjemnosci przynoszacej spokoj i wewnetrzne uporzadkowanie przeplatane uniesieniem. :)

na jednej z malych plazy pod wielka skala zjedlismy obiad w trybie wycieczkowym - na kocyku. krewetki tutaj sa dobre i delikatne w smaku - nie wiem jakie sa w Polsce bo dopiero tu sie odwazylam sprobowac owocow morza (angielskojezyczna nazwa jest mniej romantyczna: seafood, czyli morskie jedzenie). Hipopotamek nie mial co robic i z nudow wspial sie na galaz by sobie powisiec i popatrzec na nas z gory. w tle nasza lodka, morze i wodne gory zatoki Phang Nga:

odwiedzilismy tez tzw. wyspe Jamesa Bonda, czyli Ko Tapu lub Ko Nail. wyspa, jak mozecie wyczytac wszedzie, jest znana z tego, ze przebywal w jej okolicy James Bond. wczoraj ja i Hipopotamek tez tam przebywalismy i nawet Maciek to udokumentowal. w miejscu, gdzie agent 007 przechadzal sie po plazy przy wyspie, teraz ulokowal sie rzad kupcow, sprzedajacych perly i pamiatki.

caly dzien spedzilam nad woda, w zwiazku z tym moglam zaobserwowac rozne rodzaje blyskow na wodzie. chcialabym Wam o tym opowiedziec, bo zwykle takich rzeczy sie nie zauwaza w pospiechu, a pospiechu jest duzo gdy sie zyje w zachodnim swiecie. rano woda byla bardzo spokojna, panowala flauta i w tej flaucie mozna bylo dojrzec lustrzane odbicie nieba i skal. Slonce wygladalo w niej jak srebrna, oslepiajaca sciezka. w poludnie woda lekko sie pofalowala i wszedzie gdzie spojrzalam docieraly do moich oczu krotkie i intensywne pociski ze swiatla. w tym momencie przydaly sie okulary przeciwsloneczne :). wieczorem Slonce wysylalo do mnie pojedyncze 'zajaczki', korzystajac z wody jako plaszczyzny na ktorej sie one uwidacznialy. trzeba bylo chwile poczekac na blysk, znikal tez szybko. taka zabawa w kotka i myszke z promykami. o zachodzie morze odbijalo ciemniejszy kolor, prezentujac tylko jasne plamy wysokich chmur. a w nocy rozpetala sie taka wichura, ze przewrocilo pare krzesel i stolow w miejscu gdzie spalismy. woda wygladala wtedy - w blyskach piorunow - jak oszalaly owlosiony potwor ze straszliwa rozczochrana fryzura na glowie. czad ;) swoja droga, juz myslalam ze bedziemy musieli spac w kiblu, bo byl solidnie murowany, a nasz pokoj byl w postaci przyczepionej chatki z bambusa i drewna, a w pewnym momencie burza zaczela podwazac deski podlogi. na szczescie nawalnica przeszla po jakiejs godzinie, pozostawiajac po sobie juz tylko czyste powietrze i blyski piorunow w chmurach. bylo na co patrzec.

no wlasnie, nocowalismy.. ale gdzie nocowac na srodku zatoki? wokol wyspy Ko Pannyi wybudowala sie na palach wyspa morskich cyganow, ktorzy maja tam tez swoj meczet. wczesniej nie widzialam takiej wioski. ludzie zyja tam, jak przypuszczam, z rybolostwa oraz turystyki. blizej osrodka w ktorym spalismy da sie wyczuc nerwowa atmosfere handlu ukierunkowanego na turyste (jak ja tego nie lubie!) ale na szczescie juz pare krokow dalej i uliczke w bok jest spokoj. ludzie przyjazni. uliczki sa szerokie na 2 Europejczykow (lub 3 Azjatow ;)). jedynym transportem szybszym od nog jest rowerek (na rowery normalnej wielkosci nie ma tu miejsca). jest cicho, spokojnie i jakos tak.. przytulnie.

wyglada to co najmniej ciekawie, gdy juz mozna wetknac nos i pozagladac ludziom do domow z "uliczek". w domach sa kanapy, niektorzy maja telewizory (sprawdzilismy ze generator jest umieszczony po niezamieszkalej stronie wyspy, przy drodze ewakuacyjnej w razie tsunami).

cala wioska jest pelna kotow i ptakow w klatkach. widzialam tez hodowane w tekturowych pudelkach orlatka oraz pare kur przeslicznego wygladu. pomiedzy domami na ziemi czekaja lodzie. przyplyw w nocy zmywa wszystkie fekalia i z tego powodu nie ma nawet wiekszego smrodku (chyba, ze sie przyzwyczailam ;)).

z lotu ptaka wyspa wyglada jak kwitnace glony ;) niestety nie potrafie ustalic kto ma prawa autorskie do tego zdjecia, ktore pokazuje Ko Pannyi z gory (tak to juz jest w Internecie, dlatego moje zdjecia sa w wiekszosci podpisane, zeby nie bylo takich watpliwosci):

na sam koniec, juz rano, po drodze do miasteczka Phang Nga, zobaczylismy jeszcze jedna rzecz z rasy tych, ktorych nie oglada sie raczej codziennie. byly to naskalne malowidla pierwotnego czlowieka, pokrywajace wneke w jednej z nadwodnych partii wysokiej skaly. czesto gdy jestem na wodzie zastanawiam sie nad tym, co jest pod woda: ile metrow do dna, co pod mulem.. jedna z wysp miala 'piasek' w postaci.. muszelek i kawalkow masy perlowej. w srodku innej wyspy byla piekna jaskinia, a na jej koncu jakis ptak, malpa i cykady stworzyly niesamowity zestaw dzwiekow, ktore opowiadaly o glebokim duchu Natury. chcialoby sie poetycko zapytac: o czym spiewa morze? moze gdy przyjade w te rejony kolejny raz, tym razem z porzadna maska do snorkowania, zglebie bardziej ten temat.

cala wycieczka byla co najmniej ciekawa. zobaczenie tych wszystkich cudow zajmuje jeden dzien i kosztuje, razem z noclegiem i wyzywieniem, 95PLN od osoby (gdy sie ladnie usmiechamy o znizke albo pan w agencji ma dobry humor lub chce nas skusic). gdy juz tutaj kogos zawiedzie ciekawosc, niech zostanie na noc w wiosce - warto! krotka wizyta jest po prostu za krotka. najlepiej taka wycieczke wykupic bezposrednio w miasteczku Phang Nga, bo z Krabi czy Phuket jest po prostu drogo i krotko. tyle wskazowek dla ciekawskich.

dzis jest 9 marca. nie moge jakos uwierzyc, ze jest marzec. rzadko zwracam uwage na to ktory jest dzien, a najrzadziej juz wiem ktory jest dzien tygodnia. otoz dzisiaj jest poniedzialek - tak sie okazuje, tak mam napisane w telefonie. wyobrazacie sobie to, te pozaczasowosc? :)

golenie w miescie Phuket, czyli co robic wieczorem?

2009-03-06T14:45:00.003+01:00

po zjedzeniu kolacji jakies 45 minut temu Maciek wybral sie do salonu pieknosci - by sie dac ogolic. przy okazji opowiem Wam o paru specyficznych tajskich zwyczajach.

Tajowie kochaja krola. krol jest wszedzie: na ulicach na ogromnych plakatach, przed wejsciem do resortu, w kazdym sklepiku na kalendarzu. w tym salonie fryzjerskim pierwszy raz spotkalam sie ze zdjeciem krola, ktory jest... strzyzony!
oprocz widocznego wszedzie krola, niektorzy Tajowie maja w zwyczaju trzymac w miejscu gdzie pracuja pewien gatunek ryby ktory, wedlug ich wiary, przynosi szczescie. dokladnie jej nie widac w zacienionym kacie lokalu ale wierzcie mi na slowo ze tam jest (w prawej czesci, wlasnie zakreca), tym bardziej, ze 5 minut wczesniej pan czyscil jej delikatnie akwarium:
przy okazji mozecie zarejestrowac kolejne dwa obrazy krola: na kalendarzu krol usmiechniety oraz krol medytujacy jako tymczasowy mnich buddyjski. w tle widac zdjecia rodziny wlasciciela zakladu fryzjerskiego - takie rzeczy widujemy tez w innych miejscach handlu, jednak tylko w rodzinnie prowadzonych firmach.

a teraz... akcja golenie!
pan zgolil Mackowi wlosy nawet z czola i spod oka, czego sam Maciek nie jest w stanie pojac! ;)

teraz Maciek moze sie pochwalic skora gladka jak pupka bobasa ;) poza tym powtorze za Mackiem, ze czul sie jak na stole chirurgicznym. czulam wzrastajace napiecie gdy pan ciachnal powietrze nozyczkami zanim przylegly one do wlosow w nosie Macka ;). na zakonczenie napisze, ze Maciek czuje sie dobrze.

wyspa Phuket, czyli wycieczka po turystycznych plazach.

2009-03-06T12:34:00.005+01:00

bylo, jak ostatnio co dzien, szczegolnie goraco. po paru minutach od tego slonca mozna sie spalic, ale to nie przeszkadza bialym turystom cieszyc sie bialym mialkim piaskiem na plazy i ciepla woda w morzu, ktore ma kolor taki, jakbyscie chcieli odmienic przymiotnik "turkusowy" na wszystkie mozliwe sposoby w zakresie odcieni.

to nieprawda, jak wczesniej mi ktos powiedzial, ze na Phuket nie ma transportu publicznego i jest tylko mafia taksowkaczy. co 45 minut kursuje drewniany sawngthaew [wymowa mniej-wiecej: songteu], czyli pojazd o ustawionych wzdluz bokow lawkach, a skorzystanie z niego to wydatek 3PLN. mozna w ten sposob dotrzec w najbardziej turystyczne rejony, jak plaze czy jakies zoo, oddalone od miasta Phuket parenascie kilometrow. oczywiscie na naiwnych turystow czekaja tuz pod plazami taksowkarze, ktorzy na sasiednia plaze, oddalona powiedzmy o 4km, kaza sobie placic po 40PLN. skoro sa taksowkarze to zapewne ktos sie kusi na ich propozycje - az sie nie chce wierzyc! coz, takiemu panu wystarcza pewnie dwa kursy dziennie i ma za co zyc.

jako przykladowa i jedna z latwiej dostepnych opcji wybralismy sobie plaze Kata. dojscie do plazy od oddalonej o jakies 700m ulicy wglab wyspy to prawdziwa przeprawa przez smrod!
scieki wplywaja w miejscu oddalonym od plaz (tzn. pomiedzy dwoma plazami), ale ta odleglosc nie moze byc duza bo miedzy plazami jest tylko wbijajacy sie w morze porosniety zielonoscia skalny klif, szerokosci na oko 800m. ciekawe, ze turysci nadal ochoczo ida na plaze by sie wykapac ;). Maciek potem sie kapal na tej plazy i mowi ze scieku nie czul w wodzie, z reszta kolor wody jest raczej jasny. moze sciek dotyka wody gdzies dalej ale, tak czy siak, jej dotyka i do niej wpada w calosci.

w kazdym razie, oto plaza Kata na wyspie Phuket:
zeby nie bylo, ze mi sie cos ciagle nie podoba i ze narzekam jak stereotypowy Polak, to teraz napisze cos na temat bardzo ladnych i ciekawych pocztowek, ktorych oczywiscie jest bardzo duzo do wyboru w tak turystycznym miejscu jak wyspa Phuket. pomiedzy obrazkami typu: niebieski/turkusowy/bialy (czyli niebo/woda/piasek) znalazly sie tez pocztowki ze sloniami Tajlandii. oto jedna z nich!
prawda, ze urocze? znlazlam jeszcze jedna w tym stylu, z tym, ze cala byla poswiecona jednej parze. :D
Tajowie, jak widac, bardzo lubia (oprocz pudelkow) slonie. przy wejsciu do jednego z wiekszych i bardziej wypasionych resortow, widac biale rzezby tych zwierzat sikajace woda - bardzo ciekawa forma fontanny. sprawia to mile wrazenie, poniewaz widok fontanny zawsze mnie uspokaja a dodatkowo smiejace sie sloniki poprawiaja humor.
oprocz slonikow widac tez typowy krajobraz uliczny: motory, palmy i kable.

drugim miejscem, ktore dzis odwiedzilismy, byl port jachtowy. z powodu ukropu lejacego sie z nieba ogladalismy port spod dachu poczekalnio-kawiarni. powiewy od wody lekko chlodzily zastygle z goraca powietrze. na Phuket zaobserwowalam duzo lodzi motorowych, mniej jest jachtow zaglowych (a raczej motorowo-zaglowych ;). na wybrzezu portu grupki Tajow przygotowuja do sprzedazy kiczowate plastikowe ramki na zdjecia i chlodza sie szejkami ze zmielonego lodu i zelkow roznego koloru z syropem z cukru. atmosfera jest niespieszna.

tyle jesli chodzi o turystyczna strone Phuket. jutro mykamy do Phang Nga.

juz niedlugo wracam. niedlugo to 14 dni. tyle dni maja czasami ludzie z Polski, ktorzy przyjezdzaja tu na wyspy. spotykamy ich wtedy przypadkiem i rozmawiamy o tym i owym, a gdy mowmy ze zaraz wracamy, oni pytaja nas "ile wam zostalo?". odpowiadamy im ze 2 tygodnie a oni z nas sie smieja i mowia, ze tyle to oni maja na caly urlop. i przekazuja nam wtedy wazna informacje: wykorzystajcie ten czas. w tym miejscu chcialabym podziekowac tym ktorych spotykalam po drodze i od ktorych takie przeslanie otrzymalam. dzieki temu wyszlam z iluzji, ze do Polski to tylko chwila i trzeba sie juz zbierac. zamierzam ten czas wykorzystac, tak jak mowicie!

dodatek:
o tsunami dla Pauliny. slady po tsunami z 2004 roku najwyrazniej widac na brzegach. teraz albo nie ma tam wysokich drzew albo sa male, dopiero zasadzone. nie natknelismy sie na zadne oslawione lodzie policyjne na srodku wyspy ani nic takiego ale tez i nie tego szukamy. sladami po tsunami sa tez zamontowane na kazdej wyspie i przy kazdej plazy niebieskie slupki, na ktorych napisany jest poziom wody ktora wtedy wystapila z brzegow. wszedzie w zagrozonych miejscach sa umieszczone informacje w formie odbrazka i krotkiego tekstu, ktore zwykle wskazuja droge ewakuacyjna i powiadamiaja czy sie jest bezpiecznym, czy nie. Tajlandia nie ma na razie systemu informujacego o ewentualnym tsunami, ponic ma on byc gotowy za rok. w notce o Ko Jum napisalam juz o skutkach jakie tsunami wywarlo na przecietna tajska rodzine, ktora prowadzila interes na zniszczonym wtedy terenie. miejmy nadzieje, ze tsunami sie nie powtorzy.

Phuket, czyli miasto pachnace przeszloscia. pierwsze wrazenia.

2009-03-05T15:43:00.006+01:00

niewidoma kobieta prowadzi nas do odpowiedniego pokoju w bardzo starym hotelu, gdzie zamierzamy spedzic noc. podloga skrzypi pod stopami. sama zgubilabym sie tu od razu, na jednym pietrze jest paredziesiat pokoi, korytarz zakreca, rozdziela sie, bladzi wokol schodow w rozne strony i w tych rozlakach i zlaczeniach nie widac wiekszego numerycznego sensu. Tajka otwiera odpowiednie drzwi: pokoj numer 38. pierwsze spojrzenie -nieodmalowane sciany sprawiajace wrazenie brudnych, okno na beton i czysta lazienka ze starym metalowym prysznicem. cicho sie zastanawiamy, wiemy ze wolimy tu nie zostawac. ona to wyczuwa i mowi czesciowo po angielsku a czesciowo tajsku:
- wiecie w tym pokoju spal Leonardo.
oczekuje wyraznie na nasza reakcje, chyba to co powiedziala znaczy cos wyjatkowego ale my tego nie lapiemy.
- slucham?
- kiedys ten pokoj wzial Leonardo.
- ...??
- w tym pokoju spal Leonardo...! :)
- aaa, Leonardo DiCaprio...! Maciek.. slyszysz?!
wytrzeszczamy na siebie oczy z rozbawieniem i niedowierzaniem. wiemy ze sluchy na temat Leonarda i jego domniemanego domu na Ko Lancie czy gdzies w poblizu chodza czasem jako zart a czasem jako informacja uznana za prawdziwa. Maciek pare chwil potem uznal to za zart miesiaca. bynajmniej, jest z czego rechotac :)
- nie potrzebujemy Leonarda, bardzo dziekujemy! czy mozemy zobaczyc inny pokoj? :)))
ten inny pokoj pachnie plesnia a ten z Leonardem zostal zajety gdy pytalismy o inny, wiec zostalismy zmuszeni by pozostac pod nowym numerem 31 w Hotelu On On (nota bene zalozonym w roku 1929!).

Phuket bzyczy...... bynajmniej nie komarami lecz elektrycznymi kablami i slupami, na ktorych wisza skomplikowane zwoje tworzace prawdziwe autostrady energetyczne. do niektorych kabli dowieszony jest jeszcze zwoj bialych lampek, by oswietlac ulice w sposob tworzacy przytulna i lekko surrealistyczna atmosfere. z poczatku, gdy jechalismy do miasta Phuket na wyspie Phuket, tereny otaczajace autostrade wydaly mi sie wyjatkowo brzydkie, zasmiecone, a nawet w jakis sposob jalowe i niewykorzystane. teraz, bedac w samym miescie, ciesze sie ze tu jestem. niemalze mozna swoim architektonicznym zmyslem wyczuc korzenny zapach starego Syjamu.. co rusz potykam sie o stare kamieniczki, ktorym ochoczo robie zdjecia. niektore pozostawione same sobie, inne pomalowane na zywe kolory dzieki ktorym odzyskaly zycie i niewatpliwie przezywaja swoja druga mlodosc!na ulicach ruch uregulowany jest swiatlami, co wprowadza tylko troche wiecej poczucia bezpieczenstwa dla pieszego.

Phuket odbieram jako przytulne i zaciszne miasto, mimo, iz jest to chyba najbardziej turystyczny obszar poludniowej Tajlandii. co tu mozna robic? przejsc sie chlonac powiewy historii, zagladac do chinskich swiatynii, przejrzec zawartosc sklepow wygladajacych wcale nie tak turystycznie a raczej tradycyjnie, isc do kina, zaplanowac dalsza droge.. czego tu nie mozna znalezc? czystej wody - kanaly ktorych Phuket jest pelne sa prawdziwymi kwitnacymi sciekami - az sie boje kapac w morzu do ktorego to wszystko wpada! nie mozna tez znalezc zacisznego miejsca dla relaksu, w koncu to miasto, o czym nieustannie przypominaja spaliny i halas silnikow.

jest to niewatpliwie miasto tajskie, o czym przypominaja leniuchujace w cieniu pudelki:

jutro zbadamy sytuacje lepiej. wokol Phuket jest pare plaz, w tym jedna ktora jest ponoc na prawde ladna i ktora postaramy sie zobaczyc. poza tym zamierzam spelnic swoje male marzenie i poogladac jachty w porcie, musze sie tylko dowiedziec gdzie to sie znajduje. mysle ze watro jeszcze raz przejsc sie po miescie i lepiej przyjrzec mniejszym uliczkom, gdzie stare budynki czasami zaskakujaco zostaly odrestaurowane.

przyjechalismy dzis po poludniu wiec na razie tyle wrazen. po Phuket marzy mi sie zobaczyc zatoke Phang Nga i istniejacy tam park narodowy, ale to za jakies 2 dni.

na koniec tej notki pozdrawiam wszystkich mnie Czytajacych!!! tak sie sklada, ze wiem skad mnie czytacie, bo zainstalowalam sobie w Chiang Mai 1 lutego Google Analytics, ktore sledzi odwiedzalnosc mojego podrozniczego bloga. bardzo sie ciesze bo okazalo sie ze okolo polowa z Was, ktorzy tu zagladacie, wraca by znowu mnie poczytac! w dodatku jestescie z calego swiata: 80% z Polski (z 42 miejscowosci!) a 20% z poza naszego, zaczynajacego pachniec wiosna, kraju! ciesze sie ze moge Wam cos interesujacego podarowac. jesli macie jakies pytania, komentarze, to zachecam Was serdecznie do ich napisania :) jeszcze raz dziekuje i sie ciesze!

Railay, czyli bladzac wokol Krabi

2009-03-03T15:13:00.011+01:00

niedaleko miasta Krabi natura przygotowala dla ludzkich oczu wyjatkowo zjawiskowe krajobrazy: strzeliscie wyrastajace z wody skaly i plaze o jasnym piasku, do ktorych mozna dostac sie jedynie lodzia. to miejsce nazywa sie Railay. w odroznieniu od Ko Jum jest tam obecnie masa ludzi a ceny relatywnie (bardzo) wysokie. jednak to nie odstraszylo nas przed wizyta w tym pieknym miejscu!

po przyplynieciu do Railay zdecydowalismy sie od razu wspiac na punkt widokowy i zobaczyc lagune, polozona na wysokosci okolo 200m pomiedzy stromymi skalami. wejscie bylo od poczatku strome i skladalo sie z poszarpanych skal, rudej sliskiej ziemi o konsystencji gliny oraz korzeni pobliskich drzew i lian. to wszystko bylo ustawione do podloza pod katem okolo 70 stopni. wejscie na punkt widokowy to jeszcze byla zabawa typu "gdzie by tu wcisnac stope" ale koncowe zejscie do laguny dla mnie wydalo sie juz lekka przesada, gdy kat osiagnal 90 stopni i trzeba bylo zwisac miedzy korzeniami, skalami a umieszczona tam lina. Maciek okazal sie bohaterem, bo nie dosc ze to przezyl, to jeszcze mu sie podobalo! ;) w nagrode za to, ze wytrzymaliscie z nerwami do tego momentu, publikuje zdjecie z punktu widokowego ;) oto duzy fragment Railay widziany z gory!

a teraz zagadka - co znajduje sie pomiedzy zatokami? piasek i palmy, no tak, to widac. ale jest cos jeszcze, czego z tad dokladnie nie widac. jest to prywatny teren tamtejszego osrodka typu villa&spa, ktory zajmuje wiekszosc tego przewezenia. dlaczego o tym pisze? bynajmniej nie reklamuje miejsca, ktore oferuje noclegi za minimum 2200PLN za noc! chcialabym opisac sytuacje, ktora codziennie wystepuje na Railai i w ktorej biora udzial setki turystow i ten oto resort. na najpopularniejszej plazy znajduje sie restauracja tego resortu. zajmuje ona dokladnie tyle miejsca ile jest potrzebne czlowiekowi w sloneczny dzien by skryc sie w cieniu. slowem - przybysze sa zmuszeni do wejscia na teren restauracji (i oczywiscie zamowienia czegos) jesli chca odpoczac przed goracym i piekacym Sloncem. sama dzis zostalam zapedzona w kozi rog przez zmniejszajacy sie cien, po czym musielismy uciekac z plazy. osobiscie nie podoba mi sie, ze w tak pieknym miejscu w Tajlandii tak trudno o kawalek tak potrzebnego cienia!

a oto ta plaza ze slynnymi klifami:

wyobraz sobie, ze kladziesz sie na tej turkusowej letniej wodzie, stopniowo uwalniajac z ciala wszelkie napiecia. woda caly czas cie unosi a ty co raz bardziej, ufnie, sie rozluzniasz. najpierw nogi, potem rece, w koncu plecy brzuch i wszystkie miesnie wokol karku. przychodzi stan blogosci, ukolysania. uszy wypelnia woda, wiec jedyne co slyszysz to wlasny oddech: wydech, wdech.. w pewnym momencie otwierasz oczy i widzisz nad soba ten ogromny klif skapany w swietle:

taak, a potem, gdy juz ci na chwile wystarczy, wychodzisz z wody, rozgladasz sie i widzisz, zabawnie wygladajace, lezace plackiem panie i ruchliwy tlumek poruszajacy sie wzdloz wybrzeza:

swoja droga, bylo tak jasno, ze moj aparat nie byl w stanie ustalic ostrosci!

jesli chcesz sie przyjrzec lepiej ksztaltom i fakturom, proponuje spojrzenie bardziej surowe - biel nieba, cien smuklej skaly i zgrabne lodzie u brzegu:

w lodziach siedza turysci, ktorzy tego dnia maja w planach zobaczyc i snorkowac wokol 4 wysp. obok nich, w takich samych lodziach, Muzulmanie sprzedaja relatywnie tansze jedzenie wyglodnialym plazowiczom.

jest jeszcze inna plaza (na ktorej plankton czy inne rybki, doprowadzaja do znacznie wiekszej liczby spotkan z ludzka skora, co jest odczuwane jako niezbyt przyjemne male wyladowanie elektryczne, z tym, ze w tym wypadku mozna mowic o prawie ciaglym kopaniu pradem). wyglada slicznie, jest na niej juz cien "za darmo" ;) mozna wiec spokojnie posiedziec i podziwiac skaliste twory wokolo:

w czasie tego pelnego emocji dnia spotkalismy dwojke milych Polakow, ktorych tu i teraz serdecznie pozdrawiamy! :) takze pozdrawiamy zaznajomiona w Krabi pare z Bialorusi (caly czas pamietam o pomysle z wynajeciem samochodu wokol Phuket, bedziemy w ciagu max 2 dni) oraz pozdrawiamy Polska pare z Ko Jum, z ktora milo porozmawialismy sobie przy obfitej kolacji :).

i wracamy z poworotem do Krabi, pan przy sterze zajety praca a w tle skaly, z ktorymi sie zegnam ale wierze, ze wroce:

Ko Jum

2009-03-02T10:21:00.006+01:00

teraz bedzie o pustych plazach z palmami i oceanie. tak na prawde nie powinnam pisac nazwy tej wyspy, poniewaz jest piekna wlasnie dlatego, ze nie ma tam prawie ludzi. w zwiazku z tym od razu odradzam wszystkim wizyte na Ko Jum ;). i mowie to calkowicie serio!

Ko Jum, inaczej zwane Ko Pu, zawdziecza nazwe wioskom polozonym na tej wysepce. niestety nie zdazylam sie spytac kogokolwiek o znaczenie tych nazw, poniewaz na tej wyspie czas nie istnieje, wiec nie moglam z tym zdazyc ;).

po skomplikowanym, ale tanszym od tego prostrzego, dojezdzie, zainstalowalismy sie w bambusowej chatce bez pradu za 15PLN (na 2 osoby). w restauracji porcje byly takie jak 3 przecietne, a ceny takie jak 1,5 przecietnej, wiec w sumie sie oplacalo. a zarcie bylo przepyszne.... gdzie jest ten raj? no coz, jesli w swojej wyobrazni wymazecie male biale skorpiony, ogromne karaluchy, kraby z ciemnej "lazienki" i inne takie lokalne zwierzeta, to mozemy Wam zdradzic, ze ten raj to chatki Bo Daeng na Ko Jum, gdzie gromada radosnych cyganek zawiaduje grubiutka i slodka Deela i wtorujaca jej smiechem rodem z dobranocek - Rosa!

odpoczywalismy tam przez prawie 5 dni. woda nadaje sie idealnie do ulozenia na niej swojego ciala w bezwladzie i poczucia sie jak azjatycki plankton (bez zagrozenia polowem, hura!). plaze sa puste, jest cicho, nad glowa co pare chwil przelatuje orzel a czasem zawisnie i patrzy.. kraby i krabiki uciekaja na bezpieczna odleglosc gdy kroczy sie po plazy. Maciek co jakis czas jakiegos ganial ale Wam to odradzam ze wzgledu na kondycje psychiczna kraba po takiej "zabawie"...

to na co trzeba uwazac na plazy to poparzenie sloneczne, a poza plaza sa to rozne male ale kasliwe zwierzeta typu weze, skorpiony i inne takie. na szczescie my nie zapuszczalismy sie w rejony gdzie jest ich wiecej i spragniony wypoczynku przybysz moze ich prawie nie zauwazyc (i przypadkiem zdeptac w nocy w lazience). usmiechnijcie sie, w koncu to tropiki!

Ko Jum codziennie obdarzalo nas widokiem na pobliskie Ko Phi Phi zaladowane po czubek turystami placacymi fortune by opalac sie jeden na drugim. ladnie to wygladalo, gdy saczylo sie shake z mango za 2,50PLN, patrzac na zachod Slonca. a kazdy zachod jest inny i kazdy jest sliczny. z reszta nie tylko zachod, w ciagu dnia tez jest slicznie :) czasem na horyzoncie widac deszcz przesuwajacy sie powoli, a czasem lekko oslepiajace odblaski swiezego poludniowego swiatla.
widzicie Ko Phi Phi? fragment tam po prawej stronie:

na Ko Jum mieszkaja glownie Morscy Cyganie, wywodzacy sie Malezji, Indonezji i Tajlandii. co roku odprawiaja modly i robia wielka calodniowa impreze, by okazac szacunek Bogu i Naturze i prosic o pomyslnosc. byc moze z tego powodu nikt z tej wyspy nie zginal podczas tsunami w 2004 roku, co jest wyjatkiem, bo na sasiedniej Ko Lancie zycie stracilo wielu ludzi. inne blogoslawienstwo spelnia sie w postaci czystej wody, w ktorej mozna sie spokojnie kapac. gdy na pobliskich obleganych Ko Phi Phi i Ko Lanta przy brzegach czekaja na ciebie meduzy ze swoimi parzydelkami albo wiecznie glodne male rybki, tutaj wchodzisz do wody i nic cie nie rusza. bo tego nie ma! woda jest czysta, moze nie tak jak te z idealnych turkusowych pocztowek, ale w czasie przyplywu gdy weszlam po brode to widzialam swoje stopy i dno. jedyne niebezpieczenstwo o jakim uslyszalam to plaszczki z trujacymi ogonami rezydujace na glebszych wodach. ale tam sie nie zapuszczalam. z drugiej strony, woda obfituje w kalmary i ryby, niektorzy nasi sasiedzi samodzielnie zdobywali obiad z pomoca linki zakonczonej wabikiem i butelki na ktora sie to nawija.

a oto autorka bloga w towarzystwie przeslicznego cumulonimbusa, spiesznie przemieszczajacego sie w kierunku Ko Phi Phi, by wykurzyc z plazy tlumy turystow ;)

na Ko Jum dowiedzialam sie czegos wiecej na temat sytuacji ludzi z wysp dotknietych tsunami. niestety nie jest fajnie - kazda rodzina (a rodzina to czesto parenascie ludzi) dostala jednorazowo 200PLN jako zapomoge od rzadu. oczywiscie to prawie jak nic. prawo w Tajlandii jest takie, ze jesli przez 4 lata teren nie jest uzywany i gospodarowany, to przechodzi on w rece panstwa. w takiej sytuacji po tsunami wiele rodzin, ktore prowadzily restauracje, noclegi lub inne uslugi, pozostalo w samotnosci na lodzie, gdzie kazdy krok prowadzil do upadku. tylko niektorym ciezka praca udalo sie odbudowac swoje zycie, czyli swoja prace. inni stracili teren bo zabraklo im pieniedzy na odbudowe (bo co to jest 200PLN na rodzine po takim kataklizmie?!) i teren przeszedl w rece panstwa, po czym przeslizgnal sie z tych lepkich lapek w lapy duzych firm, ktore wybudowaly drogie i luksusowe wille, wynajmowane za cale fortuny bogatym turystom (albo tez pewnie politykom). w ten sposob zniknal swiat tanich i przyjaznych noclegow na Ko Phi Phi i wielu pobliskich miejscach dotknietych katastrofa. dlatego Deela z chatek Bo Daeng odlozyla na bok prace nauczycielki i przyjechala pomoc rodzinie prowadzic interes. zasadzila nowe drzewa, odbudowala zniszczenia. na naprawe lodzi nie natraczylo pieniedzy do teraz, pozostawila ja wiec jako dowod na niewystarczajaca pomoc rzadu, do ktorego cala wyspa pisze petycje wzywajace do pojawienia sie osobiscie na miejscu. najpelsze jest to, ze na Ko Jum byly 3 wioski ale rzad przez 4 lata nie przyjmuje tego do wiadomosci, w zwiazku z tym pomoc kierowal tylko to 2 wiosek od ktorych sa nazwy wyspy i ktore widnieja na mapach. coz, zycze tej rodzinie powodzenia i wierze ze sie uda, bo to sa bardzo pozytywni i silni ludzie i wyjatkowo spokojne miejsce.

a teraz, by tradycji stalo sie za dosc, publikuje zdjecie swoich stop w towarzystwie tradycyjnego sarongu w kwiaty:

Hua Hin

2009-02-24T10:16:00.012+01:00

Hua Hin! hura hura! hip hip! nie no bez przesady... ;)

Hua Hin to resort plazowy na wschodnim wybrzezu Tajlandii. samochodem jedzie sie tu z Bangkoku 2 godziny. my przyjechalismy tu z Pak Chong pociagiem osobowym za grosze. caly dzien jazdy wyniosl kazdego z nas 12PLN. w pociagach ostatniej klasy (trzeciej) sluchalismy stukotu o tory w akompaniamencie nawolywan sprzedawczykow roznej masci. niestety w wiekszosci sprzedawane bylo mieso. przejscia w pociagu sa waskie, trzeba sie przepychac przez sprzedawcow z koszami, ale za to mozna doswiadczyc prawdziwej Tajlandii i siedziec wsrod Tajow, a nie turystow.

co by tu napisac o Hua Hin? prawie nie ma tu Tajlandii, mimo ze to jeden z najbardziej znanych kurortow tajskich. widzialam co prawda pare pudelkow (konkretnie 4) ale tak jakby spojrzec na wszystko z zewnatrz, to moje przyzwyczajone do Azji oko widzi tu niesamowite ilosci europejskiej jakosci. miejsce to jest tez odwiedzane przez rzesze starszych ludzi (po szescdziesiatce), czesto sa to samotni panowie z mlodymi Tajkami (ktorzy czasami siadaja tym biednym malym Tajkom na kolanach w barach pod czerwona latarnia, a wezcie pod uwage ze zwykle ci panowie sa dosc oblesni i grubi!).

charakterystyczna cecha Hua Hin jest kuchnia pelna owocow morza. grillowane kalmary na patykach chodza tu po 3PLN. w sklepach sa zachodnie wina, ulice sa az pstrokate od stoisk krawcow a'la Armani. Slonce parzy z nieba, bialasy sie smaza na brazowo a Tajowie wykupuja ze sklepow wybielajace kremiki. paranoja ;)

a oto widok na ogromny hotel, w ktorym noc kosztuje ponad 1000PLN. my mielismy nocleg za 35PLN/pokoj (bez lazienki, najtansza opcja w miescie a i tak sporo) w Pattana Guesthome, w ktorym obsluga Tajska jest bardzo mila ale wlasciciel z Europy juz niestety obcesowy. tak czy siak wyglad tego miejsca jest sliczny, stare tekowe domy czaruja.

ponizej, jak widac, przeladunek sea food, czyli morskiego jedzenia. wyglada to z bliska raczej jak szara breja, panowie wdziecznie miazdza to kaloszami i wrzucaja brudnymi lopatami na plastikowe palety. mam nadzieje ze kucharz to dobrze wysmazy ;)

plaza w Hua Hin jest czysta, piasek jasny. czasami w plytkich basenikach wody odcietej od morza widac ogromne martwe meduzy, szerokie na moje 2 rozlozone dlonie, ktore zapodzialy sie tu w trakcie odplywu.

po plazy kursuja regularnie zakapturzeni sprzedawcy tego i owego (o ceny lepiej nie pytac, w koncu musza zarobic w zamian za te meczarnie na patelni) oraz panowie na koniach i konikach do wynajecia. czesc plazy zagospodarowaly barki i restauracje. a prawie cale wybrzeze jest wykupione przez drogie hotele, do tego stopnia, ze siku mozna zrobic albo w morzu albo trzeba sie zsikac, bo do wyjscia czasem jest pare kilometrow! tak samo jest z wejsciem na plaze - w okolicach portu sa tylko dwa wejscia blisko siebie, potem przez przynajmniej 2,5 kilometra po lewej stronie jest ocean, a po prawej stronie murki i bramki hotelowe. hotele wynajmuja ochroniarzy ktorzy stanowczo odmawiaja przejscia. dlatego albo trzeba wchodzic i o nic sie nie pytac (np. o to czy mozna przejsc) albo trzeba ryzykowac dlugi spacer w ostrym sloncu z nadzieja na koniec zabudowan przybrzeznych....

co do ostrego slonca..... ten mis tez postanowil sie poopalac, w koncu jest taki bialy...... zaloze sie ze lezy tam niedlugo, bo po godzince bylby juz caly czerwony!

100 dni podrozy

za nami 100 dni, dzisiaj 101. podsumowujac, zrobilismy duzo kilometrow, poznalismy paru bardzo fajnych ludzi, widzielismy przerozne srodowiska. osobiscie jestem zadowolona i juz mam co rekomendowac innym chetnym :). i jeszcze raz napisze: wystarczy chciec!!!

a w nagrode dla wytrwalych i nadal zaciekawionych naszymi losami Czytelnikow i Komentatorow, przygotowalam specjalnie sticky rice mango czyli boski przysmak skladajacy sie z lepkiego ryzu polanego mleczkiem kokosowym z chrupkim dodatkiem posypki, a obok swiezutenkie, dopiero co obrane, dojrzale mango, rozplywajace sie w ustach! smacznego!

Lampang

2009-02-24T08:54:00.007+01:00

w Lampang bylismy nie palietam juz kiedy, w kazdym razie pomiedzy Chiang Mai i Mae Sot.

samo miasteczko Lampang jest ciekawe przynajmniej z powodu pieknej architektury, a szczegolnie ciekawa jest swiatynia pod Lampang. niektore budynki w starszej czesci miasta, blisko rzeki (a raczej kanalu, sadzac po wygladzie i zapachu), przypomnialy mi te drewniane domy na Litwie, ktorych wykonczenia zostaly wyrzezbione na wzor koronki, co w koncowym efekcie powoduje zachlysniecie sie z zachwytu gdy sie taki dom ujrzy tuz przed soba. koronki zamiast balustrad, koronki wokol okien. slicznie odnowione, odmalowane. nie ma tych domow duzo ale i tak jest bardzo milo na tych parenascie popatrzec. nie ma co ukrywac, skojarzyly nam sie z Europa i od razu poczulismy sie chociaz troszke bardziej swojsko..
Lampang organizuje, na wzor Chiang Mai, niedzielny targ uliczny. w Azji Pd-Wsch nauczylam sie traktowac targi jako zjawisko a nie tylko miejsce kupowania i sprzedawania. wieczorna ulica ze stoiskami w Lampang byla bardzo przyjemna, oczywiscie pelna ulicznego jedzenia (ktorego Sanepid w Polsce by nie przepuscil mimo ze wyglada smakowicie i schodzi szybko, czyli jest swieze) i oczywiscie pelne ubran za grosze, pierdulek, lampek, butow, zabaweczek, plyt z karaoke (to ulubiona forma spotkania z muzyka tutaj).

a propos muzyki: w Tajlandii oraz w innych krajach ktore odwiedzilismy nie zauwazylam specjalnie duzo muzyki zachodniej. przeciwnie, wszedzie gra i spiewa muzyka lokalna, najczesciej w postaci plyty VCD albo DVD z karaoke: leci teledysk (czesto komiczny, prawie zawsze o zdradzie lub zakochaniu) a pod spodem widac zmieniajace sie slowa. mozna sie z tym spotkac wszedzie: sklepikarze umilaja sobie czas sluchaniem muzyki lub wspolnym z nia spiewaniem, w autokarach puszczaja ja kierowcy lub bileterzy, na kazdym dworcu jest jakis ekran z karaoke. w niektorych barach rowniez, szczegolnie tych nie dla turystow. ani razu nie uslyszalam angielskiej czy innej piosenki tutaj w Tajlandii od czasu gdy wyjechalismy z Ajuthaji - tam te piosenki spiewal jakis Taj w ramach zabawiania klientu bubow dla zachodnich turystow. lokalni po prostu nie sluchaja zachodniej muzy. i moze przez to, ze jej nie sluchaja, to zachowali swoje tradycyjne oryginalne brzmienie w kazdej, nawet typowo rozrywkowej, piosence.

a teraz z powrotem do Lampang, tym razem pare kilometrow za miasto, do swiatynii Wat Phra That Lampang Luang, czegos takiej klasy jak nasza Jasna Gora. oto wejscie do najwiekszej swiatyni:
w krajach buddyjskich przed kazdym watem zdejmuje sie buty.

w tej samej swiatyni, tyle ze na drugim koncu budynku, dzieja sie bardzo ciekawe rzeczy. ludzie zakladaja na swoje glowy bele z zoltym materialem podczas gdy mnich buddyjski ich blogoslawi i odprawia modly. to tak jak chrzescijanskie swiecenie woda poprzez chlustanie miotelka:
ludzie masowo skladaja w ofierze kadzidla i kwiaty. chwile medytuja, obchodza ogromna stupe dookola, niektorzy modla sie na glos chodzac. jest ona ogromna i pokryta metalowymi platami, a na znak swietosci obwiazano ja zoltym materialem. a przy stupie stoi sobie Maciek :)
troche blizej glownego oltarza wisi na kracie belka. belke bierze Tajka i rozklada na niej horyzontalnie rece, jak Jezus na krzyzu, czesto jeszcze silniej naciagajac dlonie ku koncom belki. patrzy sie na oltarz i gleboko sie modli. trwa to przynajmniej 10 minut. jej chlopak czeka obok i czasem robi zdjecia telefonem komorkowym. mamy teorie ze w ten sposob moze rozciagac klatke piersiowa i czuc sie bardziej "otwarta", glebiej oddychac - oczywiscie poza psychicznym doswiadczeniem glebokiej kontemplacji!
w jednej ze swiatynek w tym zespole swiatyn stoi duzy zloty posag Buddy i zatrzymuje wszelkie mary, czyli demony kazdej postaci, takze te najbardziej pospolite. ktos w podziece powiesil na jego kciuku pachnace kwiaty jasminu.
buddysci wrzucaja pieniadze do urn, wieszaja banknoty na patykach, zktorych formuja sie kolorowe papierowe krzaki u wejsc do swiatyni, ofiarowuja piekne kwiaty orchidei, jasminu, lotosu, kolorowe liscie, trociczki (czyli kadzidla ;)), pala swieczki przed posagami Buddy, oblepiaja posagi zlotymi kwadracikami. atmosfera buddyjskich swiatyni jest zawsze spokojna i zywa tym spokojem. swiatlo jest przyjemnie przyciemnione i czesto ocieplone zlotem ktorym pokryty jest posag. a Budda zawsze jest lekko usmiechniety, uwolniony od cierpienia, bo zatrzymal wszystkie mary. przypominam, ze Budda byl prawdziwa postacia, ksieciem zyjacym jakies 2552 lata temu na terenie obecnego Nepalu. nazywal sie Siddhārtha Gautama i poswiecil swoje dorosle zycie medytacji, szukaniu drogi wyzwolenia od cierpienia oraz nauczaniu. i udalo mu sie! :)
na koniec napisze Wam o kolejnej nadzwyczajnej ciekawostce, ktorej doswiadczyl Maciek na terenie swiatyni w Lampang. ja niestety nie miglam zobaczyc tego na wlasne oczy, poniewaz wstep do malej budowli z tym zjawiskiem jest kobietom zakazany (phi!). otoz jest tam malenka budowla w ktorej miesci sie zaledwie pare osob. po zamknieciu drzwi, przyzwyczajonym do jasnosci oczom, powoli ukazuje sie dziwny obraz: na przescieradle rozpostartym na scianie na przeciw wejscia wyswietla sie rozmazany obraz tego, co aktualnie dzieje sie przed stupa, ktora jest na przeciwko budyneczku. struzka swiatla wpada do srodka tylko poprzez malutka dziurke nad wejsciem. ja bylam na zewnatrz i widzialam, ze wejscie bylo ukryte w cieniu, bo Slonce bylo od drugiej strony budyneczku. Maciek wchodzil tam wiele razy i testowal jak to dziala, wkladal paluchy w te dziurke nad drzwiami, machal, zaslanial, myslal, ale nie wymyslil dlaczego to dziala. w dziurce nie bylo zadnego szkielka. nie wiadomo o co chodzi ale robi to wrazenie!

to tyle, zostawilismy to miejsce dawno za soba ale nadal robi mi sie cieplo i milo gdy je wspominam. mimo iz dojazd do swiatyni jest zagmatwany (wygodniccy niech wykupia sobie przejazd z jakas wycieczka), to WARTO tam pojechac przynajmniej dla samego poczucia atmosfery tego, badz co badz, swietego miejsca!

co u nas

2009-02-23T13:22:00.005+01:00

dzis Maciek przeczytal w Bangkok Post, ze temperatura w Chiang Mai (na polnocy kraju) wyniosla okolo 39 st.C w dzien i 27 st.C w nocy. TAK SIE CIESZE ZE POJECHALISMY NA POLUDNIE!

jestesmy teraz na poludnie od Bangkoku, w resorcie nadmorskim Hua Hin, w poblizu molo:

View Larger Map

miesci sie on na wschodnim wybrzezu Tajlandii. przybylismy tu, by poobserwowac zjawisko w postaci mega turystycznego miejsca.

plany? jeszcze dzien lub pol tutaj, a potem jedziemy na poludnie. nocleg w okolicy Krabi. mamy pare miejsc wybranych, jakies mniej znane wysepki na zachodnim wybrzezu, 2 parki narodowe, pare miejsc wokol Krabi.

troche boimy sie o stan naszych kont gdy myslimy o odwiedzeniu Ko Phi Phi, bo najtansze noclegi kosztuja tam ponad 100PLN! nie wiemy co z tym zrobic, jesli znacie jakis sposob na przetrwanie na Ko Phi Phi wydajac max. 100PLN dziennie, to dajcie znac!!

samopoczucie u nas dobre. temperatura tutaj jest typowo nadmorska, to znaczy ze nawet jesli jest okolo 30 st.C, to bryza pozwala poczuc sie przyjemnie. wlasnie tego potrzebowalismy. dzis w nocy pierwszy raz wyspalam sie na prawde porzadnie od czasu gdy nadeszly upaly. uff! wiecej o Hua Hin bedzie w oddzielnej notce za jakis czas.

no to napiszcie mi teraz o sniegu!

Park Narodowy Khao Yai

2009-02-20T16:05:00.010+01:00

na prawde warto wybierac sie na wycieczki w nature z przewodnikiem, ktory wskaze o wiele wiecej niz sami bysmy zauwazyli swoimi niebieskimi lub zielonymi oczami przyzwyczajonego do asfaltu Bialego czlowieka! to kolejne doswiadczenie po Um Phang, kiedy docenilam obecnosc lokalnego przewodnika, zaangazowanego w dzika przyrode. sama widzialabym rozne ptaki, nawet nie zdajac sobie sprawy czemu tak a nie inaczej spiewaja albo dlaczego maja takie a nie inne kolory. sama byc moze nie dotknelabym lian by porownac ich twardosc i nie domyslilabym sie, ze ta miekka kryje w sobie pitna wode, mimo iz wyglada jak zdrzewiala. przewodnik pomaga zrozumiec nature, a to znaczy, ze mozna sie bardziej do niej zblizyc i... podziwiac bardziej intensywnie.

zywa natura
nazwe parku Khao Yai tlumaczy sie z tajskiego jako Duza Gora. najwyzsza gora nie jest super wysoka, ma 1350m n.p.m., ale za to jest to najstarszy i trzeci co do wielkosci park narodowy Tajlandii i ewidentnie zasluguje na nazwe nawet troche pompatyczna. :)

jest pelen zycia - zwierzeta wychodza na droge prowadzaca z polnocy na poludnie, wszedzie slychac ptaki, gdzie nie spojrzec cos sie rusza (np. mrowki). widzielismy sarne zjadajaca swieze opadle z drzewa czerwone platki kwiatow, ktore lezaly na poboczu drogi. sarna byla przestraszona nami ale z drugiej strony, jak sie dowiedzielismy od naszej pani przewodnik, sarny pokazuja sie publicznie tylko w okolicy glownej siedziby parku, bo w miejscach bardziej dzikich czeka na nie mnostwo niebezpieczenstw typu tygrys - lepiej sie wiec nie wychylac. mialam szanse spojrzec w oczy makakom, ktore chetnie wychodzily na droge (moim zdaniem prawdopodobnie dlatego, ze w jej poblizu turysci wyrzucali "za burte" organiczne odpadki typu skorka od banana lub resztki trzciny cukrowej). park Khao Yai jest zywym miejscem, rzeka zycia a moze raczej kolo zycia, gdzie mozna podejrzec przepiekne i zwyczajne zycie tutejszych roslin i zwierzat, wchodzac bezpoisrednio w dzungle.

makak na drodze:
to miejsce slynie z gibonow. udalo nam sie zaobserwowac czteroosobowa rodzinke pod koniec dnia. pogonilismy za nimi przez haszcze, pole i dzungle, by wreszcie moc je dojrzec w koronach drzew. jedna z nich jest biala - to mama - a reszta, 2 dzieci i tata, sa czarne. to wspaniale doswiadczenie, gdy nasz wzrok sie spotyka. to ciekawe, na prawde ciekawe, az sie chce zostac i patrzec dalej, nawiazac kontakt. zwierzeta w tym parku wydaly mi sie piekne, a czesto tez urocze, co swiadczy chyba o tym, ze podziw mnie opanowal i nie puszczal.

czuc, widziec i slyszec nature
Nan, nasza przewodniczka z Wildlife Safari w pobliskim Pak Chong (polecamy wycieczki ale guesthouse jest sredni choc mily), jest jedyna kobieta w Tajlandii specjalizujaca sie w ornitologii praktycznej. w zwiazku z tym wiele razy zbaczalismy z glownego szlaku, ganiajac za ptaszkami. niektore byly szare, inne kolorowe, ale wszystkie spiewaly przeslicznie i mialy bogate linie melodyczne, poniewaz maja teraz czas parzenia sie. ponadto Nan wskazywala nam rozne rodzaje odchodow, wskazujac nam pozniej przy obiedzie ich wlascicieli w kolorowej ksiazce ze zwierzetami Tajlandii. Nan pomogla nam glebiej zobaczyc dzungle i glebiej ja uslyszec. jak ja glebiej uslyszec? wystarczy byc cicho i nastawic swoje drugie uszy w postaci polozonych za pierwszymi uszami dloni. wtedy wszystkie rozpraszajace nas z bokow dzwieki znikaja, a te z przodu zabieraja prawdziwej glebi. szczegolnie, jesli sie stoi na wysokim klifie a w dole jest tylko dzungla.....
pode mna pareset metrow.
zaobserwowalismy z Mackiem jeszcze jedno zjawisko, tym razem dotyczace ludzi. nasi wspoltowarzysze wycieczki mieli drogie aparaty fotograficzne z ktorymi nie rozstawali sie nawet na chwile. jak trzeba bylo zobaczyc malego ptaszka posrod lisci, lian, paproci i trawy, to oni robili to przez.. obekityw aparatu fotograficznego. robili zdjecia wszystkiemu i w zwiazku z tym prawie nie patrzyli na to wszystko swoimi oczami bez posrednictwa szkla obiektywu. z doswiadczenia wiem, ze takie ganianie za zdjeciami daje sporo satysfakcji i jednoczesnie moze pozbawic osobistego kontaktu z obiektem fotografowanym, bo wszystko co widzialne zaczyna byc traktowane jak potencjalne zdjecie z 4 katami prostymi. pozostawiam to spostrzezenie do przemyslenia.

a oto przyklad tukana przez szklo lornetki, ktore z kolei zostalo sfotografowane dla mnie przez Nan.
i jeszcze jedno: motyle wiedza kiedy chcesz im zrobic zdjecie, maja ten swoj dodatkowy zmysl i dzieki niemu udalo mi sie wykonac niestandardowe, calkiem niezle, artystyczne zdjecie! ;) ten gatunek jest potocznie nazywany Niebieskim Tygrysem.
a teraz - deszcz! pierwszy raz od 2 miesiecy, z blyskawicami. dlugo wyczekiwany, upragniony przez ziemie i nas. pojawil sie wczoraj, skapo ale nam wystarczylo by sie uradowac. teraz, gdy pisze, pada prawdziwie standardowo, tzn. dlugo, z grzmotami, woda wsiaka w ziemie i jest chlodniej. juhuuu! i ufff!

wracajac do parku: nie sposob opisac wszystkiego co spotkalismy i kazdej opowiesci, jaka uslyszelismy. dlatego ogranicze dalsze spisane wspomnienia do tych, ktore zapamietalam najlepiej i dodam pare zdjec. widzielismy m.in.: grube drzewa cynamonowe, ktorych nie jestem w stanie objac, liany oplatajace starsze drzewa, ogromne drzewo-liane ktore pozostalo w srodku puste po smierci drzewa-zywiciela, na ktore Maciek sie wspinal. i przepiekne kolory nieba o zachodzie Slonca. zapamietalam tez czerwona jaszczure z ubikacji, usadowiona na belce sufitowej tuz nad spluczka oraz dziki gatunek kurczakow wietnamskich, ktore tajscy straznicy sprowadzili i trzymaja jako zwierzeta domowe w miejscu swojej pracy w najwyzszym punkcie parku Khao Yai w bazie wojskowej. i nade wszystko pamietam przepiekna zielen tego sezonowego lasu deszczowego, ktora nabierala odcieni przez swiatlo Slonca na roznich glebokosciach dzungli. obrazu dopelnia brak sloni przy ich ulubionym miejscu lizania soli (w koncu nie byly gwarantowane przez przewodnika ;)).

Chiang Mai - Forest Wat U Mong, Doi Suthep

2009-02-19T05:50:00.013+01:00

troche zaleglosci.... Chiang Mai!

lesny Wat U Mong
zespol swiatynny, oczywiscie buddyjski, polozony w okolicy zoo w Chiang Mai. dawno temu byl to opuszczony teren. jakis czas temu przybyli mnisi i odnowli tamtejsze kanaly, na koncu kazdego z nich usadowili figury Buddy. Wat U Mong, zwany Lesnym Watem, zajmuje, jak nazwa wskazuje, duzo terenu lesistego. na wielu drzewach wzrok przybysza lowi sentencje, umieszczone tu przez mnichow w celu kontemplacji i medytacji. na przyklad: w stawie na terenie zespolu roi sie od sumow, wiec lepiej nie wpadac na pomysl ochlodzenia konczyn w wodzie... ;) a obecnie jest tam na porawde goraco..
atmosfera Watu jest przyjazna. jedyny moment w ktorym mamy szanse poczuc sie niechciani to chwila wkraczania na teren mieszkalny mnichow. lokalne psy traktuja to jak wtargniecie na ich teren. mnisi praktykuja wspolczucie wobec wszystkich istot, wiec psow nie zwalczaja. osobiscie zastanowilabym sie nad ta polityka, w wielu miejscowosciach psy zaczynaja juz juz sa dokuczliwe i w momencie gdy sa juz na kazdej ulicy nie za bardzo wiadomo co z tym zrobic... chyba, ze sa to pudelki! ale niestety zwykle sa to uliczniaki.
jeden z mnichow poprowadzil nas chwile wglab ich terenu mieszkalnego. pomaranczowe szaty schnace na sznurach miedzy drzewami, moskitiery w oknach, cisza. w pewnym momencie czesc mnichow rozpoczela spiewy w jednej ze swiatyn i teren Watu wypelnily niskie dzwiki mantr. wg mnie to ciekawe miejsce i warto je odwiedzic (uprzednio ostro targujac sie o cene transportu..).

Doi Suthep
Doi Suthep to swiatynia na wzgorzu nad Chiang Mai. prawdziwie swiete miejsce! zlota stupa widnieje na kalendarzach i plakatach w calym kraju. aktualnie jest w remoncie i widac ja zza gestej sieci drabinek remontowych ale i tak zloto z jej powierzchni bije po oczach i rozgrzewa serce pieknym swiatlem. w swiatyniach dookola stupy mnisi odprawiaja modlitwy i blogoslawia. w ramach blogospawienstwa dostalam bialy kawalek sznurka na reke. ponosilam dzien, a nastepnie przewiazalam sznurek na plecak. w zawiazku z tym mam blogoslawiony plecak! ;)

figura Buddy pod parasoleczka, po lewej fragment drabinek remontowych (za nimi stupa), a po prawej dach swiatyni, w ktorej dostalam bialy sznurek na znak blogoslawienstwa. Budda, jak zawsze, spokojnie usmiechniety:

bylismy zachwyceni tym miejscem, chociaz zeby sie przedrzec przez wejscie (obcokrajowcy oplata 30BHT) trzeba miec tupet jak taran (jak to pieknie ujal Wojciech Cejrowski). jak juz sie weszlo po wysoookich schodach, czekala nas nagroda w postaci przepieknej architektury, ktora byla zywa, jesli wiecie o co mi chodzi. chodzi o to, ze ludzie z niej zywo korzystali, robili to aktywnie i ze skupieniem. na posagach widac slady zlotych kwadracikow, ktore nalepia sie w momencie modlitwy, wszedzie pachnialo dymem i bylo ten dym widac. przez niego przeswiecalo cudownie jasne zbiorowisko promieni slonecznych, takze tych odbitych od zlotej stupy. a pod otaczajacymi swiatynie pomalowanymi scianami mozna bylo odoczac w towarzystwie zafoliowanych posagow mnichow, ktorzy byli wyposazeniem tutejszych sklepow z dewocjonaliami.

jedna ze swiatyni na terenie Doi Suthep jest wybudowana tuz przy tarasie, z ktorego mozna dostrzec Chiang Mai - lub zarysy tego miasta tonacego w smogu i pyle. widoczek dla mojego taty, ktory za kazdym razem dziekuje mi za zdjecia z wysoko polozonych punktow:
a teraz znajdzcie mnie. podowiem Wam: na kogo patrza sie zdziwieni Tajowie? w tle widac taras i piekne drzewo.
Doi Suthep, tak jak swiatynie w Lampang, jest swietym miejscem dla tajskich buddystow. warto tam przyjechac z wielu powodow: dla atmosfery, widoku, by zachwycic sie dziwacznymi rzezbami (mnich medytujacy odziany w skore tygrysa, pies z glowa mitycznej nagi, potwory jak na gorze mojego bloga strzegace wejscia, zobrazowana bogini ziemi ktora wyciskajac swoj warkocz z wody splukuje demony sprzed oblicza Buddy.....).

by sie tam dostac, najlepiej zlapac pick-up z okolic wejscia do Uniwersytetu.

pozostalo mi jeszcze opisac Lampang i Flower Festival. to nastepnym razem i za pare dni, bo wlasnie czekamy na pociag do Khao Yai National Park ;) pozdrawiam serdecznie!!!

szeroko pojety rasizm wobec turysty

2009-02-17T11:38:00.005+01:00

co? taki temat tutaj, w bajecznej Tajlandii? przyzwyczailismy sie, ze jak rasizm, to wobec Murzynow albo innych, ale Bialych? szeroko pojety rasizm wystepuje tutaj, tak jak niestety wszedzie.

tutaj, w Azji, strony sie odwracaja. nasze przyzwyczajenie, ze to tylko Biali moga byc rasistami, pryska i znika. szeroko pojety rasizm, ktory tu wystepuje, ma przewaznie nastepujace formy:
1) jedna grupa etniczna jest tlamszona przez inna grupe etniczna, wysmiewana lub zwalczana
2) rasistowsko nastawieni Azjaci wykorzystuja Bialych finansowo lub ich wysmiewaja

pierwsza opcja jeszcze jest nam znana, mamy lub mielismy to samo w Polsce.

przy drugiej niektorzy moga sie zdziwic. z tego co zaobserwowalam, to jest tak: spotykajac sie z przeroznymi ludzmi stad, oferujacymi przerozne uslugi (transport, bileterzy w miejscach turystycznych, straznicy swiatynni naklaniajacy do ofiar pienieznych..) nie moge oprzec sie wrazeniu, ze niektorzy z tutejszych Azjatow maja wdrukowane przekonanie, iz Biali, czy Azjaci z polnocy, maja portfel w postaci woreczka bez dna oraz czasami takze, co gorsza, ptasi mozdzek (a moze oni po prostu licza na nieuwage placacego).

pare swiezszych przkladow:

Transport.
- wczoraj wracalismy z Parku Archeologicznego Sukhothai autobusem pelnym doroslych oraz szkolnych dzieci. jechala z nami rodzina ze Skandynawii z 2 coreczkami w wieku dzieciakow ze szkoly, ktore oblegaly autobus. dzieci placily pol ceny. ale bileterka nie chciala uznac dzieci skandynawskich za dzieci. przeciwnie - wmawiala ich rodzicom, ze ich dzieci powinny zaplacic jak Bialasy. po parominutowym uporze ze strony skandynawskiej rodziny, pani ustapila. dla niektorych Biale dzieci to nie dzieci, tylko Bialasy.
- 2 godziny temu autobus z Sukhothai wyrzucil nas przy drodze, na przystanku autobusowym, poniewaz byl to dluzszy kurs i nie wjezdzal glebiaj w miasto. chcielismy zorientowac sie w dostepnych opcjach dostania sie do centrum, bo w przewodniku Lonley Planet nic na ten temat nie ma. podszedl do nas kierowca tuktuka i chcial 15PLN, a od innych turystow chwile wczesniej 30PLN, za podwiezienie 4km. wmawial nam tez, ze to 8km. chwile potem przyjechal autobus lokalny i dojechalismy za 1PLN na miejsce. odjezdzajac z miejsca ciekawie bylo obserwowac glupawa mine kierowcy tuktuka. dla niektorych jedyny sposob zachowania wobec turysty to prowadzenie gry p.t. "kto kogo wykiwa".

Sprzedawcy.
- Maciek kupuje owoce w Pakbeng. za 5 malych mandarynko-pomaranczek placi 4PLN. zaloze sie, ze Laotanka, ktora podala mu cene, po prostu z niego zdziera, bo jest Bialy. niektorzy mysla, ze oszukac Bialego turyste to nic zlego.

Bileterzy w miejscach turystycznych.
- budka straznika, wstep do Rezerwatu z Wodospadem Ti Lor Su. Tajowie placa 3PLN. reszta turystow placi 20PLN. parki narodowe Tajlandii: Bialas placi 40PLN za wstep. niektorzy mysla, ze turysta, a w szczegolnosci Bialy, moze zaplacic 7 razy wiecej, bo z definicji MA tyle kasy skoro juz tu przyjechal.
- Doi Suthep w Chiang Mai, swiete miejsce buddystow. przepiekna swiatynia pelna pielgrzymow i turystow. buddysta Taj wchodzi za darmo, turysta placi. w zwiazku z tym, ze obojgu nam z Mackiem blisko do nauk Buddy, po chwili dyskusji ze straznikiem, powiedzielismy mu ze jestesmy buddystami, poniewaz dosc juz mielismy tej segregacji, ktorej takze doswiadczalismy w Laosie. to tak, jakby za wstep do kosciolow w Polsce pobierac oplate od nie-Polakow. niewazne, ze przyszedl po chwile glebszej kontemplacji. niektorzy mysla, ze jak turysta, to nie buddysta, wiec niech placi.

oczywiscie moge dodac jeszcze wiele przykladow sytuacji, z ktorymi stykamy sie na codzien w podrozy po obcej ziemi ;), ale moze nie bede potwierdzac stereotypu Polaka i nie bede narzekala ;)). oczywiscie moj cel to opisac zjawisko w sposob obrazowy i po to przyklady wziete z zycia. i jeszcze jedno "oczywiscie": oczywiscie pisze o niektorych. znakomita wiekszosc spotykanych tu ludzi jest mila i pomocna, traktuje nas jak normalnych ludzi a nie worek z kasa lub ulomny worek z kasa. z reguly Tajowie dodatkowo sa szczegolnie pomocni - gdy widza cie miotajacego sie w dezorientacji, to podchodza i pytaja o co chodzi albo po prostu sie domyslaja i daja odpowiedz. nawet jesli nie mowia po angielsku.

PODSUMOWANIE: miesiac 2 i 3

2009-02-16T09:56:00.004+01:00

z braku czasu jest to drugie podsumowanie w naszej juz trzymiesiecznej tulaczej podrozy. dzisiaj w nocy minie 3 miesiace od wystartowania samolotu z lotniska w Warszawie.

psychicznie mam sie dobrze, przeszlam po drodze pare kryzysow ale nie byly one dlugie ani silne. Maciek mial ich troche wiecej i troche silniejsze, obecnie tez go swedzi pieta w kierunku Polski, naszego bialego slicznego kraju, gdzie mu Punia spiewa (i jeczy ;)). ja tez tesknie. ale wiem, ze to co robimy jest wazne, takze dla mojej rodziny, ktora kusze cudownymi opisami cudownych miejsc i obserwuje jak ich piety zaczynaja swedziec co raz bardziej ;P prawda, rodzino droga? ;)

miejsca i osoby ktore wspomimamy szczegolnie dobrze (po wyladowaniu w Wietnamie):
- Sajgon: tanie i pyszne jedzenie, tanie i pyszne piwo, tanie i sliczne pamiatki, tanie i ladne obrazy-reprodukcje (male 10USD, duze 30USD), nosowy jezyk wietnamski, wspolna Gwiazdka z rodzina przez Skype, nastroj gdy dzielilismy sie oplatkiem od mojej babci T
- Delta Mekongu: zapach robionych wlasnie kokosowych cukierkow, waskie kanaly otoczone niskimi palmami i podroz nimi waska dluga lodzia, ryby dwudyszne wszedzie
- Phnom Penh: miejsce nad jeziorkiem gdzie mieszkalismy (Smile Guesthouse), spokoj na ulicach, warto odwiedzic wiezienie Tuol Sleng zeby zobaczyc co ci ludzie przeszli
- Siem Reap: dobry szpital ;)
- Angkor: szczegolnie te mniej uczeszczane swiatynie, a osobiscie padlam przy Bayon'ie
- Bangkok urodzinowy: restauracja Vertigo!
- Vientiane: poranne zimno w nocnym pociagu z Bangkoku do Vientiane oslodzone sticky rice wprost z cieplego bambusa, morning market, widok z luku triumfalnego na miasto, pod Vientiane: surrealistyczny Budda Park!
- Vang Vieng: jaskinie!!! i polecamy Otherside Guesthouse!
- Luang Prabang: nocny targ, widok ze szczytu wzgorza na miasto, widok z restauracyjek na Mekong, zakrapiany Lao Beer, pranie Hipopotamka ;)
- 2 dni na Mekongu w Laosie, czyli Pakbeng i Huay Xai: klimacik, szpilki+skarpetki u Laotanek, Queen of Nagas na zdjeciu
- Wiochy Laotanskie: Maciek bardzo poleca treking z firma Green Discovery Laos
- Chiang Mai: niedzielny targ! pudelki wszedzie, Flower Festival, sushi za 50gr, wzgorze Doi Suthep, Muay Thai
- Pai: muza wieczorami i otwartosc ludzi
- Lampang: Wat Phra That Lampang Luang - padamy na kolana.. piekne i tajemnicze miejsce sakralne buddystow, w Lampang polecam uliczny targ w niedziele wieczorem
- Mae Sot: patrzenie na roznorodnosc grup etnicznych wsrod ludzi na ulicach, herbata birmanska (niebo w gebie!!!), nocleg w Green Guesthouse
- Um Phang: 3-dniowa wycieczka do Wodospadu, splyw po rzece i spacer po dzungli, przewodnik Koko z Um Phang Hill Resort
- Sukhothai: mozliwosc objechania zabytkow na rowerkach za 3PLN w 1 dzien

jutro prawdopodobnie uderzamy na wschod do parku narodowego Nam Nao, ale, jak juz pewnie zdazyliscie sie zorientowac, to nie jest pewne :). pozostalo mi uzupelnienie wpisow z Lampang, festiwalu kwiatow i Doi Suthep w Chiang Mai oraz pare slow o Mae Sot. postaram sie to opisac, zobaczymy czy sie uda.

generalnie po wyjechaniu z Malezji wydajemy o wiele mniej, miejsca ktore teraz opisalam sa tansze i jest w nich wiecej opcji wegetarianskich gdy trzeba cos zjesc.

Um Phang

2009-02-14T12:28:00.014+01:00

Mae Sot to miescina lezaca 14km od granicy z Birma, czyli obecnym Myanmarem. Um Phang lezy za gorami, na poludnie od Mae Sot, takze w poblizu granicy, i jest zalesionym dookola miasteczkiem, sluzacym jako baza wypadowa do pobliskich rezerwatow i parkow narodowych. tam wlasnie sie udalismy.

podroz w jedna strone to 4 godziny w slicznej gorzystej scenerii i co z tego wynika - mnostwo zakretow. ta droga zostala nazwana nawet "autostrada smierci" ale naszym zdaniem to gruba przesada (chyba ze sie jedzie noca, wtedy faktycznie moze byc kiepsko). osobiscie nazwalabym to "droga tysiaca widokow" czy cos w tym, a nie innym, stylu :) najpierw widac niziny wokol Mae Sot, potem powoli zaczynaja sie wzniesienia i zakrety, skaly pelne jaskiniowych dziur, sztucznie nawadniane przez rolnikow pola ryzowe (tzn. prawdziwie ale, jak wiadomo, jest pora sucha, wiec woda jest zorganizowana przez ludzi, a nie przez niebo). potem zaczyna sie hustanie, niektorym robi sie niedobrze. nastepnie niektorzy wychylaja glowe za "burte" i..... w kazdym razie droga ma jeszcze wiecej zakretow niz ta z Chiang Mai do Pai. :) widoki sliczne, przejezdza sie przez wysokosci okolo 1700m n.p.m.. jakas godzine przed Um Phang nagle wylania sie po lewej stronie wioska.. a potem okazuje sie ze ta wioska ciagnie sie jeszcze dobrych pare minut! to jedno z miejsc, gdzie zyja uchodzcy, jest ich tu 20 000.

w strone Um Phang bylismy jednymi z 25 osob jadacych samochodem przeznaczonym dla osob 11. bylismy tez jedynymi farang'ami, czyli bialasami (z duzymi nosami, bo farang oznacza w oryginale "duzy nos", co wzielo sie od nosow przebywajacych tu wczesniej okupantow europejskich). wszyscy inni to Tajowie, Birmanczycy, ludzie z plemienia Karen, jedna pani z plemienia Lisu i jedna "bez papierow", wygladajaca podobnie do Hinduski, uchodzca z Birmy, ktora niestety zawrocila kontrola na trzecim postoju. pare razy spojrzalysmy sobie w oczy - w jej byl glegoki strach, w moich glebokie wspolczucie. nie pomogla jej proba wreczenia lapowki. prawdopodobnie odeslano ja z powrotem do Mae Sot, z ktorego wyjechalismy, do wiezienia dla uchodzcow bez stosownych papierow, z ktorego albo ktos ja wykupi za okolo 400PLN, albo zostanie odeslana do Birmy. mam jednak nadzieje, ze czeka ja lepszy los.. uchodzcy Birmanscy stanowia polowe populacji stanu, duza czesc z nich nie ma papierow, bo ich zalatwianie kosztuje i grozi deportacja w razie jakiegokolwiek potkniecia. dzieci uchodzcow niby maja prawo, by uczeszczac do szkol wraz z tajskimi ale w praktyce to sie nie dzieje. dla nich jest organizowanych co raz wiecej szkol prowadzonych przez wolontariuszy, ktorymi sa glownie farang'owie, przyjezdzajacy do Mae Sot czesto jedynie w tym celu na cale miesiace.

gdy juz przyjechalismy na miejsce do Um Phang, przywital nas przemily pan, ktory okazal sie naszym przewodnikiem. na imie mu Koko.
jest Karenem okolo trzydziestki. szczerze go polubilismy i polecamy kazdemu, kto wybiera sie do Um Phang (mozna go znalezc w Um Phang Hill Resort). lud Karen to gorale, ktorzy nie znaja granic i mieszkaja na styku polnocnej Tajlandii i krajow graniczacych. Koko okreslil sie jako "Karen z miasta", gdy wyjasnial mi czemu nie potrafi przetlumaczyc slow piesni weselnej.. ale o weselu w wiosce Karenow za chwilke :). Koko postawil nam obiad i upewnil sie 3 razy ze znamy droge do Resortu (odleglosc okolo 40m :D). jego opiekunczosc nie ustala nawet, gdy wyjechalismy z Um Phang (telefonicznie zarezerwowal nam pokoj w Mae Sot). czlowiek-zloto. po obiadku poszlismy do pokoju, po czym spotkalismy sie juz razem, cala grupa (4 osoby), w porze kolacji. tam poznalismy jeszcze innego przewodnika, ktory zaproponowal nam darmowa przejazdzke na wschod Slonca na pobliskich wsgorzach, razem ze swoja rodzina ktora przyjechala do niego z wizyta. przystalismy na to mile zaproszenie i...
...i nastepnego dnia, mimo ze bylo ciemno jak w nocy, zwleklismy sie z lozek i wtoczylismy do jeep'a, gdzie kierowca-Taj, jak to Taj, wlaczyl klimatyzacje i zrobilo sie zimno jak w lodowce :D. na szczescie podroz nie trwala dlugo, po 30 minutach dotarlismy na gore. i tam przekonalismy sie, ze nasi wspoltowarzysze-wycieczkowicze nie przestaja rozmawiac nawet w nadzwyczajnie slicznych okolicznosciach przyrody....... Lise i Dave, z Australii, to przemili ludzie. Dave jednak cechuje sie niezamykajaca sie buzia, co budzilo we mnie ambiwalencje, bo raz na prawde fajnie mozna bylo pogadac, a innym razem trzeba bylo mu przypominac, ze wokol sa jeszcze spiewajace ptaki i swidrujace uszy cykady.

widoczek z pontona patrzac na wprost
widoczek z pontona patrzac na lewo
widoczek z pontona ogladajac sie za siebie
dzien zaczal sie przeslicznym switem. potem bylo sniadanie i niespodziewanie piekne widoki, ogladane z gumowych tratw splywajacych po rzece. uwierzcie mi, natkniecie sie nagle na spadziste wysokie klify wapienne lub mala tecze, ktora zrodzila sie w wodach spadajacych ze skal, to jest niezapomniane przezycie! uff.. robi sie goraco z wrazenia a to jeszcze nie najlepsze! albowiem po dobiciu do brzegu i obiciu ciala w jeep'ie odbilismy sie od ziemi wskakujac do basenu zimnej wody, ktora wlasnie przed chwila spadla z 200-300metrow nad nami. oznacza to tylko jedno - wykapalismy sie pod Wodospadem Thee Lor Sue, najwyzszym w Azji Pd-Wsch! dzien zakonczylismy na polu namiotowym, gdzie zobaczylam katem oka czarny cien latajacej wiewiory (ang. giant flying squirrel). mimo, ze nie bylam w ciucholandzie, nie uwazam tego dnia za stracony ;) (serdecznie pozdrawiam Ciocie Nine z Gdyni).

Wodospad

zblizenie na czesc Wodospadu na wysokosci okolo 200m
drugi dzien rozpoczelismy wspieciem sie jakies 200m przy Wodospadzie i zobaczeniem otaczajacej go dzungli z gory. dopiero przy schodzeniu w dol w las zdalam sobie sprawe z przeslicznego zapachu, ktory tam panowal: byl wlasciwie taki sam jak zapach, ktory spotyka sie czasem w polskich kosciolach. prawdziwie sie nim rozkoszowalam.. osladzal mi sliska droge w okolicy Wodospadu. po powrocie sprzatnelismy graty z pola namiotowego i udalismy sie na spacer (nie sposob nazwac tego treking'iem, tak jak splywu pontonem nie osmiele sie nazwac slowem rafting ;)).

spacer mial cel - mielismy dotrzec do wioski ludu Karen, polozonej jakies 8km od nas. i dotarlismy. nikt sie za bardzo nami na miejscu nie przejal, widac turysci to tutaj chleb powszedni (swoja droga, probowalismy tego uniknac ale nawet w Um Phang sie nam to nie udalo, a szkoda. przynajmniej nikt przed nami nie odstawial szopki z "ludowymi strojami" na pokaz). tym razem nocowalismy w ogromnym szalasie na palach. i tak jak poprzednio noc byla chlodna ale.... zanim poszlismy spac zaproszono nas na weselisko! zblizajac sie do chaty z weselem mialam przez chwile watpliwosci czy to wesele czy pogrzeb, poniewaz zawodzaca transowa piesn, intonowana przez mezczyzn, miala wyjatkowo smutna nute. jednak po chwili przypomnialy mi sie archaiczne piesni weselne z Lubelszczyzny, ktore maja przeciez bardzo podobne zawodzace i transujace brzmienie, z slizgajacymi sie w dol i w gore nutami i przeciaganiem slow w nieskonczonosc. spytalam Koko o znaczenie slow piesni. powiedzial mi, ze nie rozumie ale zapyta. okazalo sie, ze piesn musi byc utrzymywana przez cala noc weselna. byl to dialog dwoch grup spiewakow, jedna pytala "czy mnie kochasz? czy bedziesz dla mnie dobry?" a druga odpowiadala "tak, kocham, ale czy ty bedziesz o mnie dobrze dbac?" itp., itd.. celem piesni jest przekonanie demonow, by sie nie zblizaly, bo malzenstwo bedzie udane i nie ma powodu by wtykaly nosa w nie swoje sprawy. mam nadzieje, ze nie beda go tam wtykac, bo panna i pan mlody byli sliczni, mili, urodziwi i wydawalo sie, ze darza sie prawdziwym goracym uczuciem! oboje to uchodzcy birmanscy. wg zwyczaju powinni zamieszkac na 3 pierwsze lata w domu panny mlodej a potem moga mieszkac osobno, jednak w tej sytuacji politycznej zdecydowali, by nie wracac do obozu uchodzcow, skad jest panna mloda, tylko zamieszkac z rodzina pana mlodego. weselnicy uraczyli nas szczesliwa woda (ang. happy water), po ktorej mnie rozbolala glowa, a Maciek zapalil lokalnego papierosa :). caly czas w tle plynela piesn weselna. wreczylismy prezenty mlodym i po okolo godzinie poszlismy spac, zawinieci w 3 spiwory.

trzeci i ostatni dzien to faktycznie pol dnia prob utrzymania sie w koszu na sloniu i pol jazdy powrotnej do Mae Sot, tym razem z wesola rodzinka Dunczykow (niestety ktorej mlodsza czesc miala wyrazna chorobe lokomocyjna, wspolczuje). slonie, jak wiadomo, sa szare i duze. czaszka slonia rusza sie, gdy slon chodzi. gdy slon sika, wszyscy wokol mowia zgodnie: wodospad. gdy slon robi kupe, to po dzungli rozchodzi sie seria gluchych pukniec (zgadnijcie czego o co). gdy slon ma gazy, to lepiej wstrzymac powietrze na minute. gdy slon kicha, to wszyscy w promieniu metra odczuwaja tego skutki. ale gdy slon chce stanac i odpoczac, to juz nie ma tak latwo, bo mahut na niego pohukuje i czasem przejezdza mu badylem po nogach. to ogromne zwierze slucha sie mahuta jak wierny pies. Koko mowi, ze mahut kocha swojego slonia (bo na nim zarabia) i zwierze jest traktowane jak czesc rodziny, jednak Maciek stwierdzil, ze woli pojsc za sloniem, zeby nie przykladac reki do takiego jego traktowania. ja probowalam przez cale 4 godziny utrzymac sie na wielkim szarym zwierzeciu i czulam sie jak shake [wymawia sie to slowo "szejk" ale bynajmniej nie chodzi o oplywajacego w wygody szejka, raczej o ten napoj, ktory tworzy sie z silnie potrzasanego i mielonego lodu].

fragment slonia widoczny po prawej, pod moimi sandalami. slon jest samica i ma 42 lata.

4 godziny tych prob nadwyrezyly moje kolana ale mimo to jestem szczesliwa. czemu akurat kolana? wyobrazcie sobie: na szczycie slonia umieszczona jest mala drewniana platforma z barierka wysokosci okolo 20cm, w ktorej jest dziura po srodku. ta barierka to jedyna rzecz, ktorej mozesz sie trzymac, gdy slon schodzi albo wychodzi z koryta rzecznego (czasami robil to uginajac przednie nogi, co jeszcze zwiekszalo kat nachylenia). nie jest bezpiecznie wystawiac wtedy nogi na zewnatrz, bo mozna sie wyslizgnac.. lepiej wiec uzyc swojego piszczela jako blokady i polozyc go wzdloz przedniej czesci barierki (a wlasciwie dwoch jej czesci, pomiedzy ktorymi jest dziura). po takim zabiegu przyciskana piszczel jakos to wytrzymuje, ale ciezar calego ciala przy ostrych nachyleniach 'troche' gniecie kolano zgietej nogi.. wiec po zejsciu ze slonia kustykalam tak jak Dave, ktory mial jedna sztuczna noge, z czego mielismy oczywiscie ubaw ;).

reasumujac: bylo fajnie. koszt: 400PLN (bez kosztow dojazdu do Um Phang, poza tym to najtansza dostepna mozliwosc zobaczenia tych miejsc).

obecnie jestesmy w Sukhothai i jutro bedziemy ogladac ruiny dawnego krolestwa. mi zdrowie dopisuje a Maciek musi sie podreperowac. dalsze plany? poniewaz robi sie naprawde goraco (wokol 36 stopni C w dzien.... Maciek mowi, ze pora goraca przyszla 3 tygodnie wczesniej i niestety mu wierze), zamierzamy zobaczyc jeszcze Ajuthaje i prawdopodobnie 2 parki narodowe w srodkowej Tajlandii, po czym pryskamy na poludnie, gdzie temperatura oscyluje wokol 32 stopni C (i to ma byc pora chlodna?). a na poludniu, jak to na poludniu, wysepki, parki narodowe z wodospadami i sarenkami, wysepki, wyspy, wysepki......

pozdrawiam Was serdecznie. na odchodnym prosze zajrzyjcie na odnosnik "zaginal Jachu" ulokowany po prawej stronie bloga, to wazna sprawa.

!!! trzeba znalezc Jachu !!!

2009-02-08T13:31:00.010+01:00

Janusz nie żyje
2 czerwca 2009 roku odbył się jego pogrzeb w Szczecinie.

dziękuję wszystkim aktywnym za wszelką pomoc w Jego próbach odnalezienia.

kiedyś wszyscy też odejdziemy. nie wiadomo co jest potem, czy istnieje czas czy jakiekolwiek miejsce po śmierci. w tym momencie wiem tylko, że Jachu napisał wiele słów, które pomogły mi głębiej zobaczyć wiele mechanizmów wg których postępuję. jego blog był miejscem, które odwiedzałam regularnie, z ciekawością. mimo że nigdy się nie spotkaliśmy osobiście, to zawdzięczam Mu wiele ważnych przemyśleń, które poskutkowały tym, że jestem lepszym człowiekiem.

do zobaczenia, Jachu

-----------------------

30 stycznia zaginal Jachu, facet ktorego bloga czytam od paru lat i ktory zrobil dla mnie otoczke graficzna na ziemny.blog.pl.

ostatnio widziano go w Szczecinie w winiarni Bachus 30 stycznia 2009 roku. Jachu w dniu zaginięcia miał na sobie luźny sweter wełniany szaro-granatowy, spodnie koloru khaki z grubego sztruksu z kieszeniami po bokach, nieprzemakalną czarna kurtkę z kapturem typu „sztormiak”, beżowe skórzane półbuty, bardzo długi, popielaty wełniany szalik, Nokie 5310, czarny skórzany portfel oraz bardzo charakterystyczny stalowy zegarek z dużym zielonym wyświetlaczem.

pelniejsze dane na stronie Fundacji Itaka --> mozna tez pobrac plakat i go rozwiesic po miescie!

Janusz Tabisz
Aktualny wiek: lat 49
Data zaginięcia: 2009/01/30
Wiek w dniu zaginięcia: lat 49
Wzrost: 180 cm
Kolor oczu: piwne
Znaki szczególne: brak kawałka palca lewej ręki
Ostatnie miejsce pobytu: Szczecin (kolo Bachusa)
Województwo: zachodniopomorskie

na Jego blogu toczy sie rozmowa na temat zaginiecia, mozna podgladac szczegoly.

prosze, jesli ktokolwiek widzial Jachu, dajcie znac policji, fundacji Itaka, komukolwiek kto mu pomoze. facet jest niesamowity i teraz prawdopodobnie potrzebuje pomocy!!!

Muay Thai w Chiang Mai

2009-02-07T09:48:00.002+01:00

Cisza przed walka
juz z paru metrow slysze charakterystyczna piszczalke, bemben i dzwonek, towarzyszace walkom Muay Thai. znalezlismy wejscie na Taphae Boxing Stadium w Chiang Mai, gdzie rozegra sie dzis w nocy 8 walk, na naszych oczach. wita mnie usmiechniety gej i ubrany w czerwona suknie transwestyta. Maciek przyjdzie za chwileczke, jestem sama ale nie czuje sie niebezpiecznie. czuje za to dreszcz emocji i zaciekawienie - co za miejsce!

do reki dostaje plan dzisiejszej walki:
zostaje mi pokazana laweczka przy drugim stoliku od ringu. zamawiam herbate, obserwuje na razie puste lawki za mna. jeszcze pol godziny do rozpoczecia. wokol ringu rozwieszone flagi dzisiejszych zawodnikow - Tajlandii, Wielkiej Brytanii, Austrii, Kanady, za nimi w rzedzie teczowa flaga queer, homoseksualistow i transwestytow, za nia inne flagi wiszace na sznurze ponad miejscami dla widowni - Brazylii, Australii..
miejsce jest arcyciekawe - z jednej strony przebywaja tu twardzi mescy zawodnicy, faceci trenujacy stara sztuke walki, z cialami jak rzezby w ktorych widac kazdy miesien. z drugiej strony sa tu transwestyci - mezczyzni ktorzy zapragneli byc kobietami, dla ktorych plec sie rozmyla, ktorzy plec przekroczyli i teraz chodza w zwiewnych czerwonych sukienkach, umalowani, a potem, po paru godzinach emocjonujacych walk, wychodza na ring by tanczyc - dla widowni i dla siebie.

wystep po walkach:
powoli lawki zapelniaja sie ludzmi, a stoliki butelkami z piwem. juz od pewnego czasu slysze typowa transowa muzyke, towarzyszaca walkom Muay Thai. jest to wijacy sie dzwiek piszczalki jak dla wezy boa, ktoremu towarzyszy rytmiczne szybkie dzwonienie i gleboki bas bebna. przede mna siedzi anglojezyczna para, zagaduja czy jestem tu pierwszy raz. wszyscy jestesmy przejeci atmosfera, podnieceni oczekiwaniem. Maciek przyszedl i czuje to samo. siedzimy i czekamy. schodzi sie duzo turystow, prawie w ogole nie widac Tajow. mijaja minuty, Tajowie pojawiaja sie i gromadza w glebi sali. nie jest to duze miejsce, z kazdej pozycji dobrze widac ring i to co sie na nim dzieje. znajduja sie tu 3 dzialajace bary i 4 puste miejsca po tych, ktore splajtowaly. atmosfera stadionu Taphae zaczyna sie rozgrzewac, cisza przed walka pulsuje w rytm dzwonka i bebnow i faluje jak dzwiek hipnotyzujacej piszczalki..

Walka!
pierwsi zawodnicy powoduja serie piskow i niedowierzania - sa to chlopcy, dzieci w wieku okolo 8 lat. po walce dowiemy sie, ze dzieki takim dzieciom utrzymywane sa cale wieloosobowe rodziny. tacy zawodnicy to jednoczesnie duma rodu i zrodlo srodkow na zycie. mozemy postrzegac to jako niewolnictwo, mozemy tez widziec w tym inne cele.

druga runda, zostaly jeszcze trzy:
to co dzieje sie na ringu wywoluje niewatpliwie zadziwienie turystow z krajow, gdzie takie rzeczy nie wystepuja oraz silne emocje u rodzin chlopcow - ten ktory wygra zgarnie sume odpowiadajaca przynajmniej tygodniowi zycia rodziny. kazdy fragment walki to 2 minuty. u doroslych zawodnikow sa to 3 minuty. mali robia co moga, zeby wygrac. prawie caly czas probuja uderzyc.

kolejni walczacy sa co raz starsi i wieksi. da sie zauwazyc roznice w budowie ciala pomiedzy nimi, roznice charakteru takze. niektorzy patrza sie lekko szalonym wzrokiem, pozwalajac wsiaknac w siebie rownie szalonej muzyce, ktora towarzyszy temu wydarzeniu przez caly czas, utrzymujac w transie, pomagajacym nie czuc bolu i zmeczenia. inni widac, ze mysla o czyms innym, albo po prostu nie mysla, oddychajac szybko, przygotowujac cialo do spiecia.

rodowici Tajowie walcza Muay Thai:
kazda walka ma 5 rund, na ktore sklada sie kilka sparingow. atrakcja dzisiejszego wieczoru sa miedzy innymi 3 zawodnicy z zawiazanymi oczami, wpadajacy na siebie jak leci i bijacy siebie i co tylko sie dostanie pod noge lub reke - czyli takze rozesmianego sedziego. ich walka trwa tylko 2 rundy - i starczy.....

drugim wyjatkowym spotkaniem jest walka dwoch kobiet. Kanadyjka i Austriaczka wyraznie roznia sie od siebie. Kanadyjka jest szczupla i ma zwinne ruchy, Austriaczka ma niezwykle umiesnione rece i nogi ale ktorsze od tamtej drugiej. widze tez roznice w podejsciu do walki. pierwsza patrzy trzezwo, jest skupiona, nasluchuje choru swoich parunastu znajomych, ktorzy tu z nia przyjechali z klubu w Pai. druga jest od poczatku jakby odurzona, nieobecna, byc moze bardziej oswojona z ringiem na ktorym walczy, bo pochodzi z klubu w Chiang Mai. na poczatku walki tanczy tradycyjny taniec jak zahipnotyzowana, z oczami szeroko otwartymi i wzrokiem wbitym w przestrzen. niektorzy zawodnicy tanczac prosza o blogoslawienstwo i wyrazaja szacunek dla trenera, a jesli maja jeszcze na ciele przewiazane wstazki, to oznacza ze sa buddystami i angazuja w walke takze swoje wierzenia. taniec nie jest obowiazkiem, zalezy od wyznawanych idei.
walka dziewczyn jest zawzieta od poczatku do konca. widac, ze ich poziom nie jest taki jak poprzednich zawodnikow - na twarzach niektoych Tajow z widowni pojawia sie usmiech. nie mozna im jednak odmowic zaangazowania, a Kanadyjce niezlej techniki. Austriaczka nie uzywa prawie nog, co doprowadza ja do przegranej. kazdy ruch w walce jest punktowany, uderzenie nogami to wiecej punktow, cofniecie sie w strachu jest uznawane za porazke. to wielka sztuka - mimo zmeczenia, w ostatniej piatej rundzie utrzymac swoja punktacje. ludzie poswiecaja cale swoje zycie, kazdy swoj dzien po kolei, by walczyc. te dziewczyny zyja w Tajlandii, podporzadkowujac dni i godziny treningom. maja po 24 i 29 lat, robia to juz jakis czas. Muay Thai to nie przygoda, to dla nich sposob na zycie.

ostatnia walka rozgrywa sie pomiedzy Anglikiem i Tajem. jest niezwykla, pelna energii, cala sala szaleje i z kazdej strony sypia sie okrzyki zadziwienia i wzdychanie. Tajowie trenuja od poczatku zycia, niektorzy maja za soba ponad 200 walk. Anglik z pewnoscia nie ma tak wielkiego doswiadczenia w walce. mimo to widac, ze ma wyjatkowo celne i szybkie ruchy. walka to tez gra z emocjami - jeden udaje ze sie slania, potem smieje sie wykrzywiajac twarz w lekko szalonej minie, drugi musi to wytrzymac - inaczej peknie i przegra. wygrywa Taj, jednak nikt nie wiedzial jak wypadie podsumowanie punktow. ogloszenie wyniku przebiega szybko, potem nastepuje wreczenie pieniedzy, zgromadzonych z zakladow.
Po walce
gdy to spotkanie sie konczy, pozostawia po sobie uczucie nagle urwanego filmu, ktory wciagnal jak nigdy. na scene szybko wskakuja tancerze/tancerki w pieknych kolorowych strojach. dluzsza chwile jeszcze siedzimy, obserwujac to zjawisko. po chwili wychodzimy.

ostatni raz ogladam sie, by zrobic zdjecie wejscia na arene stadionu. na ringu jeszcze tanczy tancerka/tancerz, niektorzy turysci zostali robic zdjecia, szemrane typy zaczynaja sie wokol nich znaczaco krecic, a grupy wyglodnialych turystow ruszaja na miasto w poszukiwaniu otwartego sklepu z jedzeniem.
my lapiemy jakas ofoliowana bulke z malego calodobowego i uciekamy do domu, by odespac ten wieczor pelen emocji, ktory trwal nieprzerwanie od 20.30 wieczorem do 1.30 w nocy.

03.02.2009

Pai + podrozowanie

2009-02-05T11:35:00.003+01:00

Pai
Pai to, Pai tamto.... :) tyle juz slyszelismy o Pai zanim tu przyjechalismy, ze juz mielismy prawie ze gotowy obraz tego miejsca w naszych glowach. ze Pai to male mile miejsce gdzie mieszka duzo artystow, gdzie wystarczy przejsc 10 krokow i wszedzie na ulicach odbywa sie jam session, ze wszyscy tam jezdza i ze jest obok jakas duza jaskinia wodna. byc moze nie mielismy dosc weny by wybrac sie do tej jaskinii (po Niah na Borneo i Vang Vieng w Laosie jestem odurzona jaskiniami), tym bardziej ze byla ona 40km stamtad i dostepna na motorze ktorym nie jezdzimy, ale za to ja mialam silna potrzebe pomuzykowania wspolnie z tymi artystami, o ktorych mielismy sie potykac w Pai ;).

ale co to w ogole jest to Pai? jest to miejsce, do ktorego by sie dostac z Chiang Mai, trzeba wytrzymac 762 zakrety. przez zakret rozumiem tu Prawdziwy Ostry Zakret ktory pokonuje sie na 1 lub 2 biegu silnika pojazdu. gdy juz tam sie dotrze, widac pare ulic, atmosfera jest przyjazna, ludzie zwykle otwarci i swobodnie wchodzacy w kontakt. w ciagu dnia leniwe miejsce, w nocy zamienia sie w mile i muzykujace skupisko restauracyjek, barow i klubow z muzyka na zywo przeplatane jak warkocz ulicznym targiem. to takze wymarzona mekka grajacych na gitarze Tajow, dla ktorych ten instrument ma wyjatkowa magiczna wartosc. ale dla mnie Pai to przede wszystkim miejsce spotkan, gdzie nie ma problemu w zagadaniu do kogokolwiek z jakiegokolwiek powodu. poznalismy tam przemilego mlodzienca z Toronto, Kagana, ktory zechcial sie nauczyc paru rodzajow prosb o ziemniaki w naszym jezyku (Maciek okazal sie niezwykle wymagajacym i skutecznym nauczycielem ;) oraz dalismy sie zaczepic Polakowi, ktory okazal sie adeptem Muay Thai w lokalnej szkole, a po blizszym poznaniu takze ekstremalnym podroznikiem i arcyciekawym czlowiekiem, ktory podarowal Mackowi upragniona ksiazke (na szczescie Cejrowskiego, czyli ciekawa!).

muzyki w Pai nie ma tak duzo, jak o niej slyszelismy, ale moge polecic bar The Sanctuary przy mostku i pobliskich pare innych, do ktorych mozna trafic kierujac sie sluchem. muzykowanie rozpoczyna sie o godzinie 9 wieczorem. postanowilam skusic los i pospiewalam ludowe polskie piesni chodzac po ulicach ale nikt sie nie dolaczyl ani nie zagadal. z tego wnioskuje ze niestety az tak rozowo w Pai nie jest ;). za to gdy juz sie usiadzie w ktoryms z tych muzycznych barow, mozna uslyszec na prawde fajne brzmienia, poczawszy od glebokiego dzwieku gitary akustycznej, przez autorskie piosenki i takie inspirowane wczesnym amerykanskim gospelem, flet poprzeczny, az po tajski zespol lekko zblazowanych i dajacych czadu bluesmanow, przy ktorych glowa sama zaczyna lekko sie kiwac.

blisko mostku spotkalismy pare drzew kompletnie bezlistnych, z ktorych spadaly wielkie zolte kwiaty. jakis romantyczny mlody Taj na bialym motorze (czytaj: rumaku) ulozyl z nich krotkie i tresciwe "I LOVE U" i czekal na swoja ukochana/ukochanego w cieniu bezlistnego lecz kwiecistego drzewa. a cien by sie na prawde przydal, bo Slonce swiecilo w Pai szczegolnie silnie. moze dlatego, ze to miasteczko/wioska jest na wysokosci 1095m n.p.m.? wrazenie upalu poteguje bezlitosna susza pory suchej. nie wytrzymalismy, odbilo nam i zaczelismy zataczac kola chodzac po rzece. a potem postanowilam zalozyc konto Google Analytics, ktore od tamtego dnia zlicza rozne ciekawe statystyki dotyczace odwiedzin na tym blogu i jestem zaskoczona tym co tam widze :) nie wiedzialam ze czyta mnie tyle osob z takich przeroznych miejsc na Swiecie! Serdecznie Was Wszystkich Pozdrawiam :))))

o Pai chcialam jeszcze napisac, ze jest tam duzo psow i samotne wycieczki noca nie sa przez niektore z nich mile widziane. nie widzialam tam pudelkow i stad mam watpliwosci czy byla to prawdziwa Tajlandia ;). spotkalismy wielu ludzi spoza Azji, mieszkajacych tam juz dluzszy czas. poza tym jest to miescina polozona w odleglosci 4-8km od wiosek gorskich grup etnicznych, do ktorych jednak postanowilismy sie nie wybierac, bo: 1. wszyscy jezdza do Pai z Chiang Mai (15 minibusow i chyba 7 autobusow dziennie!); 2. czytalismy i slyszelismy od podroznikow ze mozna tam zastac glownie turystyczne bazary. ale oczywiscie jesli ktos chce sprawdzic to droga wolna :). generalnie miejsce okazalo sie na tyle ciakwe, ze wg mnie warto bylo je odwiedzic.

Podrozowanie
chcialabym napisac jeszcze cos na temat podrozowania. ostatnio czulam stopniowo narastajacy brak satysfakcji ze sposobu w jaki podrozuje. z pewnoscia miala w tym udzial choroba ktora mnie powalila w Laosie (jedna i druga), ktora mnie unieruchomila i oslabila na tyle, ze nie moglam poznac prawdziwego Laosu (czyli wioch). mam takie uczucie, ze brakuje mi kontaktow z ludzmi tutaj, ktore wykraczalyby poza schemat turysta-organizator. chcialabym czegos, nie wiem czego dokladnie bo jeszcze tego nie doswiadczylam, ale na pewno jest to cos w rodzaju swobodnej relacji pelnej autentycznej checi poznania, poza pieniedzmi (czyli turystyka). zaczely mnie nudzic obiekty turystyczne, budynki.. a tak na prawde po prostu mam dosyc myslenia typu "to co tutaj moge zobaczyc?" w kazdym kolejnym miejscu w ktorym sie zjawiam i do ktorego sie udaje. nie szukam juz atrakcji, bo mnie nie zaspokoja. jedyna rzecz tego rodzaju, z jakiej sie ciesze, to 33. Flower Festival ktory sie bedzie przetaczal ulicami Chiang Mai przez najblizsze 3 dni, poniewaz kocham piekno kwiatow i ich sliczne naturalne glebokie zapachy. chcialabym moc sie dzielic czyms wiecej niz pieniedzmi, ktore tu wydaje.. chcialabym moc tez miec dostep do czegos wiecej niz to, co za nie dostaje. czuje, ze otworzyl sie we mnie i tej podrozy jakis nowy rozdzial.

Chiang Mai

2009-02-02T12:23:00.006+01:00

niedzielny targ uliczny w Chiang Mai

cos niesamowitego! mimo choroby, ktorej nabawilam sie w Laosie, przebywalismy odmety targu niedzielnego w Chiang Mai przez ponad 4 godziny.. i nie dlatego, ze skonczyla sie ulica z targiem, tylko z powodu naszego zmeczenia :)

zjawisko samo w sobie, cud natury w wykonaniu czlowieka, przezycie ktore wciaga jak wir z kolorowych farb, rzeka polujacych na cudenka ludzi, ogrod wyrobow artystycznych, mekka dla spragnionych ulicznych masazy tajskich za grosze, las pelen zwierzyny w postaci okazji za grosze, galeria niewidomych ulicznych grajkow i autentyczna wystawa osobliwosci - ubiory dla pudelkow inspirowane ludowymi strojami pobliskich plemion powalily nas na kolana..

stalo sie chyba oczywiste, ze tego nie mozna opisac. zrobilismy pare filmikow i troche zdjec:

jeszcze jest jasno i zbliza sie zmierzch. dzikie tlumy wyruszyly na lowy - tanie zarcie czeka, pachnie i paruje na ulicach Chiang Mai. Tajki szybko zbieraja zamowienia.
juz po zmierzchu. rodzinny interes - szklane zabaweczki i kolczyki. po tym jak spytalam pania czy moge zrobic zdjecie, ona wdziecznie wywalila jezyk gdy je robilam :D. jej maz siedzi obok, wiecznie skupiony na swojej dochodowej pracy. istne cudenka czekaja na sprzedaz wokol nich. Zuziu, siostro moja, ten pan zrobil dla Ciebie szklanego delfinka! :)
z powodu ciaglego szukania sie nawzajem (wieczna roznica w tempie poruszania sie - moje wolne a Macka szybkie) postanowilam poczynic Mackowi ukradkiem prezent i kupic mu Punie (tak ma na imie Jego papuga :). dzieki Puni zawsze moglam go szybko znalezc w tlumie a On byl szczesliwy jak dziecko!
wracamy do glodomorow - w kolejnym zaulku widac kolejne stoiska z jedzeniem, tym razem jest to sushi za grosze (o,50PLN pyszna sztuka).
pare metrow wczesniej widac bylo stoisko z wlasnie gotowanymi kulkami miesnymi.
przyjrzyjcie sie dokladnie! to za 13BHT (czyli 1,30PLN) to muszle nadziewane miesem. wokol lezy i czeka na zjedzenie sushi, szpinakowe a' la pierozki, parowki w ciescie.... 3 za zlotowke.
Tajowie i turysci mieszaja sie przy stolikach jak skladniki w goracej zupie.
i wyczekiwany pudelek!!!!!!!!!! bez pudelkow nie ma Tajlandii! nie widziales pudelka - nie widziales prawdziwej Tajlandii! pudelki sa wszedzie, zawsze i wiecznie slodziutkie, tak, ze oboje z Mackiem stalismy zahipnotyzowani jego widokiem przez nie wiem ile czasu - czas przestal miec znaczenie.. ach, zeby nie bylo, tym razem pudelek sluzy jako element stoiska z ubiorami dla pudelkow. nie uwierzycie jak intensywne jest doswiadczenie spotkania pudelka. stoisz obok i nie chcesz odejsc, gdy ON patrzy tymi swoimi oczkami....... wiem, mozna zwariowac :D
odwracam oczy i widze znowu wzburzone brzegi ulicy, targowisko wre jak spieniona woda!
wrocilismy do domu przed polnoca, zostawiajac te wszystkie cuda, nasyceni, oszolomieni, zmeczeni i szczesliwi..

a teraz:
krotka wycieczka po starym Chiang Mai

a kuku! :) lusterka na oltarzu w najstarszej swiatyni Wat Chiang Man z 1296 roku oferuja mozliwosc zrobienia fotki. oto ja, skupiona na foceniu a za mna prawdziwy demon wytrzeszcza oczy swe! na murku stoi zloty, ofoliowany Budda.
ktoz odwazyl sie spojrzec w oko Smoka....? bojcie sie demony...... to on puilnuje wejscia do tej swiatyni!
Wat, kwiatki i niebo nad nami..
i na zakonczenie.... pudelki tajskie. obok wizerunku krola jest to druga najczesciej spotykana rzecz w tym kraju. ten pudelek spokojnie wypoczywa na tekturze przy sklepie rybnym.
a ten sie zgubil. 1000PLN za odnalezienie!!!! tylko kto bedzie w stanie odroznic tego pudelka od innych paru tysiecy w tym miescie...? pewnie dlatego nagroda jest tak wysoka! :)

pudelki, kozice i Macki serdecznie pozdrawiaja z Chiang Mai!
zaraz wybieramy sie (we dwojke, zeby nie bylo) na Muay Thai, czyli walenie nogami po gebach. jestem ciekawa czy tym razem tez uslyszymy transujaca piszczalke w tle walki, tak jak zwykle slychac ja w telewizyjnych transmisjach walk.

jutro prawdopodobnie udajemy sie do Pai.

i jak Wam sie Tajlandia podoba? :) bo mi bardzo!

Mekong - zdjecia!

2009-01-31T15:54:00.006+01:00

zdjeciaaaa!!!! specjalnie dla Was, z okazji przybycia do Tajlandii (w domysle: cywilizacji!), gdzie internet jest za 1,20PLN/1h, maja porzadna sluzbe zdrowia i smierdzi spalinami na ulicach. huraa!!! ;)

na rozgrzewke - to juz Tajlandia, data waznosci na pakowanych prozniowo tajskich banankach... wyglada typowo buddyjsko! rok 2552 jest w toku!
i Mekong:
widok na zachod Slonca na Mekongu, cien lodzi i Macka....... w tle strona tajska wybrzeza.
jedyne w swoim rodzaju - stopy laotanki na lodce, plynacej po Mekongu! styl jedyny w swoim rodzaju: skarpeteczki i szpileczki!
Pakbeng - mnisi i mniszki podazaja z lodzi do klasztoru w glebi miasteczka.
Pakbeng - kura ucieka przed zdjeciem. przy okazji widac co jest na glownej ulicy.
Pakbeng i Mekong......
kura w ruchu ulicznym to standard. cien kury na asfalcie porusza sie leniwie. kura idzie. asfalt odbija swiatlo sloneczne. kura gdacze i przyspiesza, bo ja sie zblizam. juz jej nie widac, zapial kogut.. oto Laos.
Hipopotamek zostal wyjety z plecaka specjalnie na czas podrozy po Mekongu. bardzo nas prosil, bo tyle juz dni spedzil w ciemnosciach gornej kieszeni mojego plecaka. wlasnie obserwuje laotanska strone Rzeki, w okolicach Huay Xai. na chwile tylko spojrzal w obiektyw aparatu.
na lodzi zycie plynie jak rzeka.
pasazerowie sprawdzaja ktore pozycje sa najwygodniejsze lub wygodne na tyle, zeby tylek az tak nie bolal. i oto zagadka: gdzie jest Olunia?

to tyle! :) nawet nie wiecie jak sie ciesze, ze moge Wam pokazac te zdjecia! przesylam serdeczne pozdrowienia z Chiang Mai w Tajlandii.